De AI-revolutie in de bouw is misschien niet heel zichtbaar, maar volop gaande. Grote bouwers investeren fors en lopen voorop, terwijl ook kleine bouwondernemingen kunnen profiteren. Drie insiders over de stand van zaken van AI in de bouw.

Als deeltijdhoogleraar aan de TU Delft houdt Deborah Nas zich bezig met de invloed van opkomende technologieën op sectoren, markten en mensen. Meer concreet: wat kunnen AI en digitalisering betekenen voor een sector? Als relatieve buitenstaander kan ze onbevangen naar de bouw kijken. Waar staat die met AI?

Doen alsof AI niet bestaat en het verder negeren, is geen optie, want kunstmatige intelligentie heeft grote impact op het vak. Loopt de bouwsector al warm? Hoofd AI Charlie ter Horst bij Croonwolter&dros en architect Bart Mispelblom Beyer van Tangram Architekten over te simpele prompts, zachte waarden en corvee.

Ooit hadden we de chatbot, die enkel reageerde op input. Nu hebben we de AI-agent, een software-applicatie die voorgeschreven doelen bereikt door de omgeving te analyseren en die min of meer zelfstandig plannen maakt en beslissingen neemt. Dat gegeven verandert het spel. En de knikkers. "De mens wordt eruit gesneden."

Bouwondernemers weten als geen ander hoe tastbaar risico kan zijn. Een misstap op een dak, een fout op de bouwplaats met grote gevolgen of een lichaam dat ineens niet meer meewerkt. Toch is juist het verzekeren van die risico's vaak onnodig traag, complex en ondoorzichtig. Insify wil dat radicaal anders doen: sneller, simpeler en eerlijker. Met de nieuwe, AI-gedreven Smart Guide krijg je een AOV op maat, zegt oprichter Koen Thijssen. "Je kunt nu zelf regelen wat je wilt regelen, in je eigen tijd, maar wel met deskundige hulp."

Een scanfiets patrouilleert sinds kort door de Amsterdamse straten op zoek naar illegaal geplaatste bouwcontainers, steigers en dixi's. De stille digitale handhaver checkt ter plekke of een vergunning is afgegeven. Fietsen die kuilen en kapotte lantarens detecteren zijn er ook al.

De inzet van AI bij aanbestedingsprocessen vermindert de hoeveelheid handwerk aanzienlijk, levert enorme tijdwinst op en verhoogt de kwaliteit van de inschrijvingen. 'Handmatig tenderen sucks', was dan ook de boodschap tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van Brainial Bites.

De komende jaren moet de bouw minstens dubbel zo veel werk verzetten als de sector nu aankan. De productiviteit moet flink opgeschroefd worden, zegt de ervaren directeur van het innovatiecentrum TKI Bouw en Techniek, William van Niekerk. "We kunnen nog zoveel leren van de industrie."

Of het nou mag van de baas of niet; er zijn waarschijnlijk weinig mensen met een kantoorbaan die nog nooit ChatGPT hebben gebruikt op het werk. Maar hoe zet je chatbots zo in dat ze echt tijdwinst opleveren? Cobouw vroeg vier experts om tips. En die zijn niet alleen handig voor kantoorpersoneel.

De digitalisering van de bouw is in volle gang, blijkt uit een analyse van de jaarverslagen van tientallen bouwers. Naast het inmiddels onmisbare BIM maken ze in toenemende mate gebruik van innovatieve technieken, zoals digital twin en - in mindere mate - A.I. Grote bedrijven zijn verder dan kleinere en reguliere bouwers en leggen andere accenten dan infrabedrijven.