Digitalisering en AI staan erg hoog op de agenda van bouw- en infrabedrijven. Nieuwe toepassingen verschijnen in hoog tempo en vrijwel iedere organisatie onderzoekt hoe AI kan bijdragen aan productiviteit, efficiëntie en betere besluitvorming. Toch ligt de grootste uitdaging voor veel organisaties niet bij de technologie zelf, vertelt Paula Middelkoop, managing director Product & Technology bij 4PS. "De meeste bouwbedrijven beschikken vandaag al over grote hoeveelheden project-, financiële en operationele informatie. De vraag is daarom niet welk AI-platform er nog bij moet komen, maar hoe bestaande informatie, processen en kennis beter met elkaar verbonden kunnen worden."
In het e-book van 4PS - waar de bouwsoftwareleverancier zelf, KPMG Strategy, Kuijpers en Draisma Bouw hun visie delen op hoe digitalisering organisaties wendbaarder, efficiënter en aantrekkelijker maakt - zetten veel organisaties de eerst stappen in het digitaliseren en verbinden van processen voordat AI echt waarde kan toevoegen. Want de volgende fase van digitalisering draait niet om meer systemen. Die draait om het beter benutten van de informatie die organisaties al hebben.
Van experimenteren naar bedrijfswaarde
De afgelopen jaren stonden vooral in het teken van ontdekken wat AI allemaal kan. Inmiddels verschuift de aandacht naar een andere vraag: wat levert het daadwerkelijk op? Organisaties kijken steeds minder naar technologie als doel op zich en steeds meer naar concrete resultaten. Hoe helpt AI om risico's eerder te signaleren? Hoe ondersteunt het betere beslissingen? Hoe draagt het bij aan productiviteit, kwaliteit en voorspelbaarheid?
"De organisaties die hierin stappen zetten, beginnen niet bij technologie, maar bij een concreet bedrijfsvraagstuk", zegt Middelkoop. "Welke processen kosten veel tijd? Waar gaat kennis verloren? Welke informatie ontbreekt op het moment dat beslissingen genomen moeten worden? Het is nooit alleen een kwestie van AI implementeren. Uiteindelijk draait het om de waarde die het toevoegt aan je bedrijf."
De grootste uitdaging
Binnen veel bouwbedrijven zit waardevolle informatie verspreid over verschillende systemen, spreadsheets, documenten, mailboxen en persoonlijke bestanden. Daarnaast is veel kennis nog afhankelijk van individuele medewerkers. Zodra organisaties AI willen toepassen, wordt zichtbaar hoe versnipperd informatie soms nog is.
Uit de praktijk blijkt dan ook dat niet de algoritmen de beperkende factor zijn, maar de kwaliteit van informatie en de mate waarin processen op elkaar aansluiten, aldus 4PS. De slimste modellen kunnen onvoldoende of onjuiste data niet compenseren. Dat is precies waarom een sterke digitale basis steeds belangrijker wordt.
Volgens Middelkoop wordt het belang van die basis vaak onderschat: "AI is goed in het volgen van structuren. Maar als processen niet goed zijn ingericht of informatie buiten systemen wordt vastgelegd, wordt het veel lastiger om daar waardevolle inzichten uit te halen." Succesvolle AI begint daarom volgens haar niet bij het model, maar bij de kwaliteit van de informatie waarop het model is gebaseerd.
De grootste winst
Veel aandacht gaat uit naar grote AI-ontwikkelingen en toekomstige toepassingen. In de praktijk ontstaat de meeste waarde vaak op een andere plek, ziet 4PS. Het gaat om werkzaamheden die dagelijks terugkomen: het verwerken van documenten, het vergelijken van offertes, het terugvinden van informatie, het vastleggen van gegevens en het uitvoeren van controles. Juist deze taken kosten veel tijd en vormen vaak een administratieve belasting voor medewerkers.
Middelkoop: "De grootste impact zit vaak niet in één grote AI-oplossing, maar in het slimmer ondersteunen van tientallen dagelijkse taken die medewerkers veel tijd kosten." Dat sluit aan bij een belangrijke uitdaging binnen de sector. De vraag naar capaciteit neemt toe, terwijl de beschikbaarheid van personeel onder druk staat. AI kan volgens Middelkoop helpen om kennis beter toegankelijk te maken, repetitief werk te verminderen en medewerkers productiever te laten werken. "Niet door mensen te vervangen, maar door hun expertise beter te benutten."
Blik op de toekomst
De komende jaren zal AI een steeds grotere rol spelen in de manier waarop bouwbedrijven informatie verwerken, kennis ontsluiten en beslissingen ondersteunen. Maar de organisaties die daar het meeste voordeel uit halen, zijn volgens Middelkoop waarschijnlijk niet degene met de meeste AI-toepassingen.
"Het zijn de organisaties die processen, informatie en mensen met elkaar weten te verbinden. Die informatie vastleggen als onderdeel van het dagelijkse werk, werken vanuit betrouwbare data en AI toepassen binnen bestaande processen. Want de toekomst van de bouw draait niet om meer systemen. De toekomst draait om minder administratieve druk, betere informatie en meer grip op projecten. AI kan daarin een belangrijke rol spelen, maar alleen wanneer de digitale basis op orde is."
Dit artikel wordt gesponsord door 4PS.
