Van der Veldt: "We zijn namelijk heel goed in nieuwe technologie inzetten op processen die we al jaren hetzelfde doen."
"Een project loopt uit en hup, er komt een extra controle bij. We willen meer grip, dus maken we nog een rapportage. De cijfers voelen toch niet helemaal lekker? Excelletje ernaast. Allemaal ooit met een goede reden bedacht, maar vijf jaar later doet iedereen het nog steeds en weet niemand meer precies waarom. Daar zou ik dus beginnen als je productiever wilt worden. Niet bij de vraag hoe mensen nóg harder kunnen werken, maar bij de vraag waarom ze al dat werk überhaupt doen."
Weg ermee
"Organisaties zijn ontzettend goed in dingen toevoegen. Stoppen vinden we een stuk ingewikkelder. En dat is zonde, want al die kleine handelingen tikken aan. Vijf minuten hier, tien minuten daar. Doe dat iedere dag met honderd mensen en zo’n klein klusje wordt vanzelf een behoorlijk dure hobby. Kijk dus eens kritisch naar je processen. Welke informatie voer je twee keer in? Waar zitten mensen op elkaar te wachten? Welke controle bestaat vooral omdat er ooit één keer iets misging? En welk overleg zou je vandaag nooit meer bedenken als het nog niet bestond?"
"Sommige dingen hoef je niet slimmer te maken. Daar moet je gewoon mee stoppen. Ontstapelen noemen we dat bij AFAS. Dán wordt technologie interessant. Automatiseer het voorspelbare werk. Zorg dat informatie niet steeds opnieuw ingevoerd hoeft te worden. Laat software het saaie werk doen. En ja, tegenwoordig hoort AI daar natuurlijk bij."
Ik vind de vraag ‘wat kunnen we allemaal met AI?’ eigenlijk niet eens de interessantste. Ik wil vooral weten waar mensen nu tijd aan kwijt zijn”
AI op een dom proces blijft een dom proces
"Wat er met AI gebeurt, gaat krankzinnig snel. Taken waar mensen nu nog veel tijd aan kwijt zijn, worden ineens een stuk makkelijker. Informatie zoeken, gegevens controleren, een eerste verslag maken, grote hoeveelheden informatie verwerken: er komt iedere maand wel weer iets bij. Fantastisch."
"Maar stel dat AI een proces twee keer zo snel maakt. Dan ben ik nog steeds benieuwd naar één ding: hadden we dat proces überhaupt nodig? Een dom proces dat dankzij AI twee keer zo snel gaat, blijft een dom proces. Je bent er alleen eerder mee klaar. Daarom vind ik de vraag ‘wat kunnen we allemaal met AI?’ eigenlijk niet eens de interessantste. Ik wil vooral weten waar mensen nu tijd aan kwijt zijn waarvan ze zelf denken: waarom dóé ik dit nog? Begin daar. Kijk vervolgens of software, automatisering of AI het kan overnemen. Als dat lukt, heb je ineens iets heel waardevols terug: tijd. En dan begint wat mij betreft het interessante deel pas. Wij hebben onze 4-daagse werkweek niet door inzet van AI, wat vaak gedacht wordt, maar door te stoppen met zaken die geen toegevoegde waarde bleken te hebben."
Twee uur gewonnen. En nu?
"Stel dat iemand dankzij slimmere processen twee uur per week terugkrijgt. Wat doen we daarmee? Als organisaties zijn we heel goed in het antwoord: volplannen natuurlijk. Twee uur gewonnen? Prachtig, dan past er nog wel drie uur werk bij. Dat vind ik te makkelijk."
"Begrijp me niet verkeerd: die tijd mag absoluut leiden tot meer productie. Sterker nog, dat moet ook. Als je met dezelfde mensen meer werk aankunt, slimmer organiseert en fouten voorkomt, is dat hartstikke waardevol. Zeker in de bouw, waar capaciteit en marges voortdurend aandacht vragen. Maar ik hoop dat we niet iedere minuut die technologie vrijspeelt direct weer dichtmetselen met nieuw werk. Want die tijd kun je ook gebruiken om eerder met elkaar te praten als iets niet lekker loopt. Om een klant wat meer aandacht te geven. Om iemand te helpen. Of gewoon om eens te luisteren naar die collega die al drie jaar roept dat een proces nergens op slaat. Dat is geen verloren tijd. Vaak voorkom je er juist gedoe mee dat later veel meer tijd kost."
Verandering kan hartstikke interessant zijn en tegelijkertijd spannend voelen”
En ja, dan kom ik toch bij liefde
"Ik gebruik daar graag een woord voor dat je bij een verhaal over kosten, efficiency en productiviteit misschien niet direct verwacht: liefde. Voor mij gaat liefde op de werkvloer vooral over aandacht. Mensen vertrouwen geven. Weten wat er speelt. En technologie gebruiken om ruimte te maken voor het werk waarin een mens echt verschil maakt."
"Daar zit voor mij ook de hoopvolle kant van AI. Als een computer steeds meer routinematig werk van ons overneemt, hoeven wij als mensen niet te proberen een betere computer te worden. Dan kunnen we ons juist meer bezighouden met wat mensen goed kunnen: samenwerken, nadenken, elkaar verder helpen en af en toe gewoon samen lachen."
"Maar dat vraagt wel iets van werkgevers. Als je wilt dat mensen meegaan in al die technologische veranderingen, moet je ze ook ruimte geven om ermee te werken. Laat ze experimenteren. Accepteer dat er een keer iets mislukt. En doe niet alsof iedereen bij iedere nieuwe AI-toepassing meteen staat te juichen. Verandering kan hartstikke interessant zijn en tegelijkertijd spannend voelen. Juist daarom zijn aandacht en vertrouwen zo belangrijk."
Productiever én liever dus
"Voor mij zijn productiviteit en goed werkgeverschap geen tegenpolen. Je hoeft niet te kiezen tussen meer gedaan krijgen en goed voor mensen zorgen. Begin met werk weghalen dat nergens voor nodig is. Automatiseer wat een computer beter kan. Gebruik AI waar het echt iets oplost. En denk daarna bewust na over de tijd die je daarmee terugkrijgt. Een deel daarvan levert meer productie op. Mooi. Maar laat alsjeblieft ook wat ruimte over voor mensen. Want als we dankzij AI uiteindelijk allemaal nóg drukker worden, hebben we ergens onderweg toch iets verkeerd gedaan."
Dit artikel is gesponsord door AFAS Software.
