Als deeltijdhoogleraar aan de TU Delft houdt Deborah Nas zich bezig met de invloed van opkomende technologieën op sectoren, markten en mensen. Meer concreet: wat kunnen AI en digitalisering betekenen voor een sector? Als relatieve buitenstaander kan ze onbevangen naar de bouw kijken. Waar staat die met AI?

In het nieuwe pand van installatiebedrijf Breman gaan robots medewerkers de repeterende klussen uit handen nemen. En het duurt niet lang meer of installateurs krijgen een exemplaar mee in hun bus, al was het maar als tilhulp. Want door AI leren robots sneller dan ooit.

De industrialisatie van de bouw en technologische ontwikkelingen als AI en robotisering bieden enorme kansen om de sector efficiënter en slimmer te maken. Het cluster Industrieel Bouwen van TNO ondersteunt bedrijven bij het ontwikkelen en toepassen van innovatieve oplossingen.

Voor Daiwa House Modular Europe is industrialisering al jaren het uitgangspunt. "Als gevolg van industrialisering moet een bouwbedrijf tegenwoordig denken als een productiebedrijf", meent Sanne Reus, regional managing director Netherlands bij Emixa.

In de bouw praten we al jaren over schaarste. Te weinig mensen, te weinig handen, te veel werk. En ondertussen blijven we zoeken naar oplossingen die vooral lijken op méér van hetzelfde: harder werken, slimmer plannen en nóg efficiënter organiseren. Allemaal nodig, maar eerlijk is eerlijk: het gaat ons niet redden.

Met een zelf ontwikkelde robot maakt Vlasman de hobbelige wanden van de Hubertustunnel strak. Die freest de brandwerende stuc tot op de millimeter nauwkeurig. ''Het was een intensief en kostbaar traject en zeker niet zonder risico.''

Hijswerk op complexe locaties wordt in de toekomst een klus voor samenwerkende drones. Delftse wetenschappers ontwikkelden een algoritme dat hen effectief coördineert. Samen met vliegende montagerobots kunnen ze straks wellicht turbinebladen installeren.

De specialisten van TNO doen er alles aan om wetenschappelijke kennis toe te passen in de praktijk. Dit keer schetst TNO een fictief scenario waarin we met behulp van robotisering en Augmented Working meer kunnen bouwen met minder mensen.

Elk jaar passeren talloze veelbelovende innovaties de revue, maar slechts een klein deel wordt een succes. Een terugblik op enkele spraakmakende vernieuwingen.

Sinds Kite Robotics vijf jaar terug de Cobouw Innovatie Award won, werd de kaart van Nederland met gerealiseerde projecten gestaag ingekleurd. Ze vinden het zelfs tijd voor de sprong naar het buitenland. Dat leidde tot een nieuwe versie van de glazenwassersrobot voor een prestigieus project aan Fleetstreet in Londen.