Geelen Beton en Dura Vermeer Divisie Bouw en Vastgoed werken al jaren samen aan het verduurzamen van beton. Al meer dan tien jaar levert Geelen Beton prefab betonelementen voor de grondgebonden woningen van Dura Vermeer. Rond 2019 kreeg duurzaamheid daarin een steeds grotere rol.

Dat de ontwikkeling sindsdien snel is gegaan, verbaast Ruud van de Rakt, commercieel directeur bij Geelen Beton, soms zelf. Zo’n vijf jaar geleden werd binnen Geelen Beton nog serieus betwijfeld of beton wel voldoende te verduurzamen was. “Er werd destijds tegen me gezegd dat er weinig perspectief was voor beton, dus uiteindelijk betekende dat: geen toekomst. Als je ziet wat er nu allemaal gebeurt, dan zijn we gelukkig al een stuk verder.”

Geen wondermiddel

Die vooruitgang kwam niet door één grote technologische doorbraak. Van de Rakt en Lizzy Butink, directeur Duurzaamheid bij Dura Vermeer Divisie Bouw en Vastgoed, beschrijven vooral een proces van steeds een volgende stap zetten. “Er is geen wondermiddel dat het ineens helemaal oplost”, vertelt Butink. “Je kijkt elke keer opnieuw met elkaar: wat kunnen we nu beter doen?”

Geelen Beton begon onder meer met het optimaliseren van het betonmengsel en het toepassen van een andere cementsoort. Dat klinkt eenvoudiger dan het in de praktijk was. Een duurzamer mengsel had bijvoorbeeld veel meer tijd nodig om uit te harden. Daardoor zou de productiecapaciteit fors afnemen en zouden de kosten oplopen.
In plaats van het idee af te schrijven, begonnen de bedrijven op beperkte schaal. Eerst werd een deel van de wanden voor Dura Vermeer met het nieuwe mengsel geproduceerd, daarna volgde opschaling. Geelen Beton paste de productievolgorde aan, investeerde in de klimaatkamers en bracht onder meer luchtbevochtiging aan. In 2025 volgde een miljoeneninvestering om de productiecapaciteit te vergroten.

Inmiddels produceert Geelen Beton alle cascowanden voor Dura Vermeer met circa 70 procent minder CO₂-uitstoot dan in referentiejaar 2022, berekend volgens de rekenmethodiek van het Betonakkoord. “We hebben de vraag vanaf het begin groot gemaakt: we willen uiteindelijk naar CO₂-neutraal beton”, aldus Van de Rakt. “Dat kun je echter niet in één keer oplossen, dus zijn we klein begonnen en steeds verder gegaan.”

Langdurige samenwerking

Juist daar blijkt volgens beide partijen het belang van een langdurige samenwerking. Investeren in nieuwe installaties en productieprocessen is alleen mogelijk als een producent erop kan vertrouwen dat er ook vraag naar het duurzamere product blijft bestaan. “Dura Vermeer gaf ons het vertrouwen dat ze dit daadwerkelijk zouden afnemen”, zegt Van de Rakt. “Dan weet je dat je de kosten die je maakt over een aantal jaren kunt terugverdienen. Niet dat een klant een jaar later zegt: jouw concurrent is twee procent goedkoper, dus we gaan daarheen. Die relatie en dat vertrouwen zijn heel belangrijk.”

Voor Dura Vermeer werd de urgentie om beton te verduurzamen extra duidelijk toen het bedrijf in 2022 zijn CO₂-uitstoot in kaart bracht. Circa de helft bleek samen te hangen met energiegebruik tijdens de levensduur van gebouwen, en de andere helft met de toegepaste materialen. Van de materiaalgebonden uitstoot kwam volgens Butink 38 procent voor rekening van beton. “Toen dachten we: oké, we moeten dus onze acties rondom beton vergroten en versnellen, maar dat kun je logischerwijs niet zonder goede partners. En als zo’n partner dan zegt dat ze ook willen versnellen, maar dat ze ook nog niet precies weten hoe en dat we dit samen gaan uitzoeken, dan ontstaat er een gedeeld verlangen.”

Innovaties die zich in de praktijk bewijzen, vertaalt Dura Vermeer vervolgens naar breder beleid. Butink: “Je kunt wel blijven pionieren, maar uiteindelijk gaat het ook om opschaling. Aan de voorkant moeten we blijven innoveren, maar tegelijkertijd moet wat bewezen werkt de nieuwe standaard worden.”

Van reduceren naar opslaan

Met ongeveer 70 procent reductie is de eindstreep nog niet bereikt. De volgende stap is het toepassen van CO₂-negatieve grondstoffen zoals Biochar. Dit materiaal wordt gemaakt uit biomassa en legt koolstof langdurig vast. Door biochar aan het beton toe te voegen, kan CO₂ worden opgeslagen.

Voor Butink is de volgorde daarbij essentieel. Eerst moet de uitstoot van het productieproces van beton zelf zo ver mogelijk worden gereduceerd. Pas daarna komt opslag in beeld. “Voorheen leken bedrijven te verduurzamen zonder dat ze hun eigen proces aanpasten. Je kon bijvoorbeeld een bos kopen en zeggen dat je CO₂-neutraal was. Daar zijn wij volledig vanaf gestapt. De strategische focus ligt echt op reductie. Ook langdurige CO₂-opslag is echter essentieel om klimaatverandering tegen te gaan. Maar voor ons dan wel in onze eigen projecten – zowel door biobased bouwen op te schalen als nu in het beton.”

In woningbouwproject Bloei in Barendrecht kwamen beide ontwikkelingen voor het eerst samen. Daar pasten Dura Vermeer en Geelen Beton tien prefab cascowanden toe (één gehele woning) met een betonmengsel waarin biochar is verwerkt. Volgens de binnen het Betonakkoord gehanteerde rekenmethodiek slaat het beton daarmee meer CO₂ op dan bij de productie ervan vrijkomt. “Dat vind ik echt fantastisch”, zegt Butink enthousiast. “Hier komen de biobased beweging en de betonbeweging bij elkaar. Het is niet het één of het ander. We hebben beide nodig. Beton wordt nog steeds heel veel gebruikt, dus dat moet duurzamer. Tegelijkertijd moet biobased bouwen worden opgeschaald.”

Van Pilot naar productie

De stap van het laboratorium naar een echte woning is belangrijk. Een proefmengsel uit het lab kan zich in een werkelijke productieomgeving heel anders gedragen. “Dat het eigenlijk meteen relatief goed ging, heeft ons ook verbaasd”, vertelt Van de Rakt. “Er zijn nog uitdagingen en we kunnen het nog niet op de grootste schaal toepassen. Maar we hebben nu wel aangetoond dat het werkelijk in de fabriek geproduceerd en toegepast kan worden. Dat is een groot succes.” Voor grootschalige toepassing moeten onder meer de dosering van biochar worden geautomatiseerd, productiefaciliteiten worden aangepast en investeringen worden gedaan.

En er ligt nog een veel grotere opgave. De cascowanden waarop de samenwerking zich tot nu toe sterk heeft gericht, vormen slechts een deel van de totale betonproductie van Geelen Beton. Andere productgroepen vragen om andere mengsels, productiemethoden en oplossingen. “Je kunt niet alles tegelijk doen”, weet Van de Rakt. “Als je overal tegelijk aan begint, boek je nergens resultaat. Daarom hebben we ons eerst op één product gericht. Nu verspreidt die aandacht zich steeds verder.”

Voor 2030 heeft Dura Vermeer de lat inmiddels hoog gelegd. Butink wil dat 75 procent van wat het bedrijf dan bouwt minimaal voldoet aan de zogenoemde pelotonwaarden uit het Betonakkoord en 25 procent aan de strengere koploperswaarden. Ook Geelen Beton wil de verduurzaming die bij de cascowanden is bereikt als een olievlek over andere productgroepen verspreiden.

Dat de oplossingen daarvoor vandaag nog niet allemaal bekend zijn, vindt Van de Rakt geen reden om te wachten. “Vijf jaar geleden zagen we voor de cascowanden ook nog geen oplossing. Nu hebben we de eerste woning waarin CO₂-neutraal beton is toegepast met oplossingen die we toen nog helemaal niet kenden. Dat geeft vertrouwen.”
Maar techniek alleen gaat de transitie niet voltooien. “Het blijft mensenwerk”, benadrukt Butink. “Je hebt mensen nodig die zich hier heel hard voor inzetten en die anderen weten mee te nemen. Als mensen enthousiast worden en het leuk gaan vinden, is er ontzettend veel mogelijk. Wacht dus niet tot een ander in beweging komt, maar kom zelf in beweging.”

Van de Rakt herkent dat. Achter het succes van vandaag liggen ook mislukte proeven, vertragingen en investeringen die niet direct iets opleverden. “Er zijn heel veel tegenslagen geweest. Soms werkte iets niet, soms was er geen tijd of geen geld. Maar de mensen bleven gemotiveerd. Anders waren we nooit gekomen waar we nu staan.”

Dit artikel is gesponsord door Geelen Beton.