“Eurocodes bieden een gestandaardiseerde aanpak om de sterkte en stabiliteit van constructies te waarborgen”, zegt Van Haasteren. “De Eurocodes zijn opgesteld voor constructeurs. Ze zijn opgesteld door deskundigen, gebruikers en vakmensen uit het vakgebied.”
De Eurocodes bevatten ook parameters die per land kunnen verschillen. “Deze parameters worden de National Determined Parameters, oftwel NDP’s, genoemd”, zegt Van der Gugten. “De land-specifieke keuzes, zoals veiligheidsfactoren, worden vastgelegd in Nationale Bijlagen. In Nederland faciliteert NEN de ontwikkeling van deze Nationale Bijlagen. Experts uit ons land zitten aan tafel om gezamenlijk de NDP’s voor Nederland te bepalen en vast te leggen in Nationale Bijlagen.”
Waarom van eerste naar tweede generatie?
De eerste generatie Eurocodes heeft een grote invloed gehad op het ontwerpen en berekenen, maar ook het uitwisselen van kennis daarover. Van Haasteren: “Het is makkelijker geworden om over de grenzen te werken. Die voordelen worden ook buiten Europa gezien. Om deze sterke punten te behouden en wensen van gebruikers te adresseren vindt momenteel een herziening plaats van de eerste generatie Eurocodes. De normen worden geoptimaliseerd op basis van nieuwe wetenschappelijke inzichten, technologische ontwikkelingen en praktijkervaring.”
Een belangrijke vernieuwing is de introductie van een volledig nieuwe Eurocode voor glasconstructies. “Daarnaast wordt gewerkt om de teksten leesbaarder en eenduidiger te maken, de structuur overzichtelijker. Ook wordt het aantal nationaal te bepalen parameters met circa 20 à 30 % verminderd. Dit zorgt ervoor dat er in heel Europa eenduidiger ontworpen kan worden. Ook sluiten de nieuwe normen beter aan op digitalisering en moderne ontwerpsoftware”, zegt Van der Gugten.
Voorbeeld uit de praktijk
Tijdens een Europese online workshop van 3–5 juni 2025 presenteerden experts uit heel Europa meerdere ontwerpscenario’s en casestudies die de werking en voordelen van de tweede generatie Eurocodes illustreren.
Van Haasteren: “Een aansprekend voorbeeld was het ontwerp van een acht verdiepingen tellend gebouw met een grondvlak van 21 × 45 meter. In deze casus werd stap voor stap gedemonstreerd hoe de nieuwe normen in de praktijk worden toegepast.
- Het gebouw werd doorgerekend op zowel permanente belastingen (eigen gewicht, vloeren, gevels) als tijdelijke belastingen (gebruik, onderhoud).
- Specifieke aandacht ging uit naar sneeuwbelasting en windbelasting, waarbij de nieuwe Eurocode 1 'Belastingen op constructies' rekening houdt met actuele klimaatgegevens en toekomstige scenario’s.
- De casus liet zien hoe nationale keuzes invloed hebben op het ontwerp, en hoe de tweede generatie Eurocodes het aantal NDP’s terugbrengt om meer Europese eenduidigheid te creëren.
- De berekeningen toonden hoe de normen inspelen op veranderende omstandigheden, zoals zwaardere stormen en wisselende sneeuwvalpatronen.
Deze casestudie maakte duidelijk dat de tweede generatie Eurocodes niet alleen technische verbeteringen biedt, maar ook meer gebruiksgemak, minder interpretatieverschillen en een betere voorbereiding op de klimaatuitdagingen van de toekomst.”
Wat betekent dit voor de constructeur?
Voor constructeurs betekent de komst van de tweede generatie Eurocodes dat de dagelijkse praktijk op termijn verandert. Van der Gugten: “De belangrijkste gevolgen zijn:
- Minder nationale variatie betekent minder interpretatieverschillen tussen landen. Dit is vooral relevant bij internationale projecten.
- De tweede generatie is ingericht op digitale toepassing, waardoor integratie in rekenpakketten eenvoudiger wordt.
- De nieuwe Eurocodes houden expliciet rekening met klimaatverandering en duurzaamheid (levensduur), waardoor constructeurs voorbereid zijn op strengere eisen.
Voorlopig blijft de eerste generatie nog in de bouwregelgeving verankerd. Verwacht wordt dat de 2e generatie t.z.t. de eerste generatie in de bouwregelgeving zal gaan vervangen. Nu alvast kennisnemen van de tweede generatie geeft constructeurs een technisch inhoudelijke voorsprong.”
Zijn de Eurocodes verplicht?
“In Nederland verwijst het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) in veel gevallen naar de Eurocodes als basis voor de constructieve veiligheid van nieuwbouw”, zegt Van Haasteren. “Op dit moment wordt verwezen naar de eerste generatie van de Eurocodes en bijhorende nationale bijlagen. De tweede generatie is in ontwikkeling en daarom wordt hiernaar nog niet naar verwezen in Bouwregelgeving.”
NEN publiceert elk jaar in april en oktober die Eurocodes van de tweede generatie die reeds klaar zijn. Dit doet NEN om de bouwsector voor te bereiden op aanstaande veranderingen. “Op het moment dat een nieuwe Eurocode wordt gepubliceerd, wordt de vorige versie ingetrokken”, zegt Van der Gugten. “Dit ‘Intrekken’ betekent dat de eerste generatie Eurocode niet meer wordt onderhouden. Er volgen geen wijzigingen of aanvullingen of nieuwe Nationale Bijlagen meer bij de ingetrokken (vorige) versie. Alle versies zijn nog steeds verkrijgbaar bij NEN. De Bouwregelgeving is nog niet veranderd. Het is belangrijk dat gebruikers van normen controleren welke versie van wettelijk van kracht is.”
Verdere planning
Op Europees niveau wordt het komende jaar de laatste hand gelegd aan de Eurocodes van de tweede generatie. “In de tussentijd zijn nationale normalisatie-instituten, zoals NEN, samen met stakeholders bezig met het aanpassen en ontwikkelen van Nationale Bijlagen. De uiterste deadline dat de Eurocodes samen met de Nationale Bijlagen gepubliceerd moeten worden door de nationale normalisatie-instituten is 30 september 2027. Dit moment staat los van het moment dat er wordt verwezen vanuit het Bbl naar de Eurocodes. Dat is aan de wetgever om dat te bepalen. Naast de ontwikkeling van de Nationale Bijlagen werkt NEN de komende jaren in samenwerking met het normalisatie-instituut in België (NBN) aan vertalingen van de Eurocodes naar het Nederlands”, sluit Van Haasteren af.
Dit artikel is gesponsord door NEN.
