Joost Fijneman

Vandaag staat het groot op de voorpagina van Cobouw: winstmarges in onze sector zijn onhoudbaar. Langjarig zitten ze op 3 procent. Maar sinds de crisis zijn ze gehalveerd.

Eén van onze leden meldde zich kortgeleden bij ons. Een kleine gemeente vond het nodig om bij een werkje van ongeveer 50.000 euro, uitgesmeerd over een jaar, eisen te stellen op het gebied van Social Return On Investment (SROI). Sterker nog: er moest aantoonbaar een jaarcontract gesloten worden met een (nieuwe) SROI-kandidaat.

Er is deze week al veel over het kraanongeluk in Alphen aan den Rijn in Cobouw verschenen. De termijn van aanbesteding was kort. De risico's waren fors. Mede door een zeer korte doorlooptijd. Inclusief hoge boetes. Uiteindelijk is er maar één inschrijver uit de bus gerold. Met een prijs die 40 procent lager was dan de raming van de gemeente.

U heeft het zeker meegekregen: Volkswagen heeft gesjoemeld met emissiewaarden. Auto's die niet schoon genoeg waren, zijn toch op de markt gekomen. Ten koste van ons leefmilieu. Maar ook ten koste van de concurrentie.

Nobody's perfect. En ook geen enkele aanbesteding is perfect. Dat hoeft ook niet. Zolang er gelegenheid is voor verbetering. Die verbetering kent twee verschijningsvormen: een verduidelijking of een wijziging.

Ik hoop dat het de inschrijvers onder u wel eens gebeurt. U scoort de perfecte Emvi! Met de maximale 10 punten - plus natuurlijk een concurrerende prijs - wint u de aanbesteding.

De keuze van de contractvorm laat de Aanbestedingswet nog altijd vrij. Wie traditioneel wil, kan daarvoor kiezen. In de gww gaat dat meestal gepaard met de RAW-systematiek.

Soms lopen aanbestedingen niet zoals de opdrachtgever het gehoopt had. Uit de vele vragen bij inlichtingen blijkt al een gebrek aan vertrouwen. Als de opdrachtgever de procedure gewoon doorzet, volgt de teleurstelling. Soms zijn er helemaal geen inschrijvingen. De markt 'mot' deze opdracht niet. Te veel risico's bijvoorbeeld. De opdrachtgever zal de voorwaarden moeten aanpassen. En vervolgens de markt opnieuw moeten benaderen.

Duurzaam inkopen is al een paar jaar hip. Maar wat we er in aanbestedingen van terugzien, stelt meestal niet veel voor. Wat duurzaam hout of een CO2-prestatie. Zeker als je het afzet tegen de levensduur van een werk. En dat is toch al gauw tussen de veertig en honderd jaar. Oplossingen daarvoor zijn er ook. Cradle-to-cradle. Of TCO, total cost of ownership.

Het is alweer tien jaar geleden dat de Bouw en de Infra samenkwamen. In één vereniging, Bouwend Nederland. Maar toch zijn Bouw en Infra nog echt andere takken van sport. Andere culturen vooral. Het werd mij weer eens duidelijk tijdens een bijeenkomst vorige week.