In Nederland hebben we te maken met verschillende windgebieden. “De opgelegde windbelasting moet kunnen worden opgenomen door het gebouw”, zegt bouwtechnisch adviseur Edwin van Alstede. “Wanneer een stabiliteitswand wordt blootgesteld aan horizontale krachten moet er voldoende druk in de wand aanwezig zijn om te voorkomen dat deze gaat kantelen.”
Hoe zorg je voor die verticale druk? Van Alstede licht toe: ”Daarvoor zijn massieve vloeren de beste keuze.” De breedplaatvloer is vanwege zijn hoge massa in verband met geluidswerendheid en flexibiliteit uitermate geschikt voor een appartementenbouw in combinatie met kalkzandsteen. Belangrijk is om de vloeroverspanning zo te kiezen dat er zo veel mogelijk belasting in de stabiliteitswand komt, om zo de stabiliteit van de wand te verhogen. Voor de aannemer die graag met ‘het stapelbouwsysteem’ werkt, is dit ideaal want de wanden hoeven dan niet te worden gewapend en kunnen eenvoudig worden gestapeld.”
Kalkzandsteen is onbrandbaar en draagt niet bij aan brandontwikkeling of rookvorming”
Opbouw dragende wanden
Vanwege de prijs krijgt Van Alstede vaak de vraag: 'Kun je dragende wanden ook dunner uitvoeren in kalkzandsteen?' Want minder volume scheelt uiteraard in kosten. “Over het algemeen kunnen de wanden van een appartementengebouw worden uitgevoerd in 300 millimeter (woningscheidend) en 214 millimeter (niet-woningscheidend), of slanker met Hoogbouwelementen (250 en 175 millimeter). Voor de sterkte hebben we geen Hoogbouwelementen nodig in de bovenste verdiepingen. Daarom kunnen we het beste kiezen voor 300 en 214 millimeter en kunnen we de druksterktekwaliteit van beneden naar boven toe verminderen van CS44- naar CS12-kwaliteit.”
Het voordeel is dat de wanddiktes en detaillering dan hetzelfde blijft. De toepassing van de materialen is echter efficiënter en dus goedkoper maar voldoet nog steeds aan de gestelde eisen. “Bouwmuren kunnen doorgaans in CS12 worden uitgevoerd en bij gebouwen groter dan acht bouwlagen moet je enkele lagen eventueel in CS20-kwaliteit uitvoeren. Als je slanker wilt. kun je hoogbouw 250 millimeter toepassen. Dit is echter duurder omdat de 250 millimeter hoogbouwwand over de volledige hoogte moet worden toegepast in verband met geluidsisolatie. Dit geldt ook voor de E214 millimeter ten opzichte van hoogbouw 175 millimeter. Wel moeten dragende gevels bij complexen hoger dan circa zes bouwlagen in 214 millimeter worden uitgevoerd, omdat 175 millimeter dragend gevelwanden te dun zijn."
Opbouw niet- dragende wanden
Bij niet-dragende gevels die bestaan uit een kalkzandsteen binnenblad en een steenachtig buitenblad, mag de windbelasting worden verdeeld over het binnen- en buitenblad. Het niet-dragende binnenblad wordt aan de bovenzijde en ter plaatse van dwarswanden flexibel gekoppeld met veerankers. Qua dikte moet je in windgebied drie denken aan minimaal 120 millimeter en de overige gebieden minimaal 150 millimeter. Dit is mede afhankelijk van de penantbreedte, de grootte van de raam- of deursparingen en de hoogte van het gebouw.
Technische eigenschappen
Naast stabiliteit zijn geluid- en brandwerendheid minstens zo belangrijk. Als bewoner wil je geen geluidsoverlast ervaren van je buren. “Voor geluid staan verschillende eisen beschreven in het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (Bbl). De eisen voor geluidsisolatie bestaan uit de volgende onderwerpen: eisen voor geluid van buiten, door installaties en geluidsisolatie tussen ruimten. Door de hoge massa presteren kalkzandsteenwanden van nature goed op het gebied van geluidsisolatie. Dikkere en zwaardere wanden zorgen hierbij voor extra comfort en vergroten de ontwerpmarges.”
Ook op het gebied van brandveiligheid bieden kalkzandsteenwanden belangrijke voordelen. “Kalkzandsteen is onbrandbaar (Eurobrandklasse A1) en draagt niet bij aan brandontwikkeling of rookvorming. Dat geeft bewoners extra tijd om veilig te vluchten bij brand.” Afhankelijk van de wanddikte en detaillering kan met kalkzandsteenwanden eenvoudig een brandwerendheid van 60, 90 of zelfs 120 minuten worden gerealiseerd, zonder aanvullende brandwerende bekledingen. “Juist in hoogbouw, waar vluchttijden langer zijn en compartimentering cruciaal is, levert dat een hoge mate van veiligheid én ontwerpvrijheid op.”
Ontwerpfase en duurzaamheid
De keuze voor de wanddikte bij appartementenbouw is per project verschillend en vraagt om een zorgvuldige afweging tussen constructieve veiligheid, comfort en kosten. Over het algemeen adviseert Van Alstede om voor de constructieve wanden de 300 of 214 millimeter toe te passen. “In de meeste gevallen blijken wanddiktes van 300 en 214 millimeter voor dragende wanden de meest efficiënte en economische keuze.”
Daarnaast draagt een slim en efficiënt ontwerp bij aan de duurzaamheid van een appartementengebouw. Kalkzandsteenconstructies hebben een lange levensduur en behouden hun prestaties over de gehele gebruiksperiode van het gebouw. Hierdoor is de milieuscore voor de MPG-berekening zeer gunstig.
“Door vroeg in het proces rekening te houden met stabiliteit, windbelasting, geluid- en brandwerendheid, ontstaat een robuust en toekomstbestendig gebouw”, aldus Van Alstede. “Met een doordachte materiaalkeuze blijft appartementenbouw niet alleen veilig en comfortabel, maar ook betaalbaar. Als onderdeel van de afdeling Techniek en Advies kijk ik graag mee naar een passend advies.”
Dit artikel is gesponsord door Calduran.
