Het overbruggen van de kloof digitale en fysieke omgeving
Hoewel we het vaak over BIM hebben, is het digitaal werken in de bouw breder dan dat. Er zijn veel voorbeelden van hoe digitaal werken het maken van fouten kan voorkomen. Een eenvoudig voorbeeld is het overstappen van een traditionele rolmaat naar een digitale laserafstandmeter die via bluetooth is gekoppeld aan een smartphone of tablet. Je sluit daarmee het risico op afleesfouten en schrijffouten uit en bovendien gaat het een meten stuk sneller.
Maar hoewel de stap naar digitaal werken soms heel logisch is, kan het implementeren van dergelijke veranderingen veel tijd kosten. Veel bouwbedrijven vertrouwen nog altijd op het gebruik van papieren 2D-plots, terwijl het ontwerp van bouwwerken al jaren in een 3D-CAD omgeving plaatsvindt. Hoewel het afstappen van tientallen jaren gebruikte beproefde methodes sommigen zwaar valt, zet de digitalisering in de bouw ongetwijfeld door. De voordelen zijn immers overduidelijk.
Iedere bouwonderneming wil een gezonde marge, veilig werken, op tijd en volgens specificaties leveren. Nu de bouw aantrekt, is het een uitdaging om aan voldoende personeel te komen en staan projecten vaak onder tijdsdruk. Door digitalisering van werkzaamheden kan er efficiënter worden gewerkt. Vaak kan er meer worden gedaan met minder handen door automatisering van het bouwproces. Bovendien zijn de faalkosten lager doordat de kans op fouten wordt geminimaliseerd.
Het overschakelen naar digitale processen hoeft niet overal in het bouwproces tegelijkertijd. Per activiteit kan inefficiënt werken worden opgespoord en kan worden bekeken of een digitaal proces voor verbetering kan zorgen.
Waarom digitale bouw voor iedereen van belang is
Digitalisering begint de manier te veranderen waarop we de fysieke wereld vormgeven. Nieuwe technologie verandert de wijze waarop we de gebouwde omgeving plannen, ontwerpen, bouwen en onderhouden. Bedrijven kijken naar 3D-printing en robotica voor bouwen in de nabije toekomst. Maar waarom is dit van belang voor jouzelf?
BIM wordt door een overgrote meerderheid (inclusief overheden) gezien als een cruciale stap in de vooruitgang naar digitalisering. Het wordt steeds vaker toegepast voor het creëren, gebruiken en beheren van digitale informatie tijdens een bouwproject en zal uiteindelijk in elke fase van de levenscyclus worden gebruikt. Het succes van BIM is gebaseerd op het bouwen van samenwerkingsplatformen voor het delen van 3D-digitale gegevens door mensen. Architecten en ingenieurs gebruiken gedetailleerde 3D-prototypes om hun ontwerpmogelijkheden en -beperkingen in kaart te brengen. Aannemers delen de 3D-modellen met onderaannemers en gebruiken de modellen voor het afstemmen van hun planning en budgetten. Wordt het volledige potentieel van digitalisering op deze wijze echter benut?
Partijen uit alle bouwdisciplines zouden in principe altijd op zoek moeten zijn naar verbeteringen waardoor ze hun werkzaamheden beter, sneller en betrouwbaarder kunnen uitvoeren en zo meer winst kunnen generen en de concurrent een stap voor blijven. Dezelfde spelers verlangen echter ook naar accurate en actuele informatie om hun werk efficiënt uit te voeren en dat is precies wat BIM en digitalisering kunnen verbeteren.
Een veelgehoorde misvatting is dat de voordelen van digitale constructie meestal alleen zichtbaar zijn in de ontwerpfase. Dit belemmert de mate waarin de partijen in de bouw zich bezighouden met digitalisering. Veel bedrijven zijn zich bewust van de voordelen die BIM te bieden heeft, maar worden ontmoedigd door de waargenomen complexiteit van de implementatie van BIM.
Het digitale bouwproces in de praktijk
Zoals eerder genoemd, is het vervangen van de rolmaat door een digitale laserafstandmeter een eenvoudig voorbeeld van hoe digitalisering kan zorgen voor efficiënter werken in de bouw. Maar er zijn legio andere mogelijkheden. We concentreren ons in dit artikel op een aantal voorbeelden voor metingen en maatvoeren tijdens het bouwproces.
Om te beginnen kan er in de 3D-ontwerpfase slim worden gebruikgemaakt van digitale techniek. Een digitaal ontwerp gaat uit van een bestaande terreinsituatie. Denk aan het in kaart brengen van kabels en leidingen via detectieapparatuur of een grondradar. Het inwinnen van de terreinsituatie kan efficiënt via reality capture oplossingen, zoals mobile mapping systemen en UAV’s (drones). Er zijn meerdere bedrijven die zich specialiseren in deze Scan2BIM-oplossingen, waardoor het bouwontwerp start met een nauwkeurige uitgangsbasis.
Dezelfde meetmethodes worden helaas nog minder vaak ingezet voor het up-to-date houden van het BIM-model. Voorafgaand aan de MEP-werkzaamheden zou bijvoorbeeld via een mobiele scan van het object snel kunnen worden gekeken of het ontwerp van kabels en leidingen ergens botst met de realiteit op dat moment: de zogenaamde clash detectie. Op deze manier kunnen kostbare fouten worden voorkomen.
Tijdens de uitvoering kunnen de gecombineerde ingewonnen digital reality gegevens en de ontwerpgegevens worden gebruikt voor het maken van een digitaal terreinmodel dat de basis vormt voor de maatvoering op het project. De 3D-modellen (ifc formaat) kunnen worden geladen in grondverzet- en / of funderingsmachines en in meetapparatuur, zoals robotic total stations en GNSS-ontvangers. Op deze manier wordt het up-to-date model direct gebruikt voor de maatvoering, zonder tijd te verliezen aan conversies naar een ander formaat en zonder verlies van details en gegevens bij het omzetten van de data. Dit maatvoeren kan op de geijkte momenten plaatsvinden, bijvoorbeeld bij het uitgraven van de bouwput, maar ook op minder voor de hand liggende momenten, zoals bij het plaatsen van kabel- en leidingwerk of boorwerkzaamheden, kan er prima een robotic total station worden ingezet voor het bepalen van de positie van de te maken objecten.
Later in de levensfase van de bouw kan de beschikbare en verkregen digitale informatie prima worden gebruikt voor het beheer van het gebouwde object.
Verbetering in de samenwerking is van belang voor iedereen op een project. In iedere fase kan worden gekeken naar digitalisering. Elke stap in elke fase kan bijdragen aan productiever en wellicht veiliger werken. Projecten en hun deelprojecten worden winstgevender, doordat ze ruim op tijd, binnen budget en volgens specificaties worden opgeleverd. Daarom is digitalisering van de bouw van belang voor iedereen die betrokken is bij het project.
Wilt u meer lezen over digitalisering in de bouw. Download dan het gratis e-book van Leica Geosystems.
Wilt u liever in de praktijk ervaren hoe digitale innovaties u kunnen helpen? Op de Leica Geosystems Roadshow 2018 maakt u kennis met de laatste reality capture oplossingen. Ontdek via presentaties, demonstraties en workshops, hoe u de laatste innovaties kan inzetten om uw werkzaamheden op tijd, binnen budget, volgens specificaties en veiliger uit te voeren.
Meld u aan >>
