De fabriekswoningen die in Nederland op de markt zijn, presteren goed op duurzaamheid, toont onderzoek door Alba Concepts. Maar welke is daadwerkelijk het duurzaamst?

Het lijkt goed nieuws. De minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, Elanor Boekholt-O'Sullivan, laat de Tweede Kamer weten dat industrialisatie van de woningbouw wordt versneld om de ambitie van 100.000 woningen per jaar te halen. Maar achter dat optimisme schuilt een ongemakkelijke waarheid: we onderschatten namelijk structureel hoe kwetsbaar de industriële bouwketen op dit moment is.

Het kabinet trekt 90 miljoen euro uit voor innovatie en opschaling in de woningbouw. In 2030 moet minstens de helft van de nieuwbouwwoningen industrieel gebouwd zijn. Vergunningstrajecten moeten de helft korter.

Homes Factory, een woningfabriek uit Breda, is failliet. Het bedrijf had ruim 11 miljoen euro schuld.

Het aantal voordeuren dat Nederland de komende jaren moet realiseren is fors. 100.000 woningen per jaar, luidt de mantra. En dus gaat het gesprek al snel over snelheid, fabrieken en productielijnen. Over hoe we woningen sneller van de band kunnen laten rollen. Maar wie alleen naar volume kijkt, mist een belangrijk deel van de opgave.

Van Wijnen is de magische grens van duizend fabriekswoningen gepasseerd, maar boekt nog steeds een karige winst. Het bouwbedrijf heeft zijn hoop gevestigd op fabrieksmatige woningbouw in dorpen en kleinere steden, waar veel ontwikkelposities zijn ingenomen.

Steeds meer woningen worden in de fabriek geprefabriceerd. Vorig jaar groeide het aantal prefabwoningen met 8 procent naar 14.700. Daiwa, Plegt-Vos, Barli, Van Wijnen en Ursem zijn de grootste producenten.

Biense Dijkstra van Bouwgroep Dijkstra Draisma blikt terug op een "bizar" 2025, zijn private equity-avontuur, en de keuze om toch géén nieuwe woningfabriek te bouwen. "Ik ben blij dat we die mega-investering niet hebben gedaan."

Meerdere Noord-Hollandse gemeenten krijgen de komende jaren zesduizend nieuwe industrieel gebouwde nieuwbouwwoningen. Het aandeel prefab woningen ligt nu op 20 procent, maar in 2030 moet dat ongeveer de helft zijn.

Fabriekswoningen werden vaak containers of kippenhokken genoemd vanwege hun vermeend inferieure kwaliteit. Onterecht, blijkt uit onderzoek. De meeste bewoners wonen er prettig.