De fonkelnieuwe betonfabriek die Bosch Beton afgelopen zomer betrok, was een duidelijke mijlpaal in Bosch Betons streven om nog meer maatschappelijk verantwoord te ondernemen. “De fabriek is door onze aannemers BREEAM Outstanding gebouwd”, zegt Brechtje van den Beuken-van den Bosch, mede-eigenaar van Bosch Beton. Voor alle duidelijkheid, dat is de hoogste duurzaamheidsscore die een bouwproject in Nederland kan krijgen.
Duurzamer productieproces
De duurzaam gebouwde fabriek was overigens slechts een eerste stap, zo vertelt Van den Beuken-van den Bosch. “In het ontwerp is uiteraard ook rekening gehouden met verduurzamingsmogelijkheden van ons productieproces. Als eerste betonfabriek kunnen wij nu zelfs volledig energieneutraal produceren. Dat wil bijvoorbeeld zeggen dat we zelf onze energie opwekken, dankzij de ruim 18.000 zonnepanelen op het dak van de fabriek.”
Daarnaast wordt nu al het hemelwater dat op het 3,4 ha dak valt opgevangen, gefilterd en volledig hergebruikt in het productieproces. Ook het machinepark heeft een make-over gekregen. “We werken nu met de nieuwste technologie,” aldus Van den Beuken-van den Bosch, “zo gebruiken we niet alleen elektrische heftrucks maar zijn bijvoorbeeld al onze proceskranen van elektrische motoren voorzien die ook de remweerstanden opvangen.”
De weg naar 100 procent circulair
Een duurzame fabriek, een duurzamer productieproces en een verbeterd machinepark. Het is allemaal betrekkelijk weinig waard als niet ook de corebusiness van Bosch Beton duurzaam is, de betonnen keerwanden dus. Maar ook daar gaan de ontwikkelingen hard. Volgens Van den Beuken-van den Bosch kijkt Bosch Beton continu naar alle mogelijke innovatieve manieren om het beton zelf ook duurzamer te maken. “Zo kunnen we in onze nieuwe fabriek restmaterialen verwerken in het beton, waarmee we bijdragen aan circulariteit.” Wel erkent ze dat ze daarbij gebonden zijn aan de geldige norm, die een maximum van circa 20 procent gebruik van restmaterialen toestaat.
Een 100 procent circulair systeem is volledig gesloten: alles wordt hergebruikt”
Anders gezegd, bij elk nieuw product is dus nog 80 procent aan nieuwe grondstoffen nodig. “Een 100 procent circulair systeem is volledig gesloten: alles wordt hergebruikt. Om dat mogelijk te maken, moeten enerzijds de bouwnormen wijzigen en anderzijds de technologieën evolueren. Anno 2019 is circulariteit in onze branche het vershredderen van het product en dan een maximumpercentage daarvan hergebruiken.”
Hergebruik van product
Bosch Beton is voor circulariteit dus afhankelijk van anderen en doet zelf wat het kan. “Wij richten ons ook op hergebruik van ons product. Onze keerwanden hebben een relatief lange levensduur, tot wel 100 jaar. Zulke producten kunnen gemakkelijk een tweede leven krijgen. Dat faciliteren we dan ook van harte. En intussen werken we met zijn allen hard aan een 100 procent circulair systeem, want we zijn ervan overtuigd dat dit in de toekomst mogelijk is.”
CSC Gold-status
Ook op andere gebieden kan Bosch Beton verduurzaming niet in zijn eentje bewerkstelligen. Samenwerking in de keten is broodnodig en dat gaat goed, zegt Van den Beuken-van den Bosch. Levend bewijs daarvoor is de CSC Gold-status die Bosch Beton in 2019 heeft behaald. “Dit is de nieuwe standaard op het gebied van duurzaam beton. Daarbij kijkt men niet alleen naar ons, maar ook naar onze toeleveranciers. Duurzaamheid in de hele keten is belangrijk.”
2020
Genoeg over 2019, op naar 2020. Het mag duidelijk zijn dat de visie van Bosch Beton zich richt op verdere verduurzaming. Van den Beuken-van den Bosch heeft al een tipje van de sluier opgelicht door te vertellen over het streven om 100 procent circulair te worden. Verder verwacht ze veel van alternatieve bindmiddelen en geopolymeerbeton. “Een van de grootste doorbraken in onze sector zou zijn als er goede alternatieven komen voor hoogovenproducten als cement, een grote vervuiler.
Zelfverdichtende geopolymeerbeton zou een oplossing kunnen zijn, al is het nog wel de vraag hoe dit innovatieve product zich over een langere periode gedraagt. Dat weten we niet. In mijn ogen blijft goede normering daarbij belangrijk, we moeten immers wel veilige producten blijven maken.”
Daarnaast ziet Van den Beuken-van den Bosch in 2020 een toenemende vraag naar custom made producten, waarbij Bosch Beton de restmaterialen van een opdrachtgever kan gebruiken. “In onze nieuwe fabriek hebben we daar zelfs een speciale lijn voor gebouwd, zodat we voor elke klant maatwerkproducten kunnen produceren. Met gebruikmaking van rest-bouwmaterialen. Ook hier geldt dus weer: voor verduurzaming heb je de hele keten nodig!”
Hogere aanvangsinvestering
Aan goede kwaliteit zit een prijskaartje, zeker als deze duurzaam geproduceerd is. De slotvraag: hoe gaat Bosch Beton hiermee om? “Inderdaad betekent onze betonkwaliteit voor een opdrachtgever dat hij – in vergelijking met niet duurzame producten - een hogere aanvangsinvestering moet doen”, zegt Van den Beuken-van den Bosch eerlijk. “Daar staat echter wel tegenover dat de langere levensduur ook weer een veel langere afschrijvingsperiode met zich brengt en duurkoop op de lange termijn letterlijk en figuurlijk goedkoop betekend. En dat met onze beton hergebruik mogelijk is.”
Zeker rondom de huidige situatie met stikstof en PFAS zijn duidelijke en vooral ook werkbare kaders noodzakelijk”
Prijs versus kwaliteit en duurzaamheid
Uiteindelijk komt het erop neer dat opdrachtgevers moeten gaan kiezen voor prijs, of voor duurzame kwaliteit. “We zien gelukkig wel dat bij aanbestedingen veel meer nadruk op duurzaamheid komt te liggen. Daar zien wij ook een belangrijke rol voor de overheid weggelegd. Zeker rondom de huidige situatie met stikstof en PFAS zijn duidelijke en vooral ook werkbare kaders noodzakelijk. De markt is al aan het innoveren, en ze zou daarin nog meer en duidelijker gestimuleerd moeten worden ook vanuit overheidswege. Maar het blijft soms lastig, partijen kiezen zonder kaders dan toch nog vaak voor prijs alleen.
Ik vergelijk het weleens met biologisch eten. Het product vereist van de boer meer inspanning en duurzame grondstoffen, wat zich vertaalt in de prijs. Je weet echter wel dat je een beter product eet. Dit geldt ook voor duurzaam beton. De vraag in 2020 wordt: wil men een hogere prijs betalen voor kwalitatief hoogwaardig en duurzaam beton?”
Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Bosch Beton
