Joost Fijneman

Het is een prachtig instrument. De Marktconsultatie. Je vraagt de markt naar ideeën over de opgave waar je voor staat. Voor de markt een kans om de uitvraag te beïnvloeden. Voor de opdrachtgever een kans om out-of-the-boxoplossingen niet bij voorbaat de pas af te snijden. Door in de uitvraag net wat meer ruimte te laten, bijvoorbeeld. Zodat innovatie een kans krijgt. En loopt het op niets uit, dan is er nog niets aan de hand. Het is immers vrijblijvend voor alle partijen.

Meewarig las ik een advies van Commissie van Aanbestedingsexperts. Grafisch ontwerp diensten waren openbaar aanbesteed. Voor een gemeente. Wat er te winnen was: een plekje in een raamcontract met zes (!) partijen. Een mooi uitgangspunt voor een kansloze samenwerking.

Van de Nederlandse werknemers ervaart 68 procent meer last dan voordeel van zijn direct leidinggevende. Met die opbeurende opmerking begon het congres over leiderschap dat ik gisteren bijwoonde.

Goede ideeën en een aanbesteding gaan niet altijd samen. Zeker bij traditionele contracten heb je gewoon te prijzen wat er wordt gevraagd. Ook al heb je wat beters. 

Schreeuwerige reclames van een groot frisdrankenmerk. Neonbogen van een Amerikaanse fastfoodketen. Dagelijks zie ik ze voorbijschieten. Kledingketens. Brandstofleveranciers. Ik kan ze allemaal dromen. En weet waar ze zitten. Of ik nu met de trein reis of over de A12.

Ondernemen zonder risico's bestaat niet. Met bedrijfsrisico's heb je altijd rekening te houden. Je kunt daarbij scherp aan de wind zeilen. En dus meer risico nemen. Of je kiest ervoor om langs de wal te zeilen. En zo de risico's te beperken.

Soms voldoen grijze betontegels niet. En wil je als gemeente wat meer uitstraling. Bestrating die past bij de omgeving. Al gauw kom je dan uit bij natuursteen. Zeker als er al een straatje ligt in statig graniet. Dan wil je dat de volgende straat daarop lijkt. Ik snap dat wel. Maar hoe besteed je dat aan? Want je mag niet discrimineren. Gelijk aan de streep. En dus mag je het exacte type niet voorschrijven.

Eerst zaaien. En dan oogsten. In huize Fijneman is dat de afgelopen maanden weer flink uitgeprobeerd. Met de moestuintjes van een zekere grootgrutter.

Column

Veranderen is lastig. Dat is geen nieuws. Dat geldt voor technische veranderingen. Maar ook voor veranderingen in samenwerken en contractvormen. Bij de discussies over benodigde wijzigingen in de UAV-gc komt het steeds weer naar voren. Niet het systeem of de regels leiden tot problemen. Het is het gedrag van de mensen die ermee werken. Een traditionele benadering van een geïntegreerd contract leidt steevast tot ellende. En dan maakt het niet uit of het de opdrachtgever is of de ondernemer. En datzelfde geldt voor een benadering waarbij alle taken en risico's over de schutting gegooid worden. Hoe pak je dat nu bij de wortel aan?