De milieuprestatie heeft tegenwoordig een directe invloed op de haalbaarheid van projecten. Waar vroeger vooral werd gekeken naar de bouwkosten, speelt de MPG inmiddels een steeds grotere rol in het ontwerp- en keuzeproces. Een score van 0,4 vraagt om een scherpe afweging tussen duurzaamheidsprestaties en budget. Daardoor wordt bij deze lage waarden vaak als eerste gekeken naar biobased oplossingen, die specifiek worden ontwikkeld om een lage milieu-impact te realiseren.

Wat maakt een product biobased?

Biobased bouwmaterialen zijn afkomstig uit natuurlijke, hernieuwbare grondstoffen die binnen afzienbare tijd opnieuw kunnen aangroeien. Denk aan hout, vlas en stro. Veel gangbare bouwmaterialen, zoals cement, staal en beton, gaan momenteel nog gepaard met een relatief hoge CO₂-uitstoot en milieubelasting. Hoewel deze sectoren grote stappen zetten om hun grondstofketens te verduurzamen, groeit de belangstelling voor biobased alternatieven als aanvullende route naar een lagere milieu-impact.

"Dat zijn mooie ontwikkelingen", zegt Dinand Veltink, accountmanager bij Calduran. "Tegelijkertijd merk ik in de markt dat er behoefte blijft aan bouwen met vertrouwde robuuste materialen. Veel aannemers vragen zich af wat de aanscherping van de MPG voor hun projecten betekent. Moeten ze straks volledig overstappen op nieuwe materiaalconcepten, of zijn er ook andere routes mogelijk? Recentelijk is er door VNK onafhankelijk onderzoek gedaan naar de duurzaamheid en betaalbaarheid van bouwmaterialen. We geven klanten als advies mee om ook deze resultaten mee te nemen in hun overweging voor het kiezen van een bouwmateriaal.”

Wat doet kalkzandsteen met de MPG?

Vanuit de markt leeft deze vraag meer dan ooit. Bij vrijwel ieder project komt de vraag voorbij: wat doet het bouwmateriaal met de MPG-score?

Veltink: “Dat kalkzandsteen goed presteert, heeft verschillende redenen. Het materiaal bestaat grotendeels uit zand, een natuurproduct dat ruim voorradig is. Daarnaast is kalkzandsteen volledig recyclebaar. Na de gebruiksfase kan het materiaal worden hergebruikt als grondstof voor nieuwe toepassingen. Ook beschikt kalkzandsteen over een categorie 1-productkaart in de Nationale Milieudatabase, waardoor de milieu-impact nauwkeurig en projectspecifiek kan worden doorgerekend.” Maar uiteindelijk draait het niet alleen om de score op papier.

Praktijkvoorbeeld: 14 woningen Damwâld

Wanneer ontwerpers, aannemers en opdrachtgevers sturen op een MPG van 0,4, wordt vaak aangenomen dat hiervoor automatisch duurdere materiaaloplossingen nodig zijn. In de praktijk blijkt dat echter niet altijd het geval. Seriematige woningbouwer Aannemingsmaatschappij Jellema uit Dokkum gaat in 2027 in Damwâld veertien sociale huurwoningen voor wooncorporatie Thús Wonen realiseren, waarbij wordt gestuurd op een MPG van 0,4 of lager.

In het project worden Caldubo-kalkzandsteenelementen gecombineerd met prefab biobased elementen. Daarmee zoekt Jellema bewust naar de optimale combinatie van traditionele en hernieuwbare bouwmaterialen, waarbij naast de milieuprestatie ook betaalbaarheid, technische kwaliteit en praktische uitvoerbaarheid zwaar meewegen.

Arnold Jellema van Aannemingsmaatschappij Jellema licht deze keuze toe: “De uitdaging bij een MPG van 0,4 zit voor ons niet in het kiezen voor één bepaald materiaal, maar in het slim combineren van materialen. We kijken per bouwdeel waar biobased of hernieuwbare materialen echt meerwaarde bieden, en waar bewezen, traditionele materialen juist de beste balans geven tussen milieuprestatie, betaalbaarheid en uitvoerbaarheid. Door die keuzes vroeg in het ontwerp integraal af te wegen, blijkt een scherpe MPG ook binnen een betaalbaar woningbouwconcept haalbaar.”

Kijk naar het totaalplaatje

Volgens Veltink is dit project van Aannemingsmaatschappij Jellema een mooi voorbeeld van het vinden van de optimale balans tussen duurzaamheidsprestaties en kosten. "De discussie wordt vaak gevoerd alsof er maar één route naar MPG 0,4 bestaat. In werkelijkheid zijn er meerdere mogelijkheden. Daarom adviseren wij om al vroeg in het ontwerptraject verschillende scenario's door te rekenen. Dan zie je niet alleen wat een materiaal doet voor de MPG, maar ook voor de levensduur, kosten, constructie, brandveiligheid, geluid, comfort en circulariteit."

Zijn boodschap aan de markt is helder: staar je voor het casco dat vaak wel meer dan 100 jaar mee gaat, niet blind op hippe, kostbare innovaties. Duurzaam bouwen betekent niet automatisch bouwen met volledig nieuwe materialen. Soms biedt een vertrouwd materiaal als kalkzandsteen een verrassend sterke combinatie van milieuprestaties, bewezen eigenschappen én betaalbaarheid.

Dit artikel is gesponsord door Calduran.