De markt voor biobased bouwmaterialen is nu nog bescheiden. Onzekerheid over de prestaties op lange termijn en over voldoende beschikbaarheid zijn enkele redenen die bedrijven weerhouden om ze toe te passen, ziet business developer Ron Oorschot van TNO BioBuilt. “Behouden biobased materialen wel hun functie? Investeerders vragen zich bijvoorbeeld af of een houten gebouw na vijftig jaar nog even veel waard is als wanneer het uitgevoerd is in steenachtig materiaal.”
Door producenten, leveranciers en andere partijen uit de bouwsector te ondersteunen met technische expertise en productiefaciliteiten, wil het innovatiecentrum bijdragen aan een CO2-neutrale bouw door het gebruik van circulaire en biobased materialen te versnellen. Dat gebeurt onder meer met onderzoek, specifieke testen en de productie van proefseries. Nieuwe biobased bouwmaterialen moeten immers voldoen aan allerlei bouwfysische en constructieve eisen voordat ze toegepast gaan worden.
Het is niet zo dat we bedrijven eenzijdig wijzen op wat er nog niet goed is; we werken echt samen met bedrijven die hun producten willen doorontwikkelen”
Om deze activiteiten te kunnen uitvoeren, heeft TNO BioBuilt een heel machinepark beschikbaar met onder andere een CT-scanner, een aantal persen, een grote CNC-frees en drukbanken. Die faciliteiten bieden producenten de kans om eerst hun producten en processen op orde te krijgen voordat ze gaan investeren in dure machines zoals bijvoorbeeld een vezelpers. Zo verkleinen ze hun investeringsrisico’s.
Samenwerken
Bedrijven die de hulp inroepen van TNO zijn onder meer start- of scale-ups die toe zijn aan doorontwikkeling, opschaling en marktintroductie van hun nieuwe biobased of circulaire producten. Maar ook toeleveranciers die hun assortiment willen uitbreiden met biobased bouwmaterialen, prefab-bouwers die biobased bouwelementen willen inzetten of afvalverwerkers die een duurzame toepassing zoeken voor hun restmateriaal. Dat gezamenlijke traject verloopt op basis van gelijkwaardigheid, zegt Oorschot. “Het is niet zo dat we bedrijven eenzijdig wijzen op wat er nog niet goed is. We werken echt samen met bedrijven die hun producten willen doorontwikkelen.”
De focus in de dienstverlening van het innovatiecentrum ligt op nieuw of gebruikt hout als basisgrondstof voor bouwmaterialen. Denk bijvoorbeeld aan afvalhout dat een tweede leven krijgt als deur, kozijn of CLT-element (Cross Laminated Timber of kruislaaghout). Of plaatmateriaal dat gemaakt wordt van de vezels van plantresten en hout.
Secundair hout
Bij bouwmaterialen die bestaan uit gebruikt hout ligt er een uitdaging, legt Oorschot uit. “De bouwregelgeving is geënt op nieuw materiaal en is nog onvoldoende toegesneden op secundair hout. Wij helpen bedrijven om ook secundair hout te gebruiken door aan te tonen dat de toepassing voldoet aan de vereiste sterkteklassen uit de bouwregels, en net zo veilig is als nieuw hout.”
Een mooi voorbeeld van hoogwaardig hergebruik, is het kantoorgebouw van Urban Climate Architects in Delft dat gebouwd gaat worden met secundair hout. Met behulp van TNO BioBuilt gaat er van afvalhout circulair CLT en Glulam (glued laminated timber of gelamineerd hout) gemaakt worden, dat vervolgens wordt toegepast in de hoofddraagconstructie van het gebouw. Testen wezen uit dat het materiaal breed toepasbaar is en dat de sterkte, stabiliteit en brandveiligheid van dit circulaire materiaal net zo goed zijn als bij nieuw geproduceerd CLT. Daarmee is circulair CLT een volwaardig alternatief gebleken.
Dit artikel is gesponsord door TNO.
