Digitaliseren is pionieren met oog voor het menselijke aspect

Digitalisering speelt in de bouw een steeds grotere rol, van samenwerken via digitale platformen tot het vergaand inzetten van data-analyse in het bouwproces. Maar het kan nog beter: uit onderzoek blijkt dat de bouw achterloopt op andere industrieën als het gaat om digitalisering. Een op de vier bouwbedrijven geeft aan in grote mate bezig te zijn met digitalisering, terwijl dat in andere sectoren 65% is. Juist in de bouw is echter veel voordeel te halen uit digitaliseren, al is het alleen maar omdat in een krappe arbeidsmarkt digitalisering zorgt voor een verhoogde arbeidsproductiviteit.
Pieter Beuker van Pro4all (links) en Peter Brugman van Heembouw (rechts) lopen samen een digitale ronde.

Heembouw uit Roelofarendsveen is een bouwbedrijf dat al in een vroeg stadium digitalisering heeft omarmd. Maar hoe pak je dat als bouwbedrijf aan? “Vergeet bij digitaliseren vooral de mensen niet. Die moeten het tenslotte omarmen”, zegt Peter Brugman, directeur van Heembouw Bedrijfsruimten.

Hij legt uit hoe zijn bedrijf het digitaliseringsproces is gestart: “We hebben niet op een specifiek moment bewust de keuze gemaakt om te gaan digitaliseren, het is gaandeweg zo ontstaan. We zijn ontwerpende bouwer met een eigen architectenbureau, en ik denk dat we daardoor snel grote stappen hebben kunnen maken. Architecten zijn nu eenmaal al langer gewend om digitaal te werken. En omdat we onze projecten integraal aanpakken, en echt zij-aan-zij samenwerken, gaat verdere digitalisering eigenlijk min of meer automatisch.”

Digitalisering ondersteunt uniforme werkwijze

Eén uniforme werkwijze hanteren ziet Brugman als een voorwaarde voor een succesvol proces en digitalisering ondersteunt dat. “Een belangrijke factor is ook dat onze partners allemaal met BIM werken. We hebben al jaren geleden aangegeven hoe wij samen met onze partners willen werken, en daar zien we mooie ontwikkelingen. Door bijvoorbeeld samen in één BIM-model te werken, beschikken alle partijen over de juiste, meest actuele informatie. En zo hebben we grote stappen gezet op het gebied van efficiency en foutvrij werken.”

De kasten met tekeningen op bouwplaatsen behoren tot de verleden tijd

Virtualisatie en data-analyse

Een belangrijk aspect bij Heembouw is virtualisatie. “Omdat ons architectenbureau ontwerpt in BIM, kunnen we virtuele modellen maken waar we onze klant in meenemen. Die kan met een VR-bril het hele gebouw al zien voordat het er staat. Is het ontwerp goedgekeurd, dan starten we met de bouw. Ook onze uitvoerders werken inmiddels allemaal met de modellen. De kasten met tekeningen op bouwplaatsen behoren tot de verleden tijd.”

Locatiekeuze en digitalisering

Een ander voorbeeld van digitalisering noemt Brugman de manier waarop Heembouw klanten met data adviseert bij de locatiekeuze. “Een project begint met een goede locatie. Wij hebben al sinds 1996 een eigen gronddatabank, met gegevens van beschikbare bouwlocaties.  Met behulp van data, van bijvoorbeeld aanrijdroutes naar klanten, de reistijd die medewerkers kwijt zijn om de locatie te bereiken en de filegevoeligheid kunnen we de klant adviseren welke locatie voor zijn bedrijfsvoering het meest geschikt is.”

De nabije toekomst: parametrisch ontwerpen

“Wij maken steeds verdere stappen in business intelligence en data-integratie. Inmiddels hebben we een team dat zich vanuit verschillende disciplines bezighoudt met het ontwikkelen van een platform om aan de hand van data parametrisch te gaan ontwerpen. Knappe koppen die niet tekenen, maar programmeren en zo een gebouw ontwerpen. Een heel nieuwe manier van ontwerpen, waarbij de computer ontwerpoplossingen genereert op basis van data en ontwerpregels oftewel scripts. Deze manier van geautomatiseerd ontwerpen biedt veel voordelen. Belangrijkste voordeel is dat we onze klanten nog beter kunnen bedienen: we kunnen onze ontwerp-, engineeringstrajecten verkorten en onze klanten veel sneller van accuraat advies voorzien, bijvoorbeeld waar het gaat om duurzaamheid en efficiency van de plattegronden. Uiteindelijk allemaal met als doel om maximale klantwaarde te genereren.”

Pionieren en onderzoeken

Digitaliseren gaat niet vanzelf en daar moet je vooraf al een plan voor opstellen, zegt Brugman. “Denk goed na over hoe je wilt starten. Werk aan je visie. Digitalisering hebben wij in het begin bijvoorbeeld ingezet bij ons architectenbureau. Je moet dan goed weten welke pakketten er zijn en hoe je die wilt inzetten.” Maar het is ook een kwestie van gewoon aan de slag gaan: “Er is bijvoorbeeld heel veel data beschikbaar, maar de grote vraag is hoe je die ontsluit en combineert zodat je er informatie van maakt. Alleen dan kun je toegevoegde waarde bieden. Dat is pionieren en onderzoeken wat wel en niet werkt. Zo probeer je continu te verbeteren en de antwoorden te vinden die je zoekt.”

Flexibele partner

Heembouw maakt gebruik van Docstream, het documentenmanagementsysteem van Pro4all. Hoe kwam het bedrijf tot die keuze? “Wij zochten naar een platform waarop wij documenten konden delen met onze partners. Met een groep kerngebruikers hebben we vastgesteld wat we van zo’n portaal verwachten. Pro4all sloot het beste aan bij onze behoeftes en is bovendien een echte slagvaardige en flexibele partner in plaats van alleen een softwareleverancier. Met Pro4all kunnen we doorlopend overleggen om te kijken hoe we kunnen verbeteren. Een ander voordeel is dat we van commercie tot en met nazorg met hetzelfde pakket kunnen werken.” En beveiliging speelde een belangrijke rol, zegt Brugman: “Ga je meer digitaliseren, dan ga je ook meer documenten delen. Voor ons was essentieel dat dat veilig gebeurt, in een en dezelfde omgeving.”

De samenwerking met Pro4all wordt komend jaar verder uitgebreid doordat Heembouw ook gebruik gaat maken van het nieuwste platform Prostream.

Waar onze organisatie vijftien jaar terug uit alleen maar collega’s bestond met een bouwkundige of bouwgerelateerde achtergrond, is onze club nu een stuk gevarieerder

Mensen centraal

Tussen alle platformen en virtuele modellen moet je het menselijke aspect niet uit het oog verliezen: “Uiteindelijk moeten je mensen je werkwijze omarmen. Wij hebben collega’s die het leuk vinden om nieuwe oplossingen te zoeken. Waar onze organisatie vijftien jaar terug uit alleen maar collega’s bestond met een bouwkundige of bouwgerelateerde achtergrond, is onze club nu een stuk gevarieerder. Met data-analisten, applicatiebeheerders en een team developers voor parametrisch ontwerpen. Dat geeft een mooie dynamiek; je ziet dat collega’s elkaar opzoeken en elkaars expertise en kennis benutten.”

Dit artikel is gesponsord door Prostream by Pro4all