Het besluit heeft een enorme impact op de bouw- en technieksector. Aannemers hebben al 20 procent van hun werk zien verdampen en installateurs kunnen ook niet aan de slag. Zo heeft bijvoorbeeld alleen het uitstellen van de plaatsing van slimme meters al enorme gevolgen: maandelijks worden er honderdduizenden opgehangen en dat werk wordt grotendeels door aannemers of installateurs gedaan.

Letterlijk aan de voordeur tegengehouden

“Technici die op pad gaan worden letterlijk aan de voordeur tegen gehouden. Dit zorgt voor flinke schade”, vertelt een bezorgde Doekle Terpstra, voorzitter van Techniek Nederland.

Netbeheerders ontkennen de grote gevolgen voor de bouwsector niet, maar stellen dat veiligheid nu voorop gaat. Daarom hebben ze alle geplande klussen bij bewoners uitgesteld en worden alleen spoedgevallen opgepakt. “Dit doen we om het contact met mensen zo veel mogelijk te vermijden”, verklaart woordvoerder Jenny Huttinga van Netbeheer Nederland, die namens alle netbeheerders het woord voert. “Je weet nou eenmaal niet wie er achter de voordeur zit.”

Graafschade vermijden

Bij gemeenten worden reguliere graafwerkzaamheden uitgesteld om eventuele graafschade uit de weg te gaan. “Je moet er niet aan denken dat hele straten nu zonder elektriciteit komen te zitten”, verklaart Esther Verhoeff, woordvoerder van de Vereniging voor Nederlandse Gemeenten (VNG). “Gemeenten willen voorkomen dat monteurs bij huishoudens langs moeten voor reparaties.”

Volgens bouwers en installateurs zijn deze besluiten veel te snel genomen. Overleg had pijn kunnen besparen. Terpstra: “Netbeheerders hebben onvoldoende nagedacht over de consequenties. Iedereen wil veiligheid voorop laten gaan, maar tegelijkertijd is van essentieel belang de keten in gang te houden, zodat alles veilig en goed blijft werken en we straks niet een enorme prijs gaan betalen. Als ze ervoor gekozen hadden eerst te overleggen hadden we ver kunnen komen.”

Werk kan op slimme manier door

Veel werk kan volgens bouw- en installatiebedrijven wél gewoon doorgaan. Als het maar op een slimme, doordachte manier gebeurt. “Installateurs kunnen gewoon aan het werk als de afstand van 1,5 meter maar in acht wordt genomen. Het is een tamelijk simpele oplossing, maar netbeheerders hebben dit gewoon genegeerd en gezegd: wij reduceren het werk tot nul. Gisteren heb ik hierover nog contact gehad met minister Stientje van Veldhoven en minister Knops en ook zij zijn hier ontvankelijk voor.”

Volgens Harold Lever, voorzitter Vakgroep Ondergrondse Netwerken van Bouwend Nederland, kan veel werk in gemeenten nu juist naar voren worden gehaald, omdat het in binnensteden rustig is. “We snappen dat dit een grote organisatorische uitdaging is, maar het zou zeer gewenst zijn als dit gaat gebeuren. We zijn nu intensief naar dit soort mogelijkheden aan het zoeken. Sommige gemeenten staan daar positief tegenover, zoals gemeente Rotterdam. Maar bij anderen, zoals Boxmeer, is de gevoeligheid te groot. Zij zijn bang dat er een enorme puinhoop op straat wordt gecreëerd bij een eventuele lockdown. We begrijpen dit wel, maar een andere keuze heeft onze voorkeur.”

Neem niet zomaar een rigoureus besluit

Techniek Nederland en Bouwend Nederland blijven daarom de komende tijd volop met netbeheerders en gemeenten in gesprek. Maar of dat ook direct wat gaat opleveren is de vraag. “Of netbeheerders onze standpunten begrijpen? Dat moet je aan hen vragen. In ieder geval zou ik hierbij graag willen oproepen aan alle partijen in de keten: neem niet zomaar en rigoureuze en eenzijdige besluiten, maar ga met elkaar in dialoog. Dat is van essentieel belang als we de keten draaiende willen houden en geen domino-effect willen creëren.”

Netbeheer Nederland laat weten de standpunten van bouwers en installateurs serieus te nemen, maar nu geen andere mogelijkheid te zien. “Dit is geen besluit dat we nemen uit angst, of sociale druk”, legt Huttinga uit. “Wij denken dat dit de manier is hoe we de richtlijnen van de overheid moeten interpreteren. Maar we zijn ons ook zeer bewust van de impact die dit heeft. Daarom blijven we in gesprek en houden we in de gaten wat de gevolgen zijn."

Buitenwerk mag wel door

Overigens willen netbeheerders het graafwerk buiten wél laten doorgaan. “We horen ook geluiden dat gemeenten graafvergunningen uitstellen en we zijn hierover met ze in gesprek. Dit is niet een besluit van ons, want buiten kun je gewoon afstand houden."

Volgens VNG nemen gemeenten helemaal geen onnodige of ondoordachte keuzes. Verhoeff: “Het is logisch dat we graafschade willen voorkomen. Niemand wil dat elektra of telecom nu uitvalt, ook bouwers niet.”

Lees ook

• Video | Cobouw Corona Update (1):Virus krijgt geen grip op grote bouwplaatsen
• Coronavirus gaat architecten 10 procent omzet kosten, bouwbedrijven nog niet geraakt
• Flexibele schil dupe van corona: ‘zzp’ers worden van bouwplaatsen gestuurd’
• Coronavirus: Als we toch een lockdown krijgen, is het over en uit
• Er is leven na stikstof, PFAS en corona: Hoofd omhoog, borst vooruit, we hebben een megaklus te klaren
• Verhagen: ‘Corona vraagt om coulante opdrachtgevers, afsluiten bouwplaatsen nog niet aan de orde’
• Coronavirus: opdrachtgevers worden nerveuzer, Brabantse bouwvakkers schaften minder samen in de keet
• Duurzame start-up kan aan mondkapjes komen