nieuws

Wie geen metselaar kan vinden, moet slim zijn aan de tekentafel

woningbouw 2159

Metselaars vinden is lastig, daarom komen de gevel- elementen van een Woerdens woningbouwproject inclusief steen uit een Groningse mal. ‘Le Perron’ lijkt op een Lego-systeem, maar bijna ieder element is uniek. Dankzij BIM vinden ze snel hun plek in de 3D-puzzel.

Wie geen metselaar kan vinden, moet slim zijn aan de tekentafel
Henry Booms en Martien Vergeer van Bolton Bouw in Le Perron

Op de plek waar ooit Campina zijn Mona-toetjes fabriceerde, zet Bolton Bouw elke vijftien dagen een complete verdieping in elkaar. De kraanmachinist hijst eerst de gevelelementen vanaf de vrachtwagen naar de verdiepingsvloer, zodat er meteen een veilige werkvloer ontstaat. Daarna zet hij de liftschachten en trappenhuizen op hun plek en wordt de kern gestort.

Gedetailleerd plan

Inhijsen van de elementen gebeurt volgens een gedetailleerd plan, want iedere etage heeft wel een andere uitkraging of balkon op een andere plek. “Alles draait hier om de werkvoorbereiding”, zegt uitvoerder Martien Vergeer boven op het bouwwerk, dat deze week zijn hoogste punt haalt. “Als daarin een foutje zit ben je de sjaak, want hier kunnen we niks meer veranderen. Dit gebouw is grotendeels gemaakt op de tekentafel.”

 

Bolton Bouw zag zich aan de Woerdense spoorzone gesteld voor twee fikse uitdagingen. De eerste als gevolg van de eisen van de gemeente. Zij wilde een ‘beeldbepalend’ en ‘sculpturaal’ bouwwerk op de kop van ‘Woerden Centraal’ – de spoorstrook met inmiddels negen woongebouwen. Venster Architekten vulde die opdracht in met een ontwerp voor een woontoren met elf etages en diverse verspringingen en uitkragingen en opvallende betonlijsten. Bouwtechnisch een lastige opgave, maar met voorgefabriceerde elementen is die eenvoudiger op te lossen.

Zelf woning bepalen

De tweede uitdaging legde de ontwikkelende bouwer zichzelf op. Toekomstige bewoners van de 36 appartementen van Le Perron mochten met de kopersbegeleiding van Bolton zelf bepalen hoe hun woning eruit ging zien. In de praktijk betekent dit dat ieder huis zijn keuken, schuifdeuren, zonweringen, ventilatie
punten en tussenwanden op een andere plek kan hebben. “De toekomstige bewoners zijn dus al een jaar voor de start bouw bezig met de inrichting van hun huis. Dat legt een druk op de voortgang”, vertelt Peter Bol (directeur Bolton Bouw).

Familiebedrijf
Familiebedrijf Bolton Groep werd opgericht in 1970 door de twee vrienden Cor Bol en At Ton. In 2005 namen hun zoons Peter Bol (Bouw) en Arjan Ton (Ontwikkeling) het stokje over. Zij gaven het bedrijf een nieuwe richting. Terwijl veel bouwers in crisistijd probeerden de kosten te reduceren, stortten de nieuwe directeuren zich op klantgericht bouwen. De afdelingen Ontwikkeling en Bouw gaan daarbij aan tafel met de ‘de co-makers’ – de toekomstige bewoners – om casco’s te ontwerpen inclusief alle details. De klant kan naar eigen inzichten alle afmetingen, materialen, kleuren en vormen kiezen en weet precies wat alles kost. Dit ‘Bolton à la Carte’-concept past het bedrijf ook toe op de woningbouwlocatie Woerden Centraal. Bolton Ontwikkeling kocht deze locatie aan in 2005 na sluiting van toetjesfabriek van Campina. Le Perron is het negende en laatste gebouw van het project. Het is via een parkeerlaag op maaiveldniveau verbonden met de gebouwen 5 tot en met 8. Volledig in prefab bouwen was iets nieuws voor het familiebedrijf. Bolton zet inmiddels ook de eerste stappen op het gebied van circulair bouwen. Arjan Ton: “Als je niet verandert, overleef je niet.” De Groep telt inmiddels zo’n tachtig medewerkers en heeft een gemiddelde jaaromzet 60 miljoen euro.

Prefab-bouwen beperkt dan de risico’s.” Niet alleen verloopt het bouwproces vlot en met minder mensen, de kans op fouten bij aansluitpunten voor installaties en complexe bouwkundige details neemt ook af.

Elk element moet perfect passen

Belangrijke voorwaarde is uiteraard dat ieder element perfect op de andere moet passen. De betrokken partijen bedachten daarom een systeem van elementen die trapsgewijs in elkaar grijpen. “Als blokken van een grote Lego-blokkendoos”, zegt projectleider Henry Booms. “Alleen is in dit geval geen blokje hetzelfde. Ik denk dat we dit zonder BIM nooit hadden kunnen maken.”

Elke bouwlaag bestaat uit zo’n 25 elementen. Kleine elementjes zoals de borstweringen meegerekend, bestaat de complete puzzel uit zo’n 500 stukjes. Die werd ontworpen en klaar voor productie gemaakt in een krappe vier maanden tijd.

Hibex

Een resultaat van intensief overleg tussen de afdeling werkvoorbereiding, architect, hoofdconstructeur en prefab producent. In het BIM-modellen spoorden ze alle clashes op.

Voor het uitwerken van de gevelelementen stak Bolton zijn licht op bij Hibex. Deze producent van prefab-betonelementen leverde eerder de markante gevelelementen van wit beton, marmer en ingestorte steenstrips voor het Pontsteigergebouw in Amsterdam. Voor Le Perron bedacht de Groningse producent een sandwichsysteem dat in een grote houten mal wordt opgebouwd.

130 millimeter dik isolatiepakket

Eerst gaan de 50 millimeter dikke steenstrips, de betonkaders en de sierelementen erin. Na opvullen van de mal met zand wordt het buitenblad gestort. In het nog natte beton gaat vervolgens een 130 millimeter dik isolatiepakket. Erop komen het stelkozijn en de instortvoorzieningen. Na het storten van het binnenblad komt de gevelbouwer langs om de aluminium kozijnen en het glas erin te zetten. Daarna gaat het kant-en-klare gevelelement op transport naar Woerden. Daar aangekomen worden de elementen waterpas gezet en direct uitgelijnd op hun plek gehesen. Na aanstorten van de verbindingen en verwijderen van de stempels kunnen de bouwers verder met het plaatsen van de in de vloer gestorte binnenwanden.

Spuitfolie beschermde de kozijnen en het glas bij het storten van de vloeren. Enige hoofdbrekens kostten het aanzetten van de prefab-uitkragingen. De bouwer koos uiteindelijk voor tijdelijke ondersteuningen om de verdiepingsvloeren te koppelen tot een monoliete verbinding.

Inhijsen

Collega-bouwers uit Woerden en omgeving waren enkele weken geleden getuige van het inhijsen van het grootste gevelelement. De kolos van 24 ton, bestemd voor het penthouse, oogt net als de gevelvlakken op ondergelegen verdiepingen als een handgemetseld element. Toch kwam er geen metselaar of steiger aan te pas.

Wat dat betreft tekent de bouwlocatie Woerden Centraal de recente ontwikkelingen in de bouw. Bolton bouwde in 2013 het eerste van inmiddels vijf gebouwen op de plaats van de Mona-fabriek op traditionele manier, met metselaars en steigers. “In dit gebouw hebben we geanticipeerd op het tekort aan metselaars én we hebben stappen gemaakt in de samenwerking via BIM met andere partijen”, zegt Vergeer. “En dat bevalt. Ik heb nog nooit een gebouw zo probleemloos in elkaar gezet.”

Reageer op dit artikel