nieuws

“Bij Natuur & Milieu waren we zelf ook verbaasd dat de verkoop van warmtepompen afvlakt”

woningbouw Premium 1699

“Bij Natuur & Milieu waren we zelf ook verbaasd dat de verkoop van warmtepompen afvlakt”

Nadat de verkoop van warmtepompen jaren achtereen steeg, vlakte die groei in 2017 flink af. Dat blijkt uit onderzoek van Natuur & Milieu naar de transitie naar aardgasloze gebouwen. Directeur Marjolein Demmers was zelf ook verbaasd over de uitkomst.

Zo’n 44% steeg het aantal verkochte warmtepompen in 2015 en 2016. Maar vorig jaar bleef de groei ineens steken op 15%. Dat blijkt uit de Gasmonitor 2018, het onderzoek dat Natuur & Milieu uitvoerde samen met netwerkbedrijven Stedin en Alliander. De hr-ketel is duidelijk nog altijd dominant: tegenover 425.000 hr-ketels werden 84.832 warmtepompen verkocht voor nieuwbouwwoningen

Wat een merkwaardige uitkomst? Dit druist toch in tegen ieders verwachting.
“Ik was zelf net zo verbaasd als iedereen. De groei van de verkoop van warmtepompen is weer even groot als voor 2015 toen er nog geen ISDE subsidie werd verstrekt. Als je naar nieuwbouw kijkt stellen de cijfers helemaal teleur. In 2014 voor nog maar 51 procent van de nieuwbouwwoningen een hr-ketel verkocht, terwijl dat in 2016 al weer was opgelopen tot zo’n 75 procent.”

Wat is de verklaring?
“Die hebben wij niet onderzocht. Dit was de eerste gasmonitor en we hebben ons geconcentreerd op het verzamelen en in kaart brengen van de juiste cijfers. We hebben natuurlijk wel een vermoeden. Het lijkt erop dat iedereen, nu de bouw zo is aangetrokken teruggrijpt op oude gewoonten. Het is veruit het gemakkelijkst om een woning uit te rusten met een hr-ketel. En voor de ontwikkelaar ook nog het goedkoopst.”

De bouwhausse zit de verduurzaming in de weg?
“Dat zou je bijna denken. Voor nieuwbouwwoningen is het verwarmen met een warmtepomp immers niet ingrijpend en levert ook niet heel hoge extra kosten op. En voor de bewoner is een warmtepomp alleen maar aantrekkelijk. De grote opgave ligt bij het afkoppelen van bestaande gebouwen van het gasnet. In de crisistijd was de bouw nog wel zo voortvarend aan de slag gegaan met een programma als de Stroomversnelling. Maar blijkbaar vervalt iedereen weer in oude gewoonten., terwijl het kabinetsbeleid duidelijk in een andere richting wijst.”

Wat moet er gebeuren?
De ISDE-subsidie wordt als het aan ons ligt ook na 2020 doorgezet. Die stimulans hebben huishoudens blijkbaar nodig. Warmtepompen zijn nog te duur. Een aantal corporaties is van plan grote projecten op te starten, wat hopelijk ook de prijzen drukt. Het manifest van o.a. de installatiebranche om vanaf 2021 CV-ketels op alleen aardgas te verbieden, zou ook een flinke impuls voor de warmtepomp betekenen. Dat zou wettelijk kunnen door de rendementseisen voor verwarmingsinstallaties aan te scherpen.

Het rapport meldt ook dat juridische hobbels moeten worden weggenomen.
“Het wettelijk recht op een aardgasaansluiting zou moeten worden omgezet in een recht op warmte. Dat zou de energietransitie voor gemeenten een stuk makkelijker maken. Verder zou het goed zijn als gemeenten de bevoegdheid krijgen om woningen af te laten koppelen van het net, want dat is nu nog niet geregeld. Netbeheerders mogen dat nu niet zomaar doen.”

In de keuken vindt de energietransitie wel plaats
“Al sinds 2016 worden er meer elektrische inbouwkookplaten verkocht dan inbouwgaskookplaten. En dat groeit nog stevig door. Dat vonden wij ook opvallend. Er is blijkbaar weinig weerstand tegen overstappen op elektrisch koken.”

Terwijl heel Nederland naar kookprogramma’s op televisie kijkt, waarin vooral op gas wordt gekookt.
“Ik zie die programma’s zelf nooit, dus ik weet eigenlijk niet of daar niet ook met inductie of keramische kookplaten wordt gewerkt. Maar het is opvallend dat het afstappen van aardgas in de keuken betrekkelijk soepel gaat. Als je toch al een nieuwe keuken koopt, vergt is overstap op een elektrische kookplaat niet erg ingrijpend. Er komt natuurlijk veel meer bij kijken om je huis geschikt te maken voor een warmtepomp..”

Volgend jaar komt er weer een gasmonitor?
“Dat is wel de bedoeling. We willen samen met Stedin en Alliander de transitie naar aardgasloze gebouwen over langere tijd gaan volgen. Maar misschien moeten we dan ook naar warmtenetten gaan kijken, wat we nu nog niet hebben gedaan. We hadden ook nog geen cijfers van infraroodverwarming. Zo zijn er meer aanvullingen en verbeteringen denkbaar. Eind van dit jaar komen we nog met actuele cijfers van het aantal nieuwe gasaansluitingen. Dat is natuurlijk ook een belangrijke indicator hoe snel de transitie gaat.”

 


Marjolein Demmers

Marjolein Demmers (50) is sinds een klein jaar directeur van Natuur & Milieu. Eerder had ze de leiding over De Groene Zaak en was jarenlang directeur Duurzaamheid en Integriteit bij Royal HaskoningDHV. Als operationeel directeur bij Essent bouwde ze onder andere de duurzame energie activiteiten van het energiebedrijf uit en lanceerde een strategie voor terugwinning van grondstoffen. Daarvoor werkte ze als adviseur bij McKinsey. Demmers studeerde industrieel ontwerpen aan de TU Delft en haalde haar MBA aan Insead in Fontainebleau.

Reageer op dit artikel