nieuws

Zeeuwse woningbouwer waarschuwt: alarmfase 1

woningbouw 3979

Zeeuwse woningbouwer waarschuwt: alarmfase 1
Martijn van Sabben

Alle Zeeuwse bouwers hebben veel werk. Zoveel dat ze eigenlijk geen werk meer kunnen aannemen, zegt bouwdirecteur Martijn van Sabben, van Aannemingsbedrijf Fraanje. Hij vreest echter dat de opleving van tijdelijke aard is. “We hebben te maken met een zeepbel. In meerdere steden zie ik de prijzen van nieuwe woningen fors stijgen, soms met wel 40.000 euro.”

Een markant, nieuw gebouw. Eigenlijk is dat het enige dat Zeeland op dit moment mist, meent Martijn van Sabben, een uitgesproken Zeeuw. Opgewekt signaleert de bouwdirecteur en voorzitter van Bouwend Zeeland, dat het weer de goede kant op gaat met zijn provincie.

Ja, ook in Zeeland is er een instroomprobleem, maar dat is eigenlijk slechts een rimpel in een verder, ogenschijnlijk ‘rimpelloze zee’. Investeerders weten de zon- en strandregio weer te vinden, de recreatiemarkt is nog altijd “booming”, en intussen denkt Middelburg na over een campus Zeeland.

Ook met ‘zijn’ bouw gaat het eigenlijk best goed. “Alle leden van Bouwend Zeeland, 85, hebben veel werk. Op korte termijn kunnen ze eigenlijk geen werk meer gebruiken. Wel hebben ook wij te maken met lange levertijden. Steeds vaker worden afspraken niet nagekomen. Maar, omdat we veel werk hebben, kunnen we onze mensen relatief eenvoudig op andere klussen inzetten. Dus ik heb het liever druk op deze manier, dan dat we het druk hebben met werk zoeken zoals tijdens de crisis.”

Teveel Zeeuwse bouwbedrijven

Rimpelloos? Er zijn wel degelijk zorgen in Zeeland. Misschien juist wel, omdat het beter gaat. Veel beter, te goed. Ondanks het feit dat er in de crisis al aardig wat Zeeuwse bedrijven omvielen, denkt Van Sabben dat er in zijn regio misschien wel nog altijd te veel bouwbedrijven zijn.

“We hebben nu te maken met een zeepbel. Die klapt een keer kapot. Op dat moment zal de markt weer te maken krijgen met een consolidatieslag.”

Peter Boelhouwer tijdens Cobouw Café Zoetermeer. Foto: Suzanne van de Kerk

Een zeepbel? Waar hoorden we dat eerder? Woningmarktspecialist Peter Boelhouwer waarschuwde daar onlangs ook al voor. Hij benadrukte dat de productie te ver achter blijft bij de vraag naar woningen, waardoor de prijzen te hard stijgen. De Zeeuwse bouwdirecteur is daar ook bang voor.

“De prijzen van lonen en materialen stijgen zo snel, dat consumenten en particulieren de woningen niet meer kunnen betalen. In Terneuzen, Goes en Zierikzee heb ik al gezien dat de prijzen tussen de 20.000 en 40.000 euro omhoogschoten. Kopers krijgen dat nauwelijks nog gefinancierd. Dan haken ze af. In plaats van twintig woningen verkoop je er dan nog maar vijf. Dan zegt de ontwikkelaar; dat gaan we niet doen.”

Voer een eportheffing in

De regering moet ingrijpen, gaat de bouwdirecteur verder. “Hoe? Dat is lastig. We kunnen fabrieken niet verplichten hun productielijnen op te schalen. Maar het prijsopdrijvend effect is nu zo hoog dat ik het gevoel heb dat producenten van bouwproducten de verliezen van de afgelopen zeven jaar in één jaar tijd willen terugverdienen. Ondertussen hoor ik verhalen dat fabrikanten van heipalen een groot gedeelte van hun productie exporteren naar het buitenland. Daar zou het kabinet wel iets aan kunnen doen: voer een exportheffing in.”

Voortdurend woningmarktconflict

En Zeeland? Wat moet er daar gebeuren om problemen op de woningmarkt tegen te gaan? “Het bouwtempo moet snel omhoog”, meent Van Sabben.

“In Zeeland is het benodigde aantal bouwplannen in de belangrijkste steden, Goes, Terneuzen, Zierikzee, Vlissingen en Middelburg op zich goed becijferd. Hier lopen we echter tegen andere problemen aan: een voortdurend conflict over waar de nodige aantallen precies moeten komen, vooral tussen Middelburg en Vlissingen.”

De twee gemeenten gunnen elkaar al meer dan een jaar het licht niet in de ogen, gaat de bouwdirecteur verder. “Vlissingen is tegen woningbouwplannen van Middelburg in het grensgebied. De gemeente is bang dat ze dan hun eigen nieuwbouwprojecten niet meer verkocht krijgen.

Provincie kan impasse doorbreken

“Ik zeg; laat de markt zijn werk doen. Ik vind dan ook dat de provincie daar meer ruimte voor moet bieden. Als mensen aangeven dat ze liever in Middelburg willen wonen, moet dat ook mogelijk zijn. Ik hoop dat provinciebestuurder Carla Schönknecht daar donderdag (Cobouw Café Zeeland) iets over zegt. Ik hoop dat zij de impasse kan doorbreken.”

Er moet iets gebeuren, waarschuwt Van Sabben. “Vooropgesteld. Zowel Vlissingen als Middelburg moeten een eigen woningbouwprogramma hebben. De hoeveelheid moet je echter laten afhangen van de markt. In Goes gaat dat al heel goed. Wij bouwen daar 350 woningen in de wijk Aria. Maar op andere plekken in de stad wordt er ook gebouwd.”

Als er niets gebeurt aan dit conflict vreest Van Sabben dat Vlissingen straks bezwaar aantekent tegen het bestemmingsplan van Middelburg en andersom. “En uiteindelijk gaan de mensen ergens anders naar toe. Dat moeten we voorkomen.”

Gun elkaar wat ruimte om te groeien. Het gaat om een gevarieerd aanbod, benadrukt de bouwer. “Projecten moeten elkaar aanvullen. In Goes gebeurt dat. Het ene project ligt aan de snelweg, we hebben dorps wonen in de stad, een welstandsvrije wijk tegen het Goese Meer aan en een wijk aan het kanaal met bootjes en al. Dat werkt prima, voor ieder wat wils.”

Zeeuws Energieakkoord

Een Zeeuw met branie. Dat is de 44-jarige Martijn van Sabben. En het liefst bouwt hij nog duurzaam ook. Wat het Zeeuwse Energieakkoord (in 2045 energieneutraal) kan er wat hem betreft nog wel een schepje bovenop.

“We maken stappen, maar de doelstellingen zijn voor velen eigenlijk nog niet concreet genoeg. Een reclamemaker zei laatst treffend tegen mij: 2045? Dat klinkt ook niet spectaculair. Dat is pas over 28 jaar. 28 jaar terug hadden we nog walkie talkies. Hij heeft daar gelijk in.”

In opdracht van Dick Rakhorst (met architect Renz Pijnenborgh, aanstaande donderdag ook gast van Cobouw Café in Goes) bouwde Fraanje laatst een autarke woning, een woning met tal van vernieuwingen, kinderziektes, van experimenten.

“Rakhorst is een spaarzame wereldverbeteraar. Hij legt de lat voor bouwers en ondernemers zeer hoog en verwacht dat de wereld eigenlijk al zeven stappen verder is. Maar ik ben zeer trots op het eindresultaat. Alle waarden zijn gehaald.”

Martijn van Sabben

In de steek gelaten door Den Haag

Ze varen wel verder hoor, in Zeeland. Al vertrok Rederij Vroon, al komt de nieuwe meldkamer van de politie in Bergen op Zoom. Wordt Zeeland dan echt niet een klein beetje in de steek gelaten door politiek Den Haag?

“Wat verderop in het land kan, kan hier ook zeggen wij. Ze noemen ons Zeeuwen een beetje nuchter, ik niet hoor. Medelijden is absoluut niet nodig, maar wij hebben hier wel wat meer lef nodig en investeerders die durven doorpakken. In de crisis dachten ze nog, Zeeland, dat ligt toch voorbij Zuid-Holland, doen we niet, maar gelukkig zijn er weer partijen die dat weer wel durven. En dat Zeeland zou krimpen, zie ik ook anders. Hier wonen veel ouderen en komen veel toeristen. Zij hebben allebei geld. Daar kunnen we van profiteren.”

Files? Kennen ze niet in Zeeland. “Ook over de infrastructuur hebben we niet te klagen en bij Cadzand, het nieuwe Knokke, wordt onwijs veel gebouwd. Nee, het gaat hier wel goed. Te weinig mensen? Dan nemen we gewoon geen werk meer aan. Zeeuwen doen liever negen dingen goed, dan elf voor de helft. Mijn motto? Pluk de dag: herinner gisteren, droom van morgen, maar leef vandaag.”


Cobouw Café Zeeland, 7 december

Martijn van Sabben is donderdag 7 december één van de tafelgasten van het Cobouw Café in Goes. Dat begint om 18:00 en eindigt rond 20:00. U kunt daar gratis bij zijn. Hier aanmelden.

Andere gasten zijn:

Derk Alssema, wethouder Goes en kartrekker van het Zeeuws Energie Akkoord

Chris Dekker wethouder wonen in Middelburg

Maarten Sas directeur bestuurder woningcorporatie RWS

Renz Pijnenborgh, architect van een van de meest gezonde en ecologische woningen van Zeeland

Carla Schönknecht, gedeputeerde Zeeland (ruimtelijke ordering, vastgoed en recreatie)

Eric de Ruijsscher, directeur van H4A (grootste infrabedrijf van Zeeland), voormalig voorzitter van Bouwend Zeeland.

 

Reageer op dit artikel