nieuws

“Rijtjeshuis moet opnieuw worden uitgevonden”

woningbouw 1959

“Rijtjeshuis moet opnieuw worden uitgevonden”
Funda

Het rijtjeshuis moet opnieuw worden uitgevonden, ontdekten architecten Dingeman Deijs en Jeroen Atteveld na het bestuderen van de big data van makelaarswebsite Funda. Met hun ontwerp van een betaalbaar en energieneutraal “rijtjeskasteel” willen ze een discussie uitlokken.

Kasteelheren in rijtjeshuizen. Het zoekgedrag van de modale Nederlander op makelaarswebsite Funda laat zien dat de woondroom voor de meeste mensen onbereikbaar is. Er wordt massaal gekeken naar protserige kastelen en jaloersmakende penthouses. Als er echt moet worden verhuisd, wordt gezocht naar vrijstaande woningen op grote percelen. Allemaal tevergeefs. Als de portemonnee daadwerkelijk moet worden getrokken, dan wordt het toch het rijtjeshuis op een klein lapje grond, blijkt uit een analyse van het zoekgedrag op Funda.

> tekst loopt door onder illustratie >

De woningwebsite heeft voor het eerst een miljoen bekeken woningen doorgelicht. Naar welke woning is de gemiddelde Nederlander het meest op zoek? En bestaat dat ideale huis eigenlijk wel? Om die vraag te beantwoorden moest eerst het kaf van het koren worden gescheiden. Minder dan een kwart van de bezoekers van de Funda-website is serieus op zoek naar een nieuw huis, schat Jurriaan van Gent, data-analist van Funda. Ze hebben bijvoorbeeld een huis als favoriet opgeslagen of een afspraak gemaakt met een makelaar.

De rest van de zoekopdrachten is vaak voor de lol. Fundamentalisten of Funzoekers, noemen ze deze nieuwsgierige aagjes bij Funda. Deze bezoekers snuffelen bijvoorbeeld graag rond in en om het pand op de Dam waarop popster Justin Bieber zijn oog had laten vallen. Of in andere paleisjes met een Te Koop-bordje.

Kun je uit de big data van Funda iets zeggen over de woonwensen van de gemiddelde Nederlander? En hoe zou het ideale huis eruit zien? De mensen achter makelaarswebsite Funda waren nieuwsgierig en schreven een prijsvraag uit voor architecten. Zes gingen aan de slag. Jeroen Atteveld (Heren 5 Architecten) en Dingeman Deijs (Dingeman Deijs Architects) wonnen samen de opdracht. Atteveld en Deijs kennen elkaar van de Academie voor Bouwkunst, wonnen beiden al eens de architectenprijs Archiprix en werkten eerder samen.

Licht, lucht en ruimte

Wat is volgens hen het ideale huis dat binnen handbereik ligt van de modale Nederlander? Iets tussen een kasteel en het rijtjeshuis, concludeerden de architecten. Een huis dat ze zonder de data van Funda niet hadden kunnen bedenken, bekennen ze.

“In een dichtbevolkt land, waar 60 procent van de mensen in een rijtjeshuis woont, is de gemiddelde Nederlander op zoek naar licht, lucht en ruimte”, zegt Atteveld. “De vraag is: hoe maak je van een rijtjeshuis een kasteel?”

Licht, lucht en ruimte creëer je door van de woonkamer een ruime “living” (42 vierkante meter; 145 kubieke meter) te maken, legt Atteveld uit. Met een plafond zo hoog als in een paleiskamer. Bijna tot aan de nok. Het licht laat je aan de achterkant binnen door glazen deuren die tot bijna aan de dakrand reiken. Aan de voorkant van het huis komt er via “spannende doorkijkjes” licht de woonkamer in; in het dak en de “doorzonzolder” zitten ramen. De beukmaat van het huis is 6 meter, de diepte 10,5 meter.

> tekst loopt door onder illustratie > 

De overige ruimtes in het huis zijn “compact”. Een “torenkamer” op de plaats waar in een regulier rijtjeshuis de dakkapel zit, biedt vooral ruimte aan een verhoogd bed met uitzicht op de hemel: boven het bed bevindt zich een groot raam. Onder het bed is ruimte voor kleding.

Verder is er op de eerste verdieping nog een bedstee-kamer en een inloopbad. Dat wil zeggen: de verlaagde doucheruimte kan ook dienen als bad. “Een gewoon bad neemt veel ruimte in beslag”, verklaart Deijs de oplossing. Opbergruimten zitten verborgen in diverse wanden.

Rijtjeskasteel

Een rijtjeskasteel, noemen Atteveld (kocht recent een nieuw rijtjeshuis) en Deijs (woonde als kind in een rijtjeshuis) hun creatie. Een doorzonwoning is het zeker niet. Aan de voorzijde geen ramen op de begane grond. Alleen een voordeur. “De Nederlander wil aan de voorzijde toch zijn privacy. De gordijnen gaan vaak dicht”, zegt Atteveld. Opengewerkt metselwerk zorgt er volgens de architecten voor dat de bewoner zicht heeft op straat zonder zelf te worden bekeken.

Verder is het huis klimaatneutraal. Vanwege het comfort, het milieu en de kosten, vertellen de architecten. Hoe? Door een dikke schil, zonnepanelen en een palletkachel die is aangesloten op de vloerverwarming.

Wacht even. Een droomhuis zonder energierekening? Blijkt uit de zoekvragen op Funda dat mensen op zoek zijn naar zo’n huis?

Nee, zegt data-analist Juriaan van Gent. “Zoeken op energielabel A kan wel, maar eigenlijk zijn er nauwelijks mense n die dat doen. ”

Maar ja, een rijtjeskasteel moet wel comfortabel en betaalbaar zijn. Dus de ongevraagde toevoegingen van de architecten zijn stiekem wel gewenst.

Nu we het toch over euro’s hebben: wat gaat zo’n woning kosten? Atteveld: “We hebben het nog niet helemaal doorgerekend, maar we denken dat de verkoopprijs rond de twee ton kan liggen. Afhankelijk van de locatie. A msterdam is uiteraard duurder dan Zeeland.”

> tekst loopt door onder illustratie >

De hamvraag wordt: zijn Nederlanders te porren voor een rijtjeshuis nieuwe stijl? En durven beleggers en projectontwikkelaars de doorsnee doorzonwoning aan de kant te schuiven?

De architecten weten het nog niet. Het ontwerp is tot stand gekomen door te kijken naar data. “De doelgroep is groter dan ooit. Maar we hebben niemand gesproken”, zegt Atteveld. “Bij een normaal project is er eerst een onderzoek. Je doet interviews, maakt foto’s en kruipt onder de huid van mensen.” Nu kruip je in de data. “Heel Nederland is nu de opdrachtgever”, zegt data-analist Van Gent.

Of de woondromen p er regio of stad verschillen, is niet onderzocht. Al weet Atteveld wel dat in Amsterdam veel op buitenruimte wordt gezocht en in de gemeente Dongen op perceeloppervlakte.

Vooralsnog is er daarom maar één Funda-huis bedacht, voor heel Nederland. De architecten namen bij hun ontwerp het rijtjeshuis als uitgangspunt, omdat menig bouwenvelop dit als eis stelt. Maar het rijtjeskasteel mag wat Atteveld en Deijs betreft ook een vrijstaand rijtjeskasteel worden. “Dat zou hartstikke gaaf zijn”, zegt Atteveld.

Wat de architecten betreft is hun ontwerp ook niet in één keer de ultieme woning voor de gemiddelde Nederlander, waarop ontwikkelaars en beleggers zich vanaf nu moeten richten. “We willen een discussie beginnen”, zegt Deijs. “Maar het zou mooi zijn als we in ieder geval éé n zo’n woning mogen bouwen”, zegt Atteveld. Maar hun stoutste dromen gaan verder. Een brede lach verschijnt op het gezicht van de architecten. Elkaar aankijkend, in koor: “Dan bouwen we straten vol.”

Reageer op dit artikel