nieuws

Bij Van der Heijden is de directeur voortaan een innovator

utiliteitsbouw 4037

Bij Van der Heijden is de directeur voortaan een innovator

Om de continuïteit van je bedrijf veilig te stellen moet je je voortdurend kunnen aanpassen, zo weet het Brabantse familiebedrijf Van der Heijden Bouw en Ontwikkeling uit ervaring. De vierde generatie, die nu aan het roer staat, koos midden in de crisis voor een andere koers: een zelfsturende organisatie, waarin de rol van directie en management veel bescheidener is. “We hoeven niet meer het boegbeeld van het bedrijf te zijn.”

Dit jaar viert het bedrijf het 125-jarig bestaan en dat wordt uitgebreid gevierd. In de kwart eeuw die broers Arno en Herbert van der Heijden het bedrijf nu leiden, is bij hen geleidelijk het inzicht gegroeid dat snelle maatschappelijke en technologische veranderingen vragen om een andere organisatievorm en daarmee ook een nieuw type leiderschap.

Beide broers waren twintigers toen ze de leiding overnamen van hun vader en oom. De eerste vijf jaar bleef hun vader nog in het bedrijf om zijn zonen te ondersteunen en hen het vak te leren. Weliswaar waren de beide broers al van jongs af aan bij het bedrijf betrokken en hadden ze een gedegen opleiding gevolgd, toch was het een sprong in het diepe toen ze zelf verantwoordelijk werden, herinnert Herbert van der Heijden zich. “Het was een leerschool in de praktijk.”

Voorheen meer bedrijfsleider dan ondernemer

Hoewel de broers zich ook na het vertrek van hun vader prima redden, waren ze de eerste jaren meer bedrijfsleider dan ondernemer, vindt Van der Heijden achteraf. “We zijn opgegroeid met autoritair leiderschap. Je gaf orders en mensen voerden het werk uit.”

Die aanpak werkte niet meer, zo ondervonden de broers in 2007 toen het bedrijf in ernstige problemen kwam door een aantal slecht renderende projecten. Een combinatie van factoren speelde daarbij volgens Herbert van der Heijden een rol: verkeerde mensen op de verkeerde plek, te veel op prijs gestuurd en te veel aandacht voor verkeerde zaken. “Toen zijn we gaan kijken hoe we onze organisatie anders konden vormgeven.”

Intensief Olympisch-achtig traject

Die zoektocht bracht de twee broers bij het Business Learning-programma van trainingscentrum Arpa, met onder meer elementen uit de lean-filosofie. Het programma was erop gericht om een bedrijf in een intensief Olympisch-achtig traject in vier jaar tijd om te vormen tot een lerende organisatie.

Concreet leidde die aanpak bij Van der Heijden tot een zelfsturende organisatie zonder hiërarchie, waarbij strikte taakopvattingen verdwenen zijn en een team gezamenlijk verantwoordelijk is voor het resultaat. Herbert van der Heijden: “We vinden functies niet zo belangrijk. We hebben de benamingen nog wel, maar meer voor de klant.”

In het begin leidde de nieuwe werkwijze tot weerstand bij sommige medewerkers. “Er zijn zelfs mensen vertrokken, maar er zijn maar weinigen die het niet fijn vinden om te bepalen hoe ze hun werk kunnen doen. De fout in het begin was dat we te snel gingen. Je kunt ook doseren.” Nu het programma afgerond is weet het bedrijf zich met de nieuwe organisatievorm juist te onderscheiden, niet alleen bij klanten, maar ook bij nieuwe medewerkers in deze tijd van in deze tijd van personeelsschaarste.

Ander type leiderschap

Ook de eigen rol van Herbert en Arno is veranderd. “We denken dat de organisatie van de toekomst een ander type leiderschap nodig heeft. Onze duidelijke doelstelling was: we willen minder het boegbeeld van het bedrijf zijn. Je wilt af van het beeld dat alles om jou draait. Vroeger had ik aan het einde van de dag een bureau vol problemen en medewerkers verwachtten de volgende ochtend een oplossing. Maar mensen hebben meer in hun mars dan taakgericht functioneren. Fouten maken mag, als je er maar van leert.”

Van der Heijden ziet zichzelf niet meer in de eerste plaats als directeur, maar eerder als inspirator en coach. De transformatie naar lerende organisatie is wat hem betreft nog niet helemaal klaar. “De volgende stap is dat ook de commercie zelfsturend wordt, zodat de continuïteit steeds minder afhankelijk is van ons beiden.”

De nieuwe koers die het bedrijf is gaan varen heeft zijn vruchten afgeworpen. Voorheen werd het werk grotendeels binnengehaald bij aanbestedingen waarbij prijs de bepalende factor was. Nu ligt de focus op bouwteams, design- en buildcontracten en eigen ontwikkelingen. “Maar de grootste winst is nog wel dat mensen zich hier continu willen verbeteren. Zo kunnen wij het verschil maken door in de huid van onze klanten te kruipen.”

Grootste order ooit binnengehaald

In het begin was het spannend omdat de omvorming van de organisatie midden in de crisis plaatsvond, die het bedrijf niet zonder kleerscheuren doorkwam. Toch bleven de broers heilig in hun nieuwe aanpak geloven. De omslag kwam met de grootste order ooit die het bedrijf binnenhaalde: de bouw van het nieuwe hoofdkantoor voor Inalfa Roof Systems in Venray. Van der Heijden gebruikte het project om de fijne kneepjes van de learning-methode onder de knie te krijgen. Dat bracht de transformatie naar lerende organisatie in een stroomversnelling. Voor de opdrachtgever pakte het experiment ook goed uit. Hun hoofdkantoor werd vijf maanden eerder dan gepland opgeleverd.


Historie

Hoewel er al sinds het begin van de negentiende eeuw Van der Heijdens actief waren in bouwgerelateerde beroepen, is het Hannes van der Heijden die in 1892 het fundament legt voor het huidige familiebedrijf Van der Heijden Bouw en Ontwikkeling in Schaijk. Hij maakt vooral doodskisten en houten wielen, maar doet ook al verbouwingen. Zoon Toon bouwt de timmermanszaak uit tot bouwbedrijf. De derde generatie neemt het stokje over in 1967. De broers Harry en Mari bouwen het bedrijf verder uit en weten steeds complexere projecten binnen te halen. In 1994 dragen ze de leiding over aan de huidige directie: Arno en Herbert, de zonen van  Mari. Onder hun leiding groeit het bedrijf verder en telt nu zo’n tachtig vaste medewerkers. De jaarlijkse omzet ligt rond de 50 miljoen euro.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels