nieuws

Reportage | Ooit was dit niemandsland, nu komt er een gigantische pier

infra 6296

Reportage | Ooit was dit niemandsland, nu komt er een gigantische pier
Het hoogste punt van de A-Pier is bereikt. Foto's: Martine Krekelaar

Vliegtuigen en bouwprojecten hebben een ding gemeen: voor je het weet zijn ze vertraagd. De bouw van de A-Pier op Schiphol is een jaar later gestart, maar langzaamaan doemt er toch een gigantische pier op. Een reportage op de bouwplaats.

Voor een leek is het een bijzonder tafereel. Vliegtuigen die om die paar minuten vlak voor je neus opstijgen. En passagiers die in busjes onder het enorme bouwproject doorrijden. Voor de bouwvakkers op de A-Pier is het inmiddels een normale gang van zaken. Al ruim een jaar werken zij zo, terwijl het reilen en zeilen van Schiphol gewoon doorgaat.

Dagelijks passeren zo’n 1500 vliegtuigen en 200.000 passagiers in deze drukke vakantieperiode. Op zich al een uitdaging om dit in goede banen te leiden, laat staan met een immens bouwproject in de achtertuin. Maar even stoppen in de vakantietijd is niet mogelijk: de bouw is al later begonnen en moét dus door. CCO André van de Berg is tijdens een projectbezoek duidelijk: “We zitten vast aan een strak schema.”

Bouwvakkers werken ook gewoon door in de bouwvak.

Grootste project in 15 jaar

Bovendien is de A-Pier niet zomaar een ‘projectje’ dat je even afmaakt: het is het grootste project op Schiphol in dertien jaar tijd. Het is een stuk complexer dan alle andere pieren: het moet straks- als het in december 2020 af is- álle passagiers gaan huisvesten: Schengen, niet Schengen, gescreend en niet-gescreend.

“Daardoor zijn er veel meer functionaliteiten nodig dan in onze andere pieren: paspoortcontroles, securitylanes, maar ook extra restaurants en andere faciliteiten”, vertelt Tony Chisnall, directeur van het Schiphol Capital Programme, dat de regie voert over de bouw van de nieuwe pier en terminal. Wekelijks neemt hij een kijkje bij het project en voor deze rondleiding, ter ere van het bereiken van het hoogste punt, is hij nog een keer aanwezig om alles tot in de puntjes uit te leggen. “De pier krijgt drie verdiepingen, het wordt bijna een soort mini-terminal.”

Zeer strakke coördinatie

Om zoiets te realiseren en tegelijkertijd de dagelijkse gang van zaken door te laten gaan, is een zeer strakke coördinatie nodig, maakt de Schiphol-directeur duidelijk. Niet alleen tussen opdrachtgever en bouwer, maar met veel meer partijen op Schiphol. “Met touroperators die hier in de buurt vliegen, met het cateringbedrijf ernaast, met de buschauffeurs… De kleinste details moeten met elkaar worden afgestemd.”

A-pier

De 400 meter lange A-Pier maakt onderdeel uit van de nieuwe terminal van Schiphol die nog moet worden gebouwd. Net als de B-pier komt deze aan de terminal vast te zitten. De pier is een stuk groter dan andere pieren op Schiphol: zo’n 55.000 vierkante meter (11 voetbalvelden), terwijl de anderen niet langer zijn dan 15.000. Het gaat straks plek bieden aan acht nieuwe gates en maximaal tien vliegtuigen.

De pier wordt gebouwd door Ballast Nedam en het Turkse TAV Construction. Aan het project werken 300 bouwvakkers mee. Het is een stuk later gestart dan de bedoeling was. Dit heeft te maken met het aanbestedingsproces dat langer duurde. Ook duurt de bouw een half jaar langer dan oorspronkelijk ingeschat was.

Dit begon al voordat de eerste steen werd gelegd. Om hinder zoveel mogelijk te voorkomen was het van belang om het project te isoleren van de rest van de luchthaven. Maar hoe doe je dat als het bouwwerk précies tussen de B-Pier en vliegtuigbanen in ligt? En er dus reizigers en vliegtuigen langs moeten?

Chisnall: “We hebben het omringd door containers, die de grens vormen tussen de ‘airside’, waar de vliegtuigen en bussen rijden, en de ‘landside’ waar op gebouwd wordt. De containers mogen in geen beding worden verschoven.”

Grens is een grens

Het klinkt vrij rigide, maar op Schiphol is een grens nou eenmaal een grens. Wie zich buiten deze containers waagt komt terecht op gebied waar je zonder paspoortcontrole niet mag komen: op een stukje niemandsland.

De plek waar de A-Pier wordt gebouwd was eerst óók niemandsland. Het moest omgevormd worden tot Nederlands grondgebied voordat er op gebouwd kon worden. “Als we hadden gaan bouwen terwijl het airside was, hadden bouwvakkers elke keer als ze naar binnen gaan en naar buiten, hun paspoorten moeten laten zien”, legt Van den Berg uit. “Dit had voor enorme vertraging en extra kosten gezorgd.”

Busbaan onder het bouwwerk

Grensafbakening alleen was niet genoeg om het reilen en zeilen op Schiphol door te laten gaan. Passagiers moeten vanuit de B-Pier ook gewoon bij hun vliegtuig kunnen komen. “Daarom hebben we een busbaan onder het project aangelegd”, vertelt Chisnall, wijzend naar de weg die dwars onder het project doorloopt. “Overdag rijden er gewoon bussen en ’s nachts kunnen de bouwvakkers de weg gebruiken om spullen naar het project te vervoeren.”

Even moet hij stoppen met zijn verhaal omdat er een vliegtuig aan het opstijgen is. Lachend: “Ja, dat hoort bij bouwen op Schiphol.”

De veiligheidsvoorschriften zijn heel streng op Schiphol.

Materiaal via hub

Een andere manier om de hinder te beperken, is via een logistieke hub. De materialen en bouwvakkers worden allemaal verzameld op een centraal punt aan de zuidkant van het project, voordat ze naar het bouwproject gaan. Hiermee wil Schiphol voorkomen dat medewerkers een voor een binnendruppelen en dat materiaal rondom de bouwplaats slingert.

“Het is een enorme logistieke operatie om ervoor te zorgen dat alle materialen just in time worden geleverd”, zegt Van den Berg eerlijk. “De toegangswegen naar Schiphol zijn ook nog eens heel druk. We proberen daardoor zoveel mogelijk materiaal aan te voeren als het minder druk is. We zijn inmiddels al een tijdje bezig en het gaat tot nu toe heel goed. Passagiers zien wel dat we bezig zijn met bouwen, maar ze merken er niets van. Ik hoor alleen maar positieve geluiden: ‘Wat een geweldig groot bouwproject zijn jullie aan het maken’.”

Voorspoedig

Ook de bouw zelf gaat volgens de directeuren voorspoedig. Oke, het project heeft meer tijd nodig dan van te voren verwacht en wordt daardoor ook duurder (hoeveel, daar wil Schiphol niet op ingaan), maar verder loopt het op schema. Chisnall: “Natuurlijk gaan er wel eens kleine dingetjes fout, maar dit zijn de ‘usual things’. Die horen bij een bouwproject.”

Fouten op het gebied van veiligheid komen haast niet voor, benadrukt de CCO. Dit komt omdat Schiphol een enorm streng veiligheidsprotocol hanteert. “Bouwvakkers dragen hier niet alleen een hesje, helm en schoenen, maar óók een veiligheidsbril en handschoenen. Op elk moment van de dag lopen er veiligheidscontroleurs rond, we werken via het veilig werken op hoogte protocol en alle apparatuur die we gebruiken is gecheckt volgens de laatste normen. In Nederland is dit vrij uitzonderlijk: zulke strenge veiligheidsregels zie je eigenlijk nergens. We hebben hierdoor een hele lage ongevallenstatistiek.”

Eis: ervaring

De bouwvakkers die aan de A-Pier meewerken moesten bovendien aantonen dat ze ervaring hebben met werken op luchthavens. “Een andere zaak die we strak hebben gecoördineerd”, lacht Chisnall. “Dit was een van de eisen die we in de tender hebben gesteld.”

Ook bij de rest van het project heeft Schiphol de touwtjes strak handen. Een gewoonte die de opdrachtgever in de toekomst meer wil loslaten. Bij bijvoorbeeld de bouw van de nieuwe terminal, die volgend jaar start, is het de bedoeling dat bouwers in een vroeg stadium worden betrokken.

‘Iets meer vrijheid’

Van den Berg: “Waarom we dat hier nog niet hebben gedaan? Eigenlijk omdat dit project al jaren loopt. We zijn pas begonnen met de regie wat meer los te laten bij de bouw van de tijdelijke vertrekhal 1A. Dit was een groot succes, dus zijn we van plan het straks meer te gaan doen. We houden dan nog wel de regie in eigen handen, hoor. Zo los als we het hebben gelaten bij de tijdelijke vertrekhal wordt het niet, maar aannemers krijgen wel meer vrijheid.”

Er is al een roltrap, maar verder is het bouwwerk nog een kale vlakte.

Nog heel wat gebeuren

Maar voordat dat zover is, ligt de focus eerst op de A-Pier. Vorige week werd het hoogste punt bereikt, dus die mijlpaal kan Schiphol alvast in zijn zak steken. Maar verder is het bouwwerk, behalve dat er al een roltrap inzit, nog een kale betonnen vlakte. Er moet nog heel wat gebeuren voordat het straks nieuwe passagiers aankan. Chisnall: “Een van de grootste zaken die we nog moeten bouwen is een AB-corridor, de A-Pier met de B-Pier verbindt. Dit gaan we in oktober doen.”

Nog flink doorwerken dus. Niet voor niets zijn er om 16.30 ’s middags, aan het einde van de rondleiding, nog volop bouwvakkers aan het werk. Van den Berg kijkt even trots naar de harde werkers. “We werken hier inderdaad gewoon door, ook ’s avonds en in het weekend. Niet in het holst van de nacht hoor, maar wel aan de randen. Zoals ik al zei: we zitten vast aan een strak schema.”


Korte impressie van de bouw:

Reageer op dit artikel