nieuws

Directeur Oranjegroep: ‘Oekraïners nodig in Nederlandse bouw, prijzen schieten omhoog’

infra Premium 3207

Directeur Oranjegroep: ‘Oekraïners nodig in Nederlandse bouw, prijzen schieten omhoog’
Bas Witvoet. Foto: Guido Benschop

Geen EU-land, so what? Oekraïense bouwvakkers kunnen het personeelstekort in Nederland uitstekend helpen oplossen, vindt Bas Witvoet, directeur van uitzendbureau Oranjegroep. “Oekraïners hebben een fantastische arbeidsethos.”

Of ze nou uit Kroatië, Roemenië of Polen komen: salarissen van vlechters, steigerbouwers en andere vaklieden stijgen, stijgen en blijven stijgen. Simpelweg omdat er schaarste is.

Bas Witvoet(48) directeur van een van de grootste technische uitzendbureaus van Nederland kan erover meepraten.

“De omzet van Oranjegroep is ook flink gestegen. Maar de marges blijven mager”, vult hij snel aan. “Wat dat betreft zijn we net een bouwbedrijf: we verdienen pas goed geld als het weer wat minder gaat op de markt.”

‘Pech’ gehad. Voorlopig gaat het ‘goed’ op de markt. Het regent werk en dat geeft te denken, want personeel is nog altijd, niet aan te slepen.

“Nederlanders zijn er niet of hebben geen zin om in de bouw te werken. Dan moet je dus verder kijken.”

Verder kijken. Over de grens bedoelt hij. Dat doet Oranjegroep al twintig jaar. Het wordt er niet eenvoudiger op.

“De EU is groot genoeg. Maar het probleem is dat lang niet iedereen Engels spreekt. In veel landen wordt ook nog te protectionistisch gedacht en zijn de regels onnodig streng. Daarnaast is er ook nog altijd enorm veel weerstand tegen het aannemen van mensen uit het buitenland.”

Oekraïense vakman: Foto: Shutterstock

Weerstand? Bedoelt hij discriminatie?

“Ik zie wel een kentering. Maar amper vijf jaar geleden zaten heel veel uitvoerders niet op buitenlanders in de bouw te wachten.”

Als het aan Witvoet ligt, leert iedereen in de EU Engels praten. Grensoverschrijdend werken, begint bij elkaar verstaan.

“Veel timmerlieden of steigerbouwers kan ik niet of nauwelijks inzetten, omdat ze alleen hun eigen moedertaal spreken. Op iemand die geen Engels spreekt, zitten bouwbedrijven niet te wachten.”

Bouwend Nederland: ‘We redden het niet alleen met Nederlandse bouwvakkers’

Bouwend Nederland ziet geen bezwaren tegen meer Oekraïense bouwvakkers. “Uit onderzoek van het EIB (Trends op de bouwarbeidsmarkt 2018-2023) blijkt dat de aanwas de komende periode onvoldoende is. Kortom ook buitenlandse krachten zullen komende periode nodig zijn en blijven om een bijdrage te leveren aan de stijgende productievraag. Wel vinden wij het vanzelfsprekend dat daarbij de juiste arbeidsvoorwaarden worden gehanteerd. In onze cao hebben we daar ook afspraken over gemaakt. Daarnaast moet de overheid zoveel mogelijk formele belemmeringen rondom arbeidsmigratie wegnemen in het belang van een voortvarende aanpak van alle maatschappelijke uitdagingen waar we voor staan.”

‘Europa kan een fantastische speler zijn in de wereld’

Doodzonde, beschouwt Witvoet. Hij droomt van een Europese arbeidsmarkt waar iedereen dezelfde bouwtaal spreekt. Als oplossing tegen het personeelstekort, om uitbuiting en onderbetaling tegen te gaan.

“Alle regeltjes die er nu zijn, zorgen ervoor dat partijen dingen doen die niet mogen. Ik zoek de grens van die regels ook op, maar ik ga ik er nooit overheen. Mijn boodschap is dus: trek de regelgeving overal gelijk. Zorg voor een eerlijk speelveld en handhaaf overal op de goede manier.”

Ook de inspecties zijn niet overal hetzelfde.

“In Nederland controleren ze nog wel redelijk secuur op onderbetaling en zo. Maar als je een uitzendbureau hebt in een ander land en je detacheert die mensen vervolgens naar Nederland, is de controle ineens nul. Dat leidt tot frustratie en valse concurrentie. Echt zonde, vind ik, want de EU heeft het in zich om een fantastische speler te worden in de wereld.”

Oekraïne

De directeur van een van de grootste bouw en techniek uitzendbureaus van Nederland gaat nog een stap verder. Als het aan hem ligt hoort Oekraïne in de zeer nabije toekomst ook bij de EU. Meer Oekraïners in de Nederlandse bouw? Niet omdat het moet, maar omdat het kan:

“Weet je wat Oekraïne zo interessant maakt? Het is een beetje een ouderwets land met heel veel vakmanschap. Er heerst daar echt een goede arbeidsmoraal. Net zoals we vroeger over Duitsland en Polen zeiden.”

In Polen werken naar schatting al 2 miljoen Oekraïners. Ook in Duitsland lopen de aantallen hard op.

“Hier zijn ze ook al wel, maar niet via ons. Waarom wij dat nog niet doen? Het land is toch nog onvoldoende aangesloten op Europa, het is volgens mij nog niet eens een tweede ringland.”

Toch zijn Oekraïners wat hem betreft van harte welkom in ons kikkerland. Vooralsnog richt Witvoet zich echter op Poolse bouwvakkers die nu nog in UK werken, een interessante groep:

“Door de Brexit komen ze weer naar het vaste land. Financieel doen ze een stap terug, omdat de lonen in Engeland hoger liggen dan bij ons, maar in Nederland betalen we nog altijd beter dan in hun thuisland.”

FNV:  ‘Wij komen al vaker Oekraïners in Nederlandse bouw tegen’

“Hoeveel Oekraïense bouwvakkers er in Nederland werken, weet ik niet, maar dat ze er zijn weet ik zeker”, zegt Hans Crombeen van de FNV. Het ontbreekt volgens hem aan een meldplecht. “Die moet er wel snel komen. Hoe kun je veilig werken als je niet weet waar mensen vandaan komen?”

Via een bedrijf in Polen of Cyprus mogen Oekraïners ook gewoon in Nederlan

d werken, weet de vakbondsman. “Er zijn allerlei constructies. Wij vinden dat oneigenlijk en fout en vermoeden dat allerlei arbeidsvoorwaarden niet op orde zijn. Onderbetaling en uitbuiting is hier nog altijd op grote schaal aan de orde.”

De wens voor vaklui uit Oekraïne snapt hij wel. “De Polen komen niet meer. Hoe dat komt? Ze zijn hier niet altijd goed behandeld en in hun eigen land gaat het weer beter.”

Crombeen vermoedt dat Bas Witvoet vooral ‘flirt’ met Oekraïners omdat die “goedkoop zijn en minder mondig.”

“Bovenal denk ik dat we Oekraïne niet nodig hebben, omdat de Europese Unie groot genoeg is. Ik heb niets tegen buitenlandse bouwvakkers, maar ze moeten wel hetzelfde worden beloond en de juiste certificaten hebben.”

 

Turbulente tijden in uitzendland? Witvoet vindt ze vooral interessant. Al is het imago van die uitzendbranche niet om over naar huis te schrijven.

“Ik baal daar van. Ook van de corruptie die er is.”

‘Geen zwakke groep’

Het beeld dat er bestaat over buitenlandse bouwvakkers die vaak worden uitgebuit, wil hij wel bijstellen.

“Onderbetaling komt in de Nederlandse bouw nauwelijks voor. Het is namelijk geen zwakke groep mensen. Ik las laatst een artikel over huisvesting van Polen in Cobouw. Ik dacht gelijk: dat zijn geen bouwvakkers, dat zijn seizoensarbeiders en logistieke medewerkers. Bouwvakkers kloppen gewoon ergens anders aan als ze het gevoel hebben dat ze worden uitgebuit. Hooguit twee maanden kun je zo iemand voor de gek houden dan hebben ze dat echt wel door via landgenoten die hier ook werken.”

En illegale tewerkstelling op bouwplaatsen dan? Laatst nog in Amsterdam.. 
“Natuurlijk komt dat voor, ook dat betekent niet direct dat die mensen slecht behandeld worden. Illegaal is in feite zwart werken en als je zwart werkt, kan dat ook nog altijd onder goede omstandigheden.”

Een Europese arbeidsmarkt. Met Oekraïne erbij. Naïef? Het is volgens Witvoet is het pure noodzaak.

“Met de Afsluitdijk, de Sluis bij Terneuzen en de Ring van Antwerpen komen er heel veel grote infrastructurele werken aan. Het zal zwaar worden om al die vacatures op een goede manier in te vullen. Als je niet ingrijpt, zullen de prijzen hard omhoog blijven gaan. Ja, dat is voor ons als uitzendbranche ook een probleem. BAM kan wel zeggen wij willen 35 euro betalen, maar de salariseisen van personeel gaan sneller omhoog.”

Maak je om hem geen zorgen. Oranjegroep redt het wel. Witvoet ook.

“We hebben de crisis overleefd, daar ben ik heel blij om. Tijdens de crisis begon ik ook een koffiebedrijf, waarmee we cupjes van Nespresso namaakten. Dat is een enorme klapper.” Niet dat de bouw binnenkort van hem af is. “Daar is de bouw veel te leuk voor.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels