nieuws

Vijf trends bij gunningen Rijkswaterstaat: Zijn bouwers echt kieskeurig?

infra Premium 1782

Vijf trends bij gunningen Rijkswaterstaat: Zijn bouwers echt kieskeurig?
Fietsen op de bouwplaats van de zeesluis IJmuiden. Foto: Rijkswaterstaat

Bouwers worden selectiever, willen minder risico’s en laten infra-projecten vaker links liggen. Het zijn trends waardoor Rijkswaterstaat werkt aan een nieuwe inkoopstrategie. Zijn die marktontwikkelingen ook terug te zien in cijfers van het gunningen-onderzoek?

Trend 1: minder inschrijvers bij grote projecten

Deels, afgelopen jaar had Rijkswaterstaat met de Afsluitdijk en tunnel A13/A16 twee grote dbfm-contracten te vergeven. Beide projecten hebben een waarde van meer dan 500 miljoen euro. Voor de Afsluitdijk waren slechts twee inschrijvers. Dat gebeurde eerder bij de Zuidasdok en Blankenburgtunnel, maar ook bij de lopende tender voor ViA15.

Zorgen over kieskeurig gedrag

Dat laatste project is niet zichtbaar in deze cijfers, maar daar stapte vorig jaar  eerst VolkerWessels en vervolgens BAM uit de aanbesteding. Het teruglopende aantal inschrijvers bij grote projecten was aanleiding voor Rijkswaterstaat om McKinsey te vragen een marktanalyse te maken.

Trend 2: risicomijdend inschrijven

Ja, bouwers kunnen weer kiezen en schrijven dan het liefste in voor projecten met een laag risicoprofiel en met hoge winkansen. Het aantal inschrijvingen is een indicatie voor selectief gedrag. Opvallend is dat gemiddeld vijf partijen inschrijven voor de infra-projecten.

Onderhoud en zout populair

Wat dat betreft heeft de grootste gww-opdrachtgever meestal niet te klagen over belangstelling voor de projecten. Vooral de prestatiecontracten voor onderhoud en zout zijn populair, evenals de zandsuppleties (e&c-contracten). Meerdere keren schreven 7 en 9 partijen in op de relatief behapbare opdrachten zonder al te veel risico.

Trend 3: Buitenlandse bouwers nemen de markt over

Nee, de trend dat buitenlandse bouwers een groot deel van de Nederlandse infra-koek ophappen zet niet door. Vorig jaar waren het vooral de grote Nederlandse bedrijven die de grote projecten wisten te winnen. Van Oord, BAM, Heijmans en Dura Vermeer met in het kielzog TBI en het Belgische Besix spannen de kroon.

Geen hoofdrol voor DEME

Dit keer geen hoofdrol voor DEME, Hochtief of Fluor. Zij zijn uiteraard wel betrokken bij de uitvoering van grote gegunde projecten uit het verleden, zoals de Blankenburgtunnel, Ring Groningen, sluis Terneuzen en Zuidasdok.

Trend 4: bouwers schrijven selectiever in

Deels, opvallende afwezigen in dit overzicht zijn VolkerWessels, Ballast Nedam en Strukton. Zij wisten vorig jaar geen grote projecten te scoren. Het ontbreken van deze grote namen heeft verschillende oorzaken. VolkerWessels greep net naast de Afsluitdijk, Ballast Nedam had net het jaar ervoor de Blankenburgtunnel binnengesleept en daar de handen vol aan en Strukton laat al langer Rijkswaterstaat grotendeels links liggen.

Trend 5: dip in de aanlegprojecten, verschuiving naar onderhoud

Ja, met vijftig projecten heeft Rijkswaterstaat een gemiddeld tenderjaar achter de rug. De langzame verschuiving richting beheer en onderhoud is zichtbaar met 39 opdrachten. Bijna zonder uitzondering wordt onderhoud en gladheidbestrijding in prestatiecontracten op de markt gezet.

Ook die trend is in 2018 zichtbaar met 22 gegunde opdrachten waarbij de aannemer zorgt voor een minimaal kwaliteitsniveau van een bepaald areaal van vaar- of snelwegen. Het gaat om relatief kleine opdrachten, die bij elkaar opgeteld een totale waarde hebben van ruim 130 miljoen euro. Dat is minder dan tien procent van het totaal gegunde bedrag.

Het gunningenonderzoek is uitgevoerd door Thomas van Belzen en Ingrid Koenen

Lees hier het hoofdverhaal: Hollandse inframarkt terug in Hollandse handen

Reageer op dit artikel