nieuws

Dit stukje Twents asfalt wordt ‘disruptief’ voor de Nederlandse wegenbouw, hoopt Dura Vermeer

infra Premium 2643

Dit stukje Twents asfalt wordt ‘disruptief’ voor de Nederlandse wegenbouw, hoopt Dura Vermeer
Beckum, De weg N739, moet de meest circulaire weg worden. ©foto eric brinkhorst

Dura Vermeer en de provincie Overijssel starten een proef die circulaire wegenbouw een stap dichterbij moet brengen. Het oogsten van de restwaarde van wegenbouwmaterialen moet gangbaar worden. Karlijn Mol, duurzaamheidsmanager van Dura Vermeer is lyrisch. “Ik geloof echt dat we hiermee de markt doorbreken.”

Het is een schijnbaar onbeduidend stukje weg, de N739 tussen Haaksbergen en Hengelo. Tien kilometer asfalt langs maïsvelden, weilanden en een paar Twentse dorpjes. Toch gebeurt er straks iets baanbrekends, volgens Dura Vemeer. Deze weg moet namelijk de basis leggen voor circulaire wegenbouw. Daarbij worden oude wegen niet gesloopt, maar “geoogst” en dienen de materialen zoveel mogelijk als grondstof voor nieuwe wegen.

Na het innovatieve experiment met de plastic road, waagt de provincie Overijssel zich aan een nieuwe proef. Woensdag sluit de provincie en overeenkomst voor een jaar met Dura Vermeer om te kijken hoe de wegenbouw aangejaagd kan worden om maximaal circulair te bouwen. De provinciale weg N739 is het proefkonijn. Dura Vermeer nam het initiatief, vertelt Karlijn Mol, manager duurzaamheid bij Dura Vermeer.

Maker willen zoveel mogelijk panties verkopen

In de huidige bouw legt een aannemer voor een zo laag mogelijke prijs een weg neer en houdt hij geen rekening met het onderhoud, laat staat met hergebruik. De aannemer die vervolgens de weg mag onderhouden heeft baat bij zo veel mogelijk werk. Gevolg: onnodige kosten en sneller vervanging van asfalt dan nodig. Ze vergelijkt het met panties waar om de haverklap ladders in komen. “De makers van de panties hebben belang zoveel mogelijk panties aan mij te verkopen.”

Dat kan anders, weet iedereen in de bouw. Maar hoe? Dat is een ander verhaal. Wat brainstormen leverde het volgende op. Wat als je alleen betaald wordt voor beschikbaarheid van de weg? En de aannemer eigenaar wordt van de weg? Vergelijk het met het verkopen van licht in plaats van gloeilampen door Philips. Sinds het elektronicaconcern geen gloeilampjes maar licht verkoopt aan Schiphol, knalt het energieverbruik daar naar beneden, weet Mol.

Starten met de ratjetoe van een ander

“In het huidige model start je met de ratjetoe van een ander. Dan ga je een weg aanleggen en daarna voer je het beheer uit. Maar bij dat model heb je waarde van de materialen aan het einde van de levensweg niet in het vizier, want dat is de verantwoordelijkheid van de volgende aannemer. Wij zeggen: je moet dat onderdeel maken van de totale cyclus. Als je dat doet, sluit je de complete cirkel.”

De wegenbouw start in de huidige praktijk volgens haar op het verkeerde moment. “Omdat je start op het moment dat je de weg van een ander opruimt. Dat moet je omdraaien. Het slopen moet je onderdeel maken van de totale cyclus.” De restwaarde bepalen en het oogsten van de materialen wordt de verantwoordelijkheid van de aannemer. “De drijfveer is niet zo laag mogelijke kosten om een weg aan te leggen, maar zo goed mogelijk voor de materialen zorgen.”

In het geval van de N739 wordt Dura Vermeer de eigenaar van de weg. Ook gaat het bedrijf de weg onderhouden en wordt de restwaarde berekend. Dat laatste is lastig omdat je geen glazen bol hebt. Want wat als de prijs van bitumen, één van de grondstoffen voor asfalt, op de wereldmarkt ineens daalt?

Hoe bouw uit te dagen om circulaire weg aan te leggen?

De proef wordt na een jaar geëvalueerd. Dura Vermeer en de provincie Overijssel zullen de “lessons learned” delen met de bouwsector, belooft Mol. De provincie probeert daarbij uit te vissen hoe het de bouw zo kan uitvragen dat maximale circulariteit bereikt kan worden. “Het is echt anders dan tot nu toe is gedaan”, is de overtuiging van Mol. “De verantwoordelijkheid komt bij de aannemers. Wij geloven echt dat de spelregels veranderen.”

De proef valt niet onder het kopje DBFM(O).”Wel staat beschikbaarheid centraal, maar bij DBFMO is het einde van de levensduur niet in beeld. In dit geval worden we eigenaar van de materialen, zo krijgen we vanzelf er belang bij goed voor de materialen te zorgen.”

Dura Vermeer en Overijssel werken in co-creatie en verdelen de kosten. Als het lukt hoeft de weg minder snel worden vervangen. En hoeft er over een lange periode minder asfalt te worden gebruikt om reizigers van Haaksbergen naar Hengelo heen en terug te krijgen.

Het Twentse asfalt moet volgens de Dura Vermeer en de provincie “de meest circulaire weg van Nederland” worden  en een blauwdruk voor alle wegen in Nederland. Mol is heilig overtuigd van de kracht van het project: “Ik geloof echt dat we hiermee de markt kunnen doorbreken.” Mol wordt gesterkt door de geluiden die ze hoorde bij de opening van het circulaire viaduct van Rijkswaterstaat afgelopen dinsdag. “Dit is echt key dat jullie dit doen. Heel disruptief.”

Reageer op dit artikel