nieuws

220.000 afgedankte koffiebekertjes verwerkt tot fietspad

infra 3083

220.000 afgedankte koffiebekertjes verwerkt tot fietspad

PlasticRoad is het stadium van prikkelend idee royaal voorbij. In een stukje fietspad in Zwolle bewijzen KWS en partners dat hun futuristische weg niet alleen een zinvolle bestemming is voor afgedankt plastic maar ook slim plek biedt aan kabels, leidingen en waterberging.   

In de dertig meter lange pilot in Zwolle die dinsdag werd geopend zijn in totaal zo’n 220.000 afgedankte plastic bekertjes verwerkt. Over twee maanden leggen KWS, Wavin en Total nog een vergelijkbaar stukje neer in Giethoorn. Anders dan in Zwolle gaat het daar om zettingsgevoelige ondergrond. De connector waarmee de verschillende modules worden gekoppeld zal daar flink op de proef worden gesteld.

Beide proefstukken worden zeker vijf jaar lang gemonitord. Maar de  initiatiefnemers gaan er vanuit dat er tegen die tijd ook al stukken weg zijn uitgevoerd als PlasticRoad. De fietspad modules kunnen namelijk ook al voertuigen van 5 ton dragen, zelfs als die plotseling een noodstop maken. Dat is bewezen tijdens een langdurige proef op het eigen terrein van KWS in Utrecht. Over de belasting door auto’s maken de initiatiefnemers zich daarom niet veel zorgen.  Net zo goed als ze er van overtuigd zijn dat de constructies zeker 50 jaar meegaan zonder noemenswaardig onderhoud.

De PlasticRoad is in 2013 bedacht door Anne Koudstaal en Simon Jorritsma van KWS Infra. Door een weg op te bouwen uit holle kokers wilden ze direct onder het wegdek ruimte scheppen voor kabels, leidingen en waterberging. Dat voorkomt dat er eerst kratten in de bodem moeten worden gegraven. En tijdens het gebruik hoeft de grond niet meer voortdurend open voor het leggen van nieuwe kabels of leidingen. Het concept bood bovendien een sympathieke oplossing voor de groeiende berg van kunststof afval. Hoe circulair wil een mens het hebben?

Toen KWS het idee met een prikkelend animatiefilmpje de wereld in slingerde kon het meteen rekenen op een wereldwijde response. Dat leidde al snel tot de samenwerking met Wavin en Total. Het eerste bedrijf is bekend van de leidingsystemen en waterbergingskratten van kunststof, het tweede houdt in Belgiëonder andere een grote polypropyleenfabriek draaiende. Daar komen de grondstoffen vandaan die Wavin verwerkt.

Paver maakte plaats voor prefab modules

Koudstaal en Jorritsma dachten aanvankelijk aan een soort paver om hun kokers op locatie zou extruderen , misschien wel 3d printen. Om allerlei praktische redenen kwamen ze uiteindelijk uit op geprefabriceerde modules die met een vrachtwagen worden aangevoerd. Die worden gekoppeld met een speciaal klikprofiel dat voorlopig nog wel uit de 3d printer komt. Maar dat is alleen omdat er nog geen grote opdrachten zijn die investering in matrijskosten rechtvaardigen.

Voor KWS Infra is de proef in elk geval al een succes, verzekert directeur Rolf Mars. Het plaatsen ging namelijk veel sneller dan gebruikelijk. Nadat de baan was voorbereid lagen in een paar uur de elf platen van 3 bij 2,4 meter op hun plek. Ze pasten op één vrachtwagen en werden met een vacuümheffer getild en in elkaar geklikt. Een lijnafwateringsgoot is geïntegreerd aan de zijkant en  ook het worteldoek is rondom geplaatst, zodat er verder bijna niets meer hoeft te gebeuren. De onderrand steekt ietsje uit, en verdwijnt onder een pakket grond, zodat het element niet opdrijft bij hoge grondwaterstand of hevige regenval.

Grotere hobbels voor andere partners

Voor de uitvoerders van de wegenbouwer werkt PlasticRoad dus erg prettig. Bij Wavin en Total waren er in dat opzicht grotere hobbels te nemen. “De modules zijn nu namelijk met veel handwerk  in elkaar gezet”, legt directeur Marketing en Techniek Gert-Jan Maasdam van Wavin uit. “Wie goed in de elementen kijkt ziet dat de randjes goten, plaatjes en voegprofielen veelal met de hand zijn samengevoegd en geschroefd. De twee stukjes fietspad van 30 meter rechtvaardigen bij lange na nog niet de investering in dure matrijzen die grote series mogelijk maken. Dat loont pas als er grotere opdrachten los komen. Deze pilots zijn bedoeld om te kijken waar je in de praktijk tegenaan loopt. We hebben heel veel getest. Stroefheid, sterkte, uitzetting, bestandheid tegen vocht… echt heel veel, maar vast niet alles. Brandproeven hebben we bijvoorbeeld nog niet gedaan. We denken dat de slijtlaag een brandende brommer lang kan weerstaan, maar hoe lang precies weten we ook niet.”

Bedenkers Anne Koudstaal (rechts) en Simon Jorritsma van KWS rijden als eerste over het PlasticRoad fietspad.

Een mogelijkheid voor een toekomstige optimalisatie ziet Maasdam ook al. “Waarschijnlijk is er over een tijd geen aparte slijtlaag van expoxy ingestrooid met split meer nodig. Het PP kan ook een oppvervlaktestructuur meekrijgen die het materiaal veel ruwer maakt. Maar met deze oplossing is veel ervaring in de wegen- en bruggenbouw. De hechting op onze dekplaten van polypropyleen is aantoonbaar sterker dan die op staal, zodat dit nu een voor de hand liggende oplossing is. En we kunnen het aan het eind van de levensduur ook weer gemakkelijk scheiden.”

De verhouding gerecycled PP en nieuw materiaal moet omlaag

Ook bij Total moest er veel gebeuren, maakt Herman van Roost van het chemiebedrijf duidelijk. “We moeten leren om van oud polypropyleen weer nieuw te maken met precies de eigenschappen zoals wij die willen. We hebben nu met een afvalinzamelaar oude koffiebekertjes, boterkuipjes en ander plastic ingezameld, gesorteerd en gereinigd.  Voor al die afvalstromen hebben we speciale boosterpolymeren ontwikkeld waarmee we het materiaal de gewenste eigenschappen krijgt. Op duizend kilo gerecycled PP in het project is nu zo’n vijf honderd kilo boosterpolymeer toegevoegd. Die verhouding willen we in de toekomst flink naar beneden brengen.”

Van Roost en Total spiegelen zich in dat opzicht aan de de papier-industrie. Die ligt, als het gaat om hergebruik van oud materiaal, decennia voor. “Ze leveren tegenwoordig standaard veel langere vezels waardoor het huidige papier veel vaker gerecycled kan worden dan het papier van veertig jaar terug. Wij moeten een vergelijkbare ontwikkeling doormaken en er voor zorgen dat onze moleculen vaker eenvoudig opnieuw tot ruwe grondstoffen verwerkt kunnen worden.”

Producten als PlasticRoad zijn daarvoor bij uitstek geschikt omdat kleurpigmenten er geen rol spelen. In veel andere sectoren willen ze transparant PP beginnen. En voor toepassingen verpakkingsmaterialen voor de voedingsindustrie is nog een lange weg te gaan. Daaraan worden nou eenmaal veel strengere eisen gesteld. Als een concept als PlasticRoad aanslaat kunnen wij er in de toekomst waarschijnlijk substantiele hoeveelheden hergebruikt materiaal kwijt.”

Kosten worden gedeeld

De drie partners van PlasticRoad delen de kosten voor de pilots met de provincie en de gemeente. Ook bij de proef die over twee maanden van start gaat in Giethoorn. Die liggen nu nog hoog, maar gaan volgens directeur Mars van KWS Infra snel omlaag tot een prijs die op termijnlager ligt dan  een traditioneel aangelegd fietspad, wandelpad of weg.“In elk geval als je kijkt naar total cost of ownership. Je hebt immers niet alleen een weg, maar ook een leidingkoker en een waterberging die door een slim ontwerp niet verstopt en gemakkelijk te reinigen is. Alles wordt drie keer zo snel aangelegd en gaat zeker vijftig jaar mee.” De elementen van PlasticRoad zijn voorzien van een materiaalpaspoort en kunnen zelf na een tocht door de shredder probleemloos weer verwerkt worden tot grondstoffen voor een nieuwe PlasticRoad. Volgens de initiatiefnemers in een bijna eindeloze cyclus.


Monitoren met geïntegreerde sensoren

Een van de elf modules waaruit het Zwolse fietspad is opgebouwd zit vol met sensoren. Die meten onder andere het waterpeil in module, temperatuur, rek, druk, ligging en het aantal gebruikers van fietspad. Alle gegevens kunnen realtime door de partners van PlasticRoad worden uitgelezen. Die gaan het fietspad zeker vijf jaar monitoren.

 

Reageer op dit artikel