nieuws

Nieuwe Coolsingel: logistieke puzzel in natuursteen

infra Premium 2288

Nieuwe Coolsingel: logistieke puzzel in natuursteen

De grootschalige renovatie van de Rotterdamse Coolsingel moet het pronkstuk worden van een nieuwe binnenstad. Maar het terugbrengen van het autoverkeer en de aanleg van een natuurstenen wandelboulevard stellen gemeente en aannemer ook voor grote logistieke en technische uitdagingen. “Voor zo’n klus heb je elkaar echt nodig.”

Projectleider Peter Dekker van infrabouwer Van Gelder parkeert iedere dag zijn auto bij een metrostation in Rotterdam-Zuid en gaat met de metro naar de bouwkeet aan de Coolsingel. Dagelijks gebruik van het openbaar vervoer is misschien een beetje tegennatuurlijk voor werknemers in de GWW. Maar het is een onderdeel van de afspraken die Van Gelder maakte met de gemeente Rotterdam: probeer de verkeersdruk in het centrum van de stad zo laag mogelijk te houden. “Ik moet eerlijk zeggen dat het me dagelijks enorm veel tijd scheelt. Als ik met de auto de binnenstad in moet, ben ik zo een uur per dag kwijt aan wachten. Nu ben ik er in een paar minuten.” Dekker moet waarschijnlijk nog dik drie jaar gebruikmaken van die metro. Zo lang duurt de renovatie en herinrichting van de Coolsingel waarmee in april een begin werd gemaakt.

Autostraat

Die aanpak van de belangrijkste en bekendste straat van de Rotterdamse binnenstad wordt het visitekaartje van de grootschalige renovatie van de binnenstad, die al jaren geleden werd ingezet, volgens projectleider Remco Versteeg van de gemeente Rotterdam. “Veel is al aangepakt, zoals het Weena en de Lijnbaan. Deze renovatie past in dat rijtje.”

Voor zo'n klus heb je elkaar echt nodig

De renovatie van de Coolsingel was nodig: de straat is nog helemaal ingericht op autogebruik, met tweemaal twee rijstroken in beide richtingen en fungeert als een belangrijke toegangsweg tot de vele parkeergarages in de stad. Maar eigenlijk is zo’n autostraat niet meer van deze tijd, waarin auto’s zo veel mogelijk uit het binnenstedelijke straatbeeld verdwijnen. Om de Coolsingel helemaal bij het nieuwe, voetgangersvriendelijke centrum te betrekken, maakte ontwerpbureau West 8 een gedurfd ontwerp: een bijna mediterrane esplanade, een wandelboulevard van natuursteen, nieuwe verlichting, bomen en fietspaden. De auto is er te gast, met slechts twee rijstroken. Een gewaagd plan, beaamt Versteeg. “Maar er zit een duidelijk beleid achter: de Coolsingel moet geen snelweg zijn.”

Maastunnel

Na de renovatie zijn er nog maar twee rijstroken voor het autoverkeer. De auto is als het ware te gast op de Coolsingel.

Het werk aan de Coolsingel geeft een logistiek probleem. Want elders in Rotterdam wordt de Maastunnel gerenoveerd, waardoor de noord-zuid route door de stad al ernstig wordt gehinderd. Veel van dat verkeer gaat nu over de Coolsingel. Versteeg: “Dat is de reden dat we de rijrichting naar het zuiden handhaven. De Maastunnel kan alleen worden gebruikt door het verkeer richting het noorden. Dat betekent dat wij de fasering hebben afgestemd op de openstelling van de Maastunnel. Als die weer open gaat, kunnen wij aan een nieuwe fase beginnen.” Het werk is opgedeeld in veertien fases. ‘Puzzelstukjes’, noemt Versteeg ze. “En bij ieder stukje proberen we om de impact voor de gebruikers van de Coolsingel zo laag mogelijk te houden. Het is een werk dat meer dan drie jaar heel zichtbaar zal zijn. Daar gaan we zeer bewust mee om.” Dat was vroeger wel anders. “Het is niet voor het eerst dat de Coolsingel onder handen wordt genomen. In de jaren zeventig lag de Coolsingel nog van voor tot achter open voor de aanleg van de metro. Dus dan valt dit eigenlijk nog wel mee.”

Natuursteen

Voor Peter Dekker van aannemer Van Gelder is de grootste uitdaging duidelijk: “Het natuursteen. West 8 heeft een prachtig ontwerp gemaakt, met patronen met lange lijnen en plinten die er doorheen lopen. Maar dit is geen werk dat door iedere stratenmaker kan worden gelegd. Om die strakke lijnen vast te houden is ervaring nodig.” Die ervaring heeft de aannemer: Van Gelder werkte ook aan de natuursteenbestrating rondom het Rotterdamse Centraal Station. “Veel van de mannen die daar werkten, gaan nu hier aan de slag.”

Restricties

Het ontwerp van de nieuwe Coolsingel is een bijna mediterrane esplanade: een wandelboulevard van natuursteen met nieuwe verlichting, bomen en fietspaden.

Maar het leggen van natuursteen in zulke vormen is aan restricties gebonden. “Natuursteen is nooit gelijk, en heeft altijd kleine afwijkingen. Met zo’n ontwerp moeten die afwijkingen niet opvallen, en moet dezelfde strakke lijn worden vastgehouden. Niet eventjes, maar tot medio 2021. Voor ons is de uitdaging dan ook: hoe ga je die kwaliteit borgen?” Van Gelder laat daarin niets aan het toeval over. “We hebben geen foutmarge. We werken met digitale legplannen, waarin de vorm en fasering zijn meegenomen. Zodat de stratenmakers straks weten: waar moet ik precies stoppen met leggen? Stop ik op het goede punt, zodat ik in een latere fase weer verder kan? We kunnen niet alleen naar dit moment kijken, we moeten voortdurend in de gaten houden hoe alles er in 2021 uit komt te zien.”

Belangrijk is dat het werk aan ondergrondse infra, de wirwar aan kabels en leidingen onder de straat, allemaal is gedaan voordat er een steen kan worden gelegd. Een stukje van de straat openbreken om een kabel te verleggen is straks onmogelijk. Dekker: “Dat heb je met natuursteen: je kan het maar één keer goed neerleggen. Als je er later een deel uithaalt en weer terug legt, blijf je dat altijd zien.”

Leidingtunnels

De gemeente heeft daarom afgesproken dat er na het leggen vijftien jaar niet mag worden gegraven in de ondergrond van de Coolsingel. Met grondroerders zijn door de gemeente afspraken gemaakt over de fase waarin er nog kan worden gewerkt. Versteeg: “We hebben er zelfs over gedacht om leidingtunnels aan te leggen om die ondergrondse infra te bundelen. Maar het gaat daarbij om zoveel kabels, leidingen en eigenaren, dat het echt geen haalbare kaart was.”

Waardevol

Zowel gemeente als aannemer realiseren zich dat een goede verstandhouding tussen opdrachtgever en -nemer in zo’n lang en complex traject noodzaak is. Versteeg: “Het wordt een groot succes als we echt samenwerken. We hebben een goed contract, en ik heb vertrouwen in een goede samenwerking. Iedereen is zich er goed van bewust hoe belangrijk dit werk voor de stad is en dat we allemaal een stapje harder moeten lopen. Maar we krijgen er iets waardevols voor terug.” Dat beaamt Dekker: “Dit kunnen we alleen samen doen. We hebben hetzelfde doel: een prachtige Coolsingel. Daar heeft de stad wat aan, en wij ook.”

Voor de Rotterdammers is het nog wel drie jaar wachten, maar de gemeente wil de Rotterdammers wel blijven betrekken bij het werk. Versteeg: “Een deel van de functie die de Coolsingel nu heeft, zal even moeten wijken. We zijn nog aan het kijken of het mogelijk is om een deel van de straat te gebruiken voor de marathon van Rotterdam, maar bij een kampioenschap van Feyenoord hebben de fans even pech. Dat kan, vanwege de veiligheid, echt niet op de Coolsingel worden gevierd.”

(Afbeeldingen: West 8)

Reageer op dit artikel