nieuws

Reportage | Machinaal straten maakt stratenmaker niet overbodig

infra 1385

Reportage | Machinaal straten maakt stratenmaker niet overbodig
03032018 Cobouw Opdracht verhaal Yvonne NK Stratenmaken op bouwschool in Breda .Foto Erald van der Aa.

Terwijl door de snijdende winterkou waarschijnlijk maar weinig van hun collega’s deze week buiten aan het werk zijn, strijden tien leerling-straatmakers vrijdag en zaterdag bij het Radius College in Breda – binnen in een praktijkwerkplaats – in koppels van twee om de titel ‘Beste straatmaker van Nederland’.

Of de opdracht een beetje te doen is? Rob Pepers, een van de deelnemers van het Koning Willem I College in Den Bosch, zucht tijdens een pauze, halverwege de eerste dag van de Nationale Kampioenschappen Straatmaker. “Dat kun je beter morgen vragen.” De wedstrijd begon voor hem met een tegenslag. Rob en zijn maat Rick van de Ven hadden de tekening niet goed gelezen, waardoor hun maatvoering bij het uitzetten aanvankelijk niet klopte. Gelukkig telt alleen de kwaliteit en niet de snelheid van het werk. Na het corrigeren van de fout ging het duo daarom vol goede moed verder.

“Jullie zijn niet de enigen”, troost Wim Mathijssen, docent Infra bij het ROC West-Brabant in Breda. Mathijssen bedacht de wedstrijdopdracht, door zijn leerling Sander Schaap uitgewerkt in AutoCAD: een ontwerp van vier bij zes meter, bestaande vier verschillende vlakken, dat het wapen en de singels van Breda toont. Midden in het werk moeten ook nog eens drie amsterdammertjes verwerkt worden, voor de gelegenheid omgedoopt tot bredammertjes.

‘Stratenmaker houd je niet vol tot je 70ste’

Stratenmaker is een mooi vak, vindt deelnemer Rick van de Ven. “Je maakt iets en mensen zijn blij als je komt.” Toch wil hij dat beroep niet levenslang uitoefenen. Met oog op de toekomst gaat hij ook de opleiding voor uitvoerder nog volgen om zijn mogelijkheden te verbreden. “Stratenmaker houd je niet vol tot je 70ste.”

Mathijssen, zelf oud-straatmaker, is daar wat minder somber over. Hij denk dat het vak goed vol te houden is tot op hoge leeftijd, mits je je gewoon aan je werktijden houdt en niet ook nog eens ’s avonds of in het weekend bij familie en vrienden aan de slag gaat. En door de komst van bestratingsmachines wordt het werk minder zwaar.

Hoewel het ROC West-Brabant het aantal Infra-leerlingen de afgelopen jaren sinds de crisis sterk heeft zien afnemen, is er nu weer een lichte stijging, constateert Mathijssen. Binnen die Infra-groep van ongeveer honderd mbo’ers zijn de vijfentwintig tot dertig leerling-straatmakers in de minderheid. “Maar als ik er vijftig zou hebben, denk ik dat ze allemaal werk zouden vinden”, aldus Mathijssen.

‘Er gebeurt best veel machinaal, maar er blijft ook altijd handwerk’

Het beeld dat het beroep over vijf jaar niet meer bestaat omdat er dan alleen nog maar machinaal gestraat wordt, doet volgens hem geen recht aan de werkelijkheid. “Het vak heeft zeker wel toekomst. Er gebeurt best veel machinaal, maar er blijft ook altijd handwerk, zeker in de stadscentra.” Daarnaast zijn straatmakers ook nodig om de bestratingsmachines te bedienen en de voorbereidingen te treffen. “Vakmanschap blijft nodig. Het is geen kwestie van alleen wat stenen erin gooien. Er komt meer bij kijken, zoals banden stellen, goten aanbrengen en een zandbed onder profiel brengen, zodat het water weg kan.” De opleidingen besteden nog maar mondjesmaat aandacht aan machinaal straten, maar dat begint volgens Mathijssen steeds meer te komen.

WorldSkills Netherlands denkt eraan om machinaal straten toe te voegen als onderdeel van NK Straatmaker. De stichting organiseert jaarlijks meer dan zestig vakwedstrijden voor vmbo en mbo, waaronder die voor stratenmakers. Het is landelijk een van de kleinere wedstrijden. Machinaal straten zou volgens Maarten Knibbe van WorldSkills Netherlands een mooie aanvulling kunnen zijn op de ambachtelijke vaardigheden die in de huidige opzet getoetst worden. “De wedstrijd moet aansluiten bij het onderwijs, maar ook een reëel beeld geven van de werkelijkheid. Net als Mathijssen ziet hij vak niet verdwijnen, al verwacht hij dat voor de beroepsgroep vooral een niche in de markt is weggelegd.

Niveau behoorlijk hoog tijdens NK

Terwijl de tien deelnemers uiterst geconcentreerd aan het werk zijn, lopen drie juryleden tussentijds rond om hun verrichtingen in de gaten te houden. Ze beoordelen ook het eindresultaat. “Het niveau is behoorlijk”, constateert Frits de Kok, die tijdens zijn recent afgesloten loopbaan zelf alle facetten van het vak heeft doorlopen. Samen met zijn mede-juryleden beoordeelt hij de werken op 300 punten, zoals maatvoering, breedte, hoogte en haaksheid.

Ondanks het hoge niveau, hebben De Kok en zijn collega’s ook al de nodige fouten geconstateerd, zoals het door elkaar halen van buitenwerks en binnenwerks uitzetten. En dat scheelde al gauw zo’n 20 centimeter. “Alle ploegen hebben fouten gemaakt.” Wat er eventueel niet goed gegaan is, krijgen de deelnemers zaterdagmiddag pas te horen, aan het einde van de wedstrijd. De Kok: “Anders worden ze zenuwachtig.”

Update:
Ricky Broekhoff en Robin Ruiter van het van het Regio College zijn de winnaars geworden van het NK Straatmaker. Op de tweede plaats eindigden Rob Pepers en Rick van de Ven van het Willem I College.

Reageer op dit artikel