nieuws

Buitenlandse bouwers kapen grootste infraprojecten weg

infra 977

Buitenlandse bouwers kapen grootste infraprojecten weg

Ruim een derde van de infra-miljoenen van Rijkswaterstaat viel afgelopen jaar in handen van buitenlandse bouwers. Dat blijkt uit het jaarlijkse Grote Gunningenonderzoek van Cobouw. Het is voor het eerst dat niet-Nederlandse bouwers de lijst van meest succesvolle bouwers bij Rijkswaterstaat aanvoeren.

Was hij bezorgd, boos of gefrustreerd? Maxime Verhagen, voorzitter van Bouwend Nederland had het twee jaar geleden in elk geval eventjes helemaal gehad met Rijkswaterstaat. In het Financieele Dagblad haalde de oud-politicus vernietigend uit naar de grootste infrabeheerder van ons land: ‘Stop met het actief lekker maken van buitenlandse bouwers voor Nederlandse weg- en waterbouwprojecten. Het is crisis, de concurrentie is al moordend genoeg’.

Verdriet

Dat Verhagen zijn uitspraken via de media deelde, zegt veel over het verdriet van toen. Met Rijkswaterstaat zit de grootste werkgeversorganisatie in de bouw namelijk geregeld aan tafel. Vuile was hang je liever niet buiten. Vermoedelijk wilde Verhagen de druk opvoeren. Of in elk geval wilde hij de druk van de ketel halen bij de grote vaderlandse aannemers. De positie van Ballast Nedam was uiterst wankel door grote verliezen bij de A15 (Mava) en de A2 Maastricht en de kritiek op de ‘wurgcontracten’ zwelde aan. En toen ging Rijkswaterstaat ook nog over de grens leuren met miljardenopdrachten.

Diederik Samsom (links) en Maxime Verhagen met hun ‘bouwleuzen’ voor de Bouwkeet op het Plein.

Twee jaar en een breed bejubelde Marktvisie later, blijkt uit de jaarlijkse analyse van Cobouw naar de gunningen van Rijkswaterstaat, dat het appèl van de oud-minister van Economische Zaken bar weinig heeft opgeleverd. Wat Verhagen juist wilde voorkomen, is in 2016 volledig uitgekomen: een derde van de totale gww-koek van Rijkswaterstaat viel afgelopen jaar in handen van buitenlandse bouwers.

Top tien

Duitsers (Max Bögl), Amerikanen (Fluor Infrastructure), Belgen (Besix) en Oostenrijkers (Züblin, Duits maar onderdeel van Strabag) versterkten hun posities in ons land. Allemaal nestelden ze zich in de top tien van meest succesvolle bouwers bij Rijkswaterstaat. Sterker nog, Züblin en Max Bögl voeren die ranglijst dit jaar aan. Op deze schaal, en in deze verhouding, is dat nog nooit gebeurd. De drie grootste projecten uit 2016 van Rijkswaterstaat gingen allemaal naar consortia met daarin buitenlandse bouwers. Die trend lijkt zich ook dit jaar door te zetten.

Grootste project

De Zuidelijke Ringweg Groningen, met een opdrachtwaarde van ruim 320 miljoen euro verreweg het grootste project van vorig tenderseizoen, viel in handen van Züblin en Max Bögl. De twee, die vaker samenwerken, voeren deze opdracht uit met lokale Nederlandse bouwers. Drie kwart van de opdrachtwaarde gaat echter naar de twee buitenlandse aannemers.

Amerikanen en Engelsen

Ook bij het op één na grootste project van vorig jaar – de A6 Almere Havendreef – Almere Buiten-Oost, ruim 146 miljoen euro – was er buitenlandse inbreng. De winnende combinatie bestond uit Dura Vermeer, Besix, John Laing Investments Limited en RebelValley.

Het derde ‘grensgeval’ is de aanpassing van de A27 en de A1 tussen Utrecht-Noord en Bunschoten-Spakenburg. Het project met een waarde van bijna 135 miljoen euro werd in de wacht gesleept door Heijmans Capital, Fluor Infrastructure en 3i Investments.

 

Trend

Scorebordjournalistiek? Dat zou je kunnen veronderstellen, maar ook als je kijkt naar de totale koek, gooien buitenlandse bouwers relatief hoge ogen bij ’s lands grootste infrabeheerder. In 2016 gunde Rijkswaterstaat 53 gww-projecten met een totale waarde van ruim 897 miljoen euro. Ruim 42 procent van de waarde daarvan kwam terecht bij vier buitenlandse aannemers. Dat komt neer op 381 miljoen euro, ruim eenderde dus.

Zuidasdok

De trend dat buitenlandse infrabedrijven steeds steviger voet aan wal krijgen op de Nederlandse gww-markt, lijkt zich ook door te zetten in 2017. Zo is het Zuidasdok, een project van 990 miljoen euro, begin dit jaar gegund aan een combinatie van één Nederlandse partij (Heijmans) en twee bouwers van ver (Fluor Infrastructure en Hochtief (Duits).

Zuidasdok

Coalitie is echt anders dan solo

Bouwend Nederland is niet onder indruk van de cijfers, trekt de berekening in twijfel en heeft bovendien niet het idee dat de oproep van Maxime Verhagen in 2015 compleet haar doel heeft gemist. “De bedrijven komen niet solo met inschrijvingen, maar vormen combinaties met Nederlandse bedrijven. Maximes oproep indertijd was: Rijkswaterstaat, ga niet de boer op in het buitenland om bedrijven van elders uit te nodigen voor solo-inschrijvingen op Nederlandse projecten. Volgens ons is een coalitie echt iets anders dan solo.”

Optimale concurrentie

Rijkswaterstaat heeft de oproep van Bouwend Nederland vanaf het eerste moment de kop in gedrukt. Zij streeft naar gezonde concurrentie en is op zoek naar goede aanbiedingen. Met Cobouw signaleert Rijkswaterstaat de trend dat steeds meer buitenlandse partijen inschrijven op grote projecten, boven de 50 miljoen euro. “Bij deze projecten is veelal sprake van consortiavorming waarbij Nederlandse bouwbedrijven de samenwerking zoeken met buitenlandse partijen. Op dezelfde manier proberen Nederlandse bouwbedrijven projecten in het buitenland te bemachtigen. Deze internationale uitwisseling kan leiden tot meer kennis en kwaliteit.”

Solide projectenstroom 

Rijkswaterstaat vermoedt dat “de solide projectenstroom en de voorspelbare, gestandaardiseerde contracten” de interesse uit het buitenland hebben aangewakkerd. “Met name op de internationaal georiënteerde markt voor DBFM-projecten.”

 

Het is zeker niet voor het eerst dat buitenlandse bouwers op prominente plekken in de top tien van meest succesvolle bouwers bij Rijkswaterstaat zijn terug te vinden. Besix behaalde al vaker een verdienstelijke vierde plaats en ook het Belgische baggerconcern Deme is al jaren kind aan huis bij Rijkswaterstaat. Het Duitse Hochtief dingt ook al langer succesvol mee naar de miljoenprojecten in ons land.

Nederlanders

Van de Nederlandse bouwers spande VolkerWessels het afgelopen jaren de kroon bij Rijkswaterstaat. De bouwer die sinds 2008 de meeste euro’s wegsleepte bij Rijkswaterstaat, is dit jaar op plek drie in het klassement terug te vinden. Het Amersfoortse bouwconcern was vorig jaar twee keer succesvol bij een aanbesteding van Rijkswaterstaat. Plek drie dankt ze dit jaar vooral aan het binnenhalen van de N18 Groenlo-Enschede, beter bekend als de Nieuwe Twenteroute, een project van ruim 100 miljoen euro. Heijmans en Dura Vermeer volgen op plek vier en vijf.

BAM en Ballast

BAM, Nederlands grootste bouwer, dat ook veel actief is in het buitenland, is pas terug te vinden op plek 24. De Bunnikse bouwer moet het stellen met een ‘schamele’ 3 miljoen euro. Ballast Nedam deed het iets beter (ruim 6,5 miljoen euro) en staat op plek 20. Dat is beter dan vorig jaar toen de bouwer – die tegenwoordig in Turkse handen is – helemaal geen opdracht van Rijkswaterstaat bemachtigde.

Auteurs: Thomas van Belzen en Ingrid Koenen

Succesvolste bouwers bij Rijkswaterstaat in 2016

Ranking Bouwbedrijf In miljoenen Projecten
1 Max Bögl € 120.341.625 1
2 Züblin € 120.341.625 1
3 VolkerWessels € 112.279.143 5
4 Heijmans € 84.716.065 3
5 Dura Vermeer € 73.421.056 1
6 Besix € 73.421.056 1
7 Fluor Infrastructure € 67.299.365 1
8 TBI € 44.732.862 1
9 Roelofs Wegenbouw € 20.056.937 1
10 Oosterhof Holman € 20.056.937 1
11 Koninklijke Sjouke Dijkstra € 20.056.937 1
12 Jansma Drachten € 20.056.937 1
13 Vissers Ploegmakers € 17.900.000 1
14 Van den Herik Kust- & Oeverwerken € 12.693.750 1
15 Gebr van der Lee € 11.484.500 1
16 Boskalis € 10.844.800 3
17 Martens en van Oord € 9.000.000 1
18 Krinkels € 8.558.197 6
19 Strukton € 6.555.689 8
20 Ballast Nedam € 6.555.689 8
21 Imtech € 5.260.761 1
22 Spie € 4.490.000 1
23 Mourik Groot-Ammers € 3.817.907 1
24 BAM € 2.948.400 1
25 H4A Infratechniek € 2.239.500 2
26 Hollandia Services € 2.079.000 1
27 Dé-Gé transport € 1.874.040 2
28 Van der Straaten € 1.756.500 1
29 Istimewa € 1.756.500 1
30 IRIS € 1.740.000 1
31 De Jong Zuurmond € 1.727.550 2
32 Triflex € 1.367.516 2
33 Track Line € 1.367.516 2
34 Burdie € 1.367.516 2
35 Mainport Rotterdam BV € 1.057.710 2
36 Hellinga € 789.900 1
37 Van Boxmeer € 643.129 1
38 Schildersbedrijf Midden Nederland € 629.836 1
39 AEVO € 194.650 1

Verantwoording
Cobouw stelt deze lijst elk jaar samen op basis van informatie van Rijkswaterstaat. Sommige projecten zijn in combinatie aangenomen. De projectsom daarvan verdelen we evenredig onder de deelnemende bouwbedrijven, tenzij we nadere informatie hebben over de verdeelsleutel, zoals bij het allergrootste project van afgelopen jaar, de ring A7 Groningen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels