artikel

Protonde in Ermelo: snelle en duurzame realisatie van prefab rotonde

infra Premium 2411

Protonde in Ermelo: snelle en duurzame realisatie van prefab rotonde

Gelderland had in september dit jaar een primeur met de eerste prefab modulaire rotonde die in een weekend werd gerealiseerd op een druk kruispunt in Ermelo. De werkzaamheden startten op vrijdagavond en op maandagochtend vroeg was de rotonde klaar.

Niet eerder werd een prefab rotonde zo snel aangelegd. Voor de provincie Gelderland was het belangrijk dat deze rotonde in één weekend werd gebouwd. Dit om de verkeershinder zo veel mogelijk te beperken voor weggebruikers, bedrijven en aanwonenden. Behalve tot minder hinder leidde deze aanpak ook tot een veel lagere CO2-uitstoot tijdens de werkzaamheden. Deze zogenoemde protonde is aangelegd op de N302 in Ermelo, een drukke doorgaande weg met circa 14.000 vervoersbewegingen per werkdag.

Ontwikkeld door ketenpartners

KWS, onderdeel van Koninklijke VolkerWessels, werkte samen met ketenpartners Leicon Verkeersgeleiding en RvB Infra aan de ontwikkeling en realisatie van de prefab modulaire rotonde. Leicon produceerde de prefab betonelementen, RvB Infra installeerde ze en KWS had de regie. Casper Bebelaar is als bedrijfsleider van KWS Infra Zwolle bij het project betrokken. Hij vertelt dat het uniek van de rotonde is dat het product door de ketenpartners is ontwikkeld.

Elkaars expertise gebruiken

“We hebben optimaal elkaars expertise en disciplines kunnen gebruiken om onze opdrachtgever maximaal te kunnen ontzorgen. Met dit maatwerkproject is tegelijkertijd een probleem opgelost van de provincie Gelderland. Want binnen één weekend is op een drukke weg een rotonde geplaatst.” Twee technische uitdagingen zijn echt nieuw aan deze rotonde. Bebelaar: “De rotonde bestaat uit 120 prefab betonelementen. Dus niet alleen de rammelstrook – de middelste ring van de rotonde – maar ook de rijloper en de op- en afritten zijn van prefab betonelementen gemaakt.”

De drie poten van de rotonde de aangrenzende wegen aansluiten zijn dus eveneens met prefab betonelementen opgebouwd en vervolgens aangesloten op het asfalt. De rotonde werd maandagochtend direct in gebruik genomen. Ze zijn dus meteen na oplevering volledig belast. “Daarom hebben we een funderingsmateriaal gebruikt dat in zeer korte tijd een hogedruksterkte kan dragen.” Zo zijn onderlinge zettingen vermeden en kunnen de voegverbindingen.

Prefab rotonde ErmeloWerkzaamheden voorbereiden

Bebelaar vertelt dat Leicon Verkeersgeleiding vijf jaar geleden is begonnen met de ontwikkeling van deze rotonde. De prefabbetonproducent heeft andere infrapartijen benaderd, zoals KWS en RvB Infra om mee te denken. “Uiteindelijk wisten we, ieder vanuit zijn eigen vakkennis en ervaring, gezamenlijk een mooi, nieuw product te ontwikkelen dat uitvoerbaar en realiseerbaar is. De provincie Gelderland zag mogelijkheden en gaf ons de kans om een pilot te draaien bij het kruispunt op de N302. In een paar weken tijd hebben we met behulp van de lean plan-methodiek alle werkzaamheden zo goed mogelijk voorbereid en strak gepland om het project in één weekend te laten slagen.”

Omdat zo’n prefab rotonde nooit eerder werd gebouwd, is van tevoren een 3D-schaalmodel geprint. Zo kon het team oefenen met de beperkte ruimte, als alle partijen tegelijkertijd aan het werk zijn op locatie. “Feit dat de rotonde prefab, dus onder geconditioneerde omstandigheden, is gefabriceerd, maakt dat je beter bent voorbereid en veel minder risico’s loopt op tegenslagen tijdens de uitvoering van het project.”

Stap richting circulaire economie

Volgens Bebelaar zijn met de prefab modulaire rotonde in Gelderland stappen gezet richting een circulaire economie. De betonnen elementen zijn modulair opneembaar en kunnen eventueel worden verplaatst naar een andere locatie. “We zijn bezig om deze rotonde verder te ontwikkelen zodat de elementen nog eenvoudiger zijn op te nemen en te verplaatsen”, stelt hij vast. “Stel dat deze rotonde over tien jaar niet meer voldoet omdat de verkeersintensiteit is veranderd, dan moet het mogelijk zijn de rotonde te refurbishen en naar elders te transporteren.” Voor duurzaam gebruik van grondstoffen wordt er binnen de circulaire economie gestreefd naar een hoogwaardige toepassing van vrijkomende materialen.

Opgelapte telefoon

“Dat kan in verschillende gradaties.” Bebelaar geeft als voorbeeld een gebruikte telefoon die wordt opgelapt en weer wordt verkocht als een goede, tweedehandse telefoon. “Deze modulaire rotonde past perfect binnen de principes van een circulaire economie: hij wordt opgelapt als dat nodig is. In de inframarkt gebeurt het nog te vaak dat straatwerk wordt opgebroken en verwerkt tot granulaat voor funderingen of voor grondstof van nieuwe producten.

Het meest hoogwaardige is als je het product in dezelfde vorm opnieuw toepast. Dan pas ga je duurzaam met grondstoffen om. Deze rotonde moet zijn waarde kunnen behouden tot aan het einde van zijn levensduur, totdat hij echt versleten is. Dat is waar we als ketenpartners naar toe willen met deze modulaire rotonde”, zegt Bebelaar.

Veel lef getoond

Bebelaar vindt dat de provincie als opdrachtgever veel lef heeft getoond om een dergelijk innovatief pilotproject aan te durven. “Innovaties worden meestal tegengehouden door kaders en regels. De provincie durfde het aan om ons de ruimte te geven om vanuit de gedachte van een circulaire economie een prefab rotonde te ontwikkelen en te bouwen, op een voor ons perfecte locatie”, zegt hij.

Op zoek naar innovaties

Wilbert de Hoog, senior projectmanager Infrastructuur, heeft vanuit de provincie Gelderland de aanleg en de realisatie van de prefab rotonde begeleid. Hij legt uit dat de provincie voortdurend op zoek is naar innovaties. Ze staat open voor de markt door met infrapartijen de risico’s op een juiste manier te beheersen.

“Hiervoor is de provincie continu bezig om samen met de inframarkt slimmere producten te maken en slimmere projecten uit te voeren”, zegt hij. “Voor deze prefab rotonde is de provincie al bij het begin van de productontwikkeling betrokken geweest. We stelden zo onze eigen technische eisen aan het product ten aanzien van veiligheid, stroefheid, maatvoering, afwijking van afvoering, technische condities van voegen en afkitten. Binnen de kaders van de risicoanalyses hebben we gekeken hoe we het product kunnen optimaliseren, waarbij elke ketenpartner de ruimte kreeg om zijn eigen kennis zo goed mogelijk in te zetten.” De Hoog geeft aan dat de provincie Gelderland een voorkeur heeft voor hergebruik van bouwmaterialen.

“De prefab rotonde sprak ons sterk aan vanwege de snelle realisatie”, zegt De Hoog. De Veluwe heeft geen fijnmazige provinciale infrastructuur. Omrijden betekent dan ook meteen fors omrijden door een aantal dorpskernen heen, die niet zitten te wachten op extra verkeer. “Daarnaast is de N302 een te drukke verkeersroute om wekenlang af te sluiten.”

Met zekerheid vaststellen

Provincie Gelderland is positief over de prefab rotonde en is benieuwd hoe hij er over een aantal jaren bijligt. “Dan stellen we met zekerheid vast dat de proef geslaagd is”, zegt De Hoog. “Interessante gedachte is om te bekijken of bij een volgende prefab rotonde de betonnen elementen zelf ook van volledig gerecycled beton gemaakt kunnen worden. Daarin zitten zeker nog verbeterkansen!”, aldus De Hoog.

Dit artikel verscheen in de Cobouw Special Beton & Prefab van 9 november >>


Meer over Beton & Prefab

Onzichtbaar naspansysteem houdt galerijvloeren overeind >>

Reageer op dit artikel