nieuws

Onderaannemers over kortere betaaltermijn: ‘Nog genoeg foefjes om betaling te traineren’

bouwbreed 1831

Onderaannemers over kortere betaaltermijn: ‘Nog genoeg foefjes om betaling te traineren’

Na een jarenlange strijd wordt de betalingstermijn voor het mkb éindelijk verkort, van 60 naar 30 dagen. Onderaannemers en toeleveranciers zijn blij, maar plaatsen ook een kanttekening. “Er zijn helaas nog genoeg foefjes om de betaling op te schorten.”

Opluchting, blijdschap. Die emoties overheersen bij mkb’ers in de bouw nu het kabinet éindelijk de betalingstermijn gaat terugschroeven naar 30 dagen. Al jaren kampen ze met het probleem dat ze- in hun ogen- véél te laat betaald worden. Termijnen van 45, 60 of zelfs 90 dagen, zijn ondanks de verplichting binnen ten minste 60 dagen te betalen, geen uitzondering.

Geld lenen

Zo laat betaald worden kan voor kleine- en middelgrote bedrijven voor grote problemen zorgen. Materiaal- en personeelskosten moeten dan voorgeschoten worden. Wie niet genoeg geld heeft op de eigen rekening- en dat zijn veel bedrijven- moet dat geld lenen bij de bank en dat betekent dat een flink percentage aan rente afdragen.

‘Duizenden euro’s kan het schelen’

Wel duizenden euro’s per jaar kan het schelen, als bedrijven in plaats van in 60 dagen, in 30 dagen gaan betalen, zeggen de mkb’ers. “Het percentage bankkrediet ligt op dit moment op zo’n 6 procent. Als je een jaar lang in plaats van binnen twee maanden, binnen één maand betaald wordt, kan dat een half procent schelen”, berekent Alex Wittink, mede-eigenaar van Ten Brinke Bestratingen. “Stel dat je een krediet van 300.000 euro op de bank hebt staan, scheelt dat ruim duizend euro.”

Waarom zouden bedrijven zich eraan houden?

Het voornemen van het ministerie van Economische Zaken is daarom een grote meevaller voor veel bedrijven. Maar toch blijft de vraag of het wel gaat werken, in de lucht hangen. In 2017 werd de betalingstermijn wettelijk op 60 dagen vastgesteld, maar toen merkten weinig bouwers er écht iets van, bleek uit een onderzoek van AFNL. Waarom zullen grote bouwbedrijven zich dan wél aan 30 dagen houden?

“Omdat bedrijven tegenwoordig wel moeten”, verklaart Wim Haverhals, eigenaar van Haverhals Metselwerken. “De meesten houden zich inmiddels ook wel aan die 60 dagen, hoor. Dat komt omdat de werkvoorraad nu zo groot is, als ze zich niet aan hun betalingstermijn houden, onderaannemers gewoon weglopen.”

‘Werk niet meer voor BAM’

Haverhals werkt zelf ook niet meer voor bouwbedrijven die zich ‘te gekke’ betalingstermijnen hanteren. “Zo werk ik niet meer voor de BAM, die hanteert een betalingstermijn van 60 dagen vanaf de 30ste van de maand. Dat vind ik belachelijk.”

Toch moet hij erkennen dat er nog steeds genoeg manieren gebruikt worden om de betalingen te rekken. “Ja, er zijn helaas nog genoeg foefjes om betalingen op te schorten. Dat zal niet anders zijn als 30 dagen verplicht wordt. Maar toch ben ik wel blij met dit initiatief. De termijn waarop betaald wordt, zal in de meeste gevallen hierdoor wel korter worden, verwacht ik.”

Wordt een factuur straks echt binnen 30 dagen betaald?

‘Je hebt het er maar mee te doen’

Wittink vindt het ook een goede stap, al is hij wel wat kritischer. “Wat het eigenlijk vooral betekent is dat als er geen betalingstermijn in een contract is geregeld, bedrijven dan verplicht zijn zich aan 30 dagen te houden. Maar vaak wordt er een contract opgesteld bij een opdracht, waarin een betalingstermijn staat. Dit kan dan ook langer zijn dan die dertig dagen. Als onderaannemer heb je het daar maar gewoon mee te doen. Je kunt tekenen of niet tekenen. En die opdracht wil je vaak tóch hebben.”

Hij geeft toe dat onderaannemers tegenwoordig wel wat meer druk kunnen zetten, nu de markt is aangetrokken, maar lang niet altijd. “Dan zit je tóch met die lange betalingstermijn opgescheept.”

Te laat opsturen opdrachtenbon

Een ander ‘foefje’ die opdrachtgevers hanteren om betalingen te rekken, is volgens hem het veel te laat opsturen van de opdrachtenbon. “Die sturen ze dan na 2/3 weken op. En pas als je die hebt, kun je daadwerkelijk factureren. Dan kun je nog zo’n korte betalingstermijn in het contract hebben staan, maar dan krijg je je geld alsnog harstikke laat.”

Late betalingen kan zijn bedrijf grotendeels opvangen, doordat hij veel opdrachten doet voor gemeenten in de regio en die betalen ‘heel snel’. “Maar als ik een keertje veel projecten doe voor de ‘grote’ jongens als Strukton en KWS, dan knijp ik hem wel even.”

Wel ‘straf’ mogelijk

Er is wel een mogelijkheid om grote bedrijven ‘te straffen’ als ze zich niet aan de betalingstermijn houden, maar daar wordt in de praktijk nauwelijks gebruik van gemaakt. “Mkb’ers kunnen deze organisaties zelf een renteboete opleggen. Maar dat doen de meeste niet, omdat het de relatie schaadt. Een volgende opdracht kun je dan wel schudden”, legt Rielèn van der Hoek, woordvoerder van Aannemersfederatie (AFNL) uit.

Offertetermijnen

Naast de renteboete voor grote bedrijven, vindt de AFNL dat er ook wat gedaan moet worden aan offertetermijnen voor overheidsopdrachtgevers. Voor deze opdrachtgevers geldt al een betalingstermijn van 30 dagen, maar ook zij hebben manieren om de betalingstermijn flink te rekken, stelt de AFNL. “Het duurt dan heel lang voordat een offerte wordt goedgekeurd, bijvoorbeeld omdat er steeds kleine foutjes in worden ontdekt”, legt Rielèn van der Hoek uit. “In de tussentijd heeft de onderaannemer al voor duizenden euro’s aan materiaal besteld. Dat kan natuurlijk niet.”

Directeur Rein van Veen, van het gelijknamige tegelzetbedrijf, erkent dat. “Nee, dat is geen optie. Want dan werken ze niet meer met je.” Gelukkig heeft ook hij sinds het aantrekken van de markt steeds minder te maken met bedrijven die te laat betalen. “Ook bij ons staan de bedrijven in de rij.”

‘Overheid moet ook renteboete aanpakken’

De AFNL vindt het desondanks van groot belang dat de overheid ook wat gaat doen aan die renteboete. “We vinden de stap naar 30 dagen al een heel goed initiatief, we zijn er erg blij mee. Maar als je echt wil dat grote bouwbedrijven zich aan het betalingstermijn houden, is er meer nodig. We hebben dit neergelegd bij de overheid en hopen dat ze ook hier wat aan gaan doen”, verklaart ze.

Een straf opleggen is volgens Bert Boeijink, eigenaar van het mkb-bouwbedrijf Bloemendal Bouw, niet altijd de beste manier om opdrachtgevers op tijd te laten betalen. Hij gelooft dat er altijd bedrijven zullen zijn die via allerlei manieren onder het betalen uit proberen te komen. Het is vooral van belang dat het betaalmoraal in de bouw verandert, stelt hij.

‘Toch heel normaal?’

“Het is toch heel normaal dat je binnen 30 dagen betaald wordt?”, zegt hij fel. “Als je naar de Albert Heijn gaat reken je toch ook eerst af voordat je je boodschappen meeneemt? Er zijn beroepsgroepen waar je gewoon netjes vooraf betaald wordt. Het is een hele rare mentaliteit dat dit in de bouw zo ongelofelijk langzaam gaat. Vooral nu met de digitalisering, kan het allemaal zo makkelijk gaan. Het hóeft helemaal niet zo lang te duren. En dat leuren erom, dat vind ik nog  het ergst.”

De bouwdirecteur is desondanks blij dat de minister de betalingstermijn van 60 naar 30 dagen wil verkorten. “Vooral omdat het probleem hierdoor nog eens aangekaart wordt. Er zullen nu hoop ik mensen zijn die wakker worden en zien dat het zo niet langer kan.”

Reageer op dit artikel