nieuws

Warmtepompen, warmtepompen, warmtepompen. Iedereen wil ze. Maar welke dan?

bouwbreed Premium 14513

Warmtepompen, warmtepompen, warmtepompen. Iedereen wil ze. Maar welke dan?

Op de Energiebeurs in Den Bosch was het woensdag vreselijk druk. Geen parkeerplek meer te vinden. Nog meer hallen gevuld met energieoplossingen. En heel veel warmtepompen. Maar de onzekerheid is ook groot. Wat is nu de juiste keuze? De particulier en projectontwikkelaar weten het niet, maar de installateur ook niet.

De Brabanthallen in Den Bosch worden steeds meer gevuld met oplossingen die de energietransitie mogelijk moeten maken. Zo druk als gisteren was het daar nog nooit. Overal leveranciers die aan installateurs uitleggen hoe goed en geavanceerd hun product is. Maar tegelijk bespeur je een enorme onzekerheid over welke keuzes we moeten maken. Ook op het Warmtepompcongres was dat de toon die overheerste.

Bij veel sessies op de Energiebeurs kwam het terug: het is zo druk. En tegelijkertijd is er veel onzekerheid. En honger naar kennis. Hoe werken die dingen nu precies? En wat is de beste oplossing voor die specifieke situatie? Bij elke stand een ander antwoord, bij elke leverancier een ander verhaal. Om gek van te worden.

De dagvoorzitter van het warmtepompcongres en voorzitter van het Platform Warmtepompen, Frank Agterberg, begon zo: “En paar jaar geleden wist bijna niemand wat een warmtepomp nu precies was. Nu hoor je overal: ‘Een warmtepomp? Een goed idee, maar….’ Warmtepompen bestaan al 30 jaar, maar aan het grote publiek én installateurs hebben we nog wel wat uit te leggen.”

Op een schaal van 10 gaf de zaal aan dat de samenwerking in de keten net een magere 4,4 scoort

In de zaal met een paar honderd adviseurs, leveranciers en installateurs werd een stemming gehouden. Daaruit bleek dat de meerderheid (44 procent) pas over zes tot tien jaar verwacht dat er meer warmtepompen worden verkocht dan cv-ketels. Hetgeen in tegenspraak is met een peiling die onlangs plaatsvond. Daar was de verwachting dat dit al binnen vijf jaar het geval is.

Ook de vraag naar wie nu de regie heeft bij dit soort installatieprojecten blijft actueel. Wie is de hoofdaannemer? Op een schaal van 10 gaf de zaal aan dat de samenwerking in de keten net een magere 4,4 scoort.

Doekle Terpstra, voorzitter van Uneto-VNI, weet wel wie leidend moet zijn bij de energietransitie. Technologie moet alles mogelijk maken, zegt hij. Dus dan kan de installatiesector eindelijk zijn natuurlijke rol spelen. “De doelen voor de energietransitie worden elders geformuleerd, maar ze kunnen alleen door de techniek gerealiseerd worden.”

Doekle Terpstra: ‘De doelen voor de energietransitie worden elders geformuleerd, maar ze kunnen alleen door de techniek gerealiseerd worden’

En daar gaat het dus vaak fout, zei hoogleraar duurzaam bouwen Anke van Hal, van Nyenrode. “Hoe krijgen we bewoners mee in de energietransitie?”, vroeg zij zich af. “Het gaat namelijk bijna altijd alleen maar over geld en techniek. Niet over wat bewoners drijft of motiveert om mee te doen. Bewoners willen vaak niets weten van terugverdientijden. Ze willen comfort en lage kosten.”

Warmtepompen zorgen voor meer ruimte en minder stof in huis. En koeling in de zomer. Maar dat wordt bij projecten nu juist nooit verteld

Warmtepompen slaan aan, zegt Van Hal, als we duidelijk maken dat er geen radiatoren meer nodig zijn. Dat zorgt voor meer ruimte en minder stof. En koeling in de zomer. Maar dat wordt bij projecten nu juist nooit verteld. Met als gevolg dat bewoners niet thuis geven.

‘Ik ken het voorbeeld uit Engeland waar dakisolatie op het programma stond, maar niemand deed mee’

Van Hal: “We onderschatten altijd dat mensen geen gedoe willen. Ik ken het voorbeeld uit Engeland waar dakisolatie op het programma stond, maar niemand deed mee. Toen uitgezocht werd waarom niet, bleek een zin in de brochure de schuldige. Daar stond dat de zolder leeg moest zijn voordat de werkzaamheden konden beginnen. Mensen zag daar tegen op. Hun zolders stonden vol en waar moesten ze met die rommel heen? Pas toen er ‘zolderopruiming’ als dienst werd aangeboden ging het lopen.”

Van Hal: ‘In Duitsland kwam ik een installateur tegen die niet meer met een gereedschapskist binnenkomt, maar met een stofzuiger’

Mensen vinden het ook fijn als vaklui herkenbaar zijn (hun naam op de overall en een telefoonnummer bij klachten) en ze geen rotzooi maken. Van Hal: “In Duitsland kwam ik een installateur tegen die niet meer met een gereedschapskist binnenkomt, maar met een stofzuiger. Dat zorgde voor vertrouwen. Mensen willen in sommige gevallen ook geen warmtepomp, want dan moet hun kattenluikje weg. Of ze willen wokken en dat kan alleen op gas.”

Praktijkcongres Gasloos bouwen van Cobouw

Praktijkcongres Gasloos bouwen van Cobouw

‘We zijn helemaal niet zo slim. We weten vrij weinig. We moeten leren, leren, leren’

Op de Energiebeurs zelf ging het over een andere onzekerheid. “We zijn helemaal niet zo slim. We weten vrij weinig. We moeten leren, leren, leren”, aldus Ben van Pol van ABB op de beurs.

Ook een vertegenwoordiger van ZON zei: “Ik ben echt verbaasd over het gebrek aan kennis hier.”

‘Ik ben echt verbaasd over het gebrek aan kennis hier’

Iemand van een bedrijf voor energieopslag: “We hebben het vaak over behoud van welvaart in de energietransitie. Maar dat gaat echt niet lukken. We kunnen niet meer twee keer per jaar naar Turkije vliegen voor 150 euro. Dit gaat pijn doen.”

Waar zit dan de oplossing? Het antwoord is niet verrassend: standaardisatie en communicatie. Maar op dit moment is daar nog geen sprake van. Pol van ABB zegt: “De tijd van praten is nu wel voorbij. Het lijkt soms alsof we nog keuzes hebben. Maar dat is niet zo.”

Margreet van Gastel van EZ reageert daar op: “Ik waardeer de call to action. Maar ik constateer ook dat Uneto-VNI heeft gemeld dat er grote tekorten aan personeel zijn en dat ze het werk niet aankunnen. En consumenten én ontwikkelaars hebben last van keuzestress. Ze hebben advies nodig. Vakmanschap is de grootste uitdaging.”

Aan de vraagzijde is de actuele vraag: hoe doe ik het? Hoe kom ik los van het gas? Aan de aanbodzijde is het antwoord: ‘Geen idee’.

Iemand riep op tot een overheidscampagne. Particulieren zijn erg in verwarring. Aan de vraagzijde is de actuele vraag: hoe doe ik het? Hoe kom ik los van het gas? Aan de aanbodzijde is het antwoord: ‘Geen idee’.

Warmtepomp

Maar de tijd is ook rijp voor fundamentele veranderingen, aldus de meeste sprekers op de Energiebeurs. Een leverancier van energieopslagoplossingen: “Nog meer informatie gaat niet meer werken. Je moet uitleggen dat je op het gebied van Co2-reductie gewoon niet zo snel een verkeerde keuze maakt. Misschien blijkt over vijf jaar dat het niet helemaal optimaal was, maar dan heb je wel vijf jaar lang duurzaam energie opgewekt. Alles wat hier op de beurs staat helpt daarbij en is goed. Die systemen doen het en leveren een bijdrage aan de energietransitie. Dat is het enige dat nu nog telt.”

‘We kunnen niet wachten op een integraal plan. We moeten gewoon beginnen’

Een ander: “We kunnen niet wachten op een integraal plan. We moeten gewoon beginnen. Gebruik wat er is en werk samen. We kunnen niet meer wachten op de kostencalculatie”.

De zaal luisterde, en huiverde. Want hoe zeer iedereen zich ook bewust is van het collectieve belang van de energietransitie, het moet wel betaalbaar blijven, zo luidde de communis opinio in de wandelgangen.

Reageer op dit artikel