nieuws

Nieuwe opleiding zonder rooster: dakdekken wanneer het de leerling uitkomt

bouwbreed Premium 1129

Nieuwe opleiding zonder rooster: dakdekken wanneer het de leerling uitkomt

Duizenden en duizenden nieuwe vakmannen heeft de gespecialiseerde aannemerij de komende jaren nodig. Om deze flinke opgave het hoofd te bieden, heeft de sector zelf een nieuw opleidingssysteem opgetuigd: GAan in de Bouw. Het is geen standaard opleiding, maar een met een modulair systeem. Maandag ging de eerste cursus, dakdekken Hellende Daken, van start.

Een schreeuwend tekort aan vakmannen, een wildgroei op de bouwplaats van mensen die elkaar niet verstaan of begrijpen en een groeiende groep schijnzelfstandigen. Dat is de realiteit vandaag de dag in de bouw en daar moet iets aan gebeuren, vinden de oprichters van GAan in de bouw. Zij zagen deze situatie al jaren eerder aankomen en daarom besloten ze vijf jaar geleden al een nieuw opleidingssysteem op te tuigen.

Tegenslagen

Makkelijk ging het allemaal niet, de oprichters hadden te maken met veel tegenslagen, maar maandag was de eerste opleidingsrichting van GAan in de Bouw dan eindelijk realiteit. Acht leerlingen gingen van start met een cursus dakdekken en de verwachting is dat de andere opleidingsrichtingen, metselen, voegen en lijmen, nog dit jaar starten.

Een eigen opleiding starten is de laatste tijd niet zo bijzonder meer, want door het personeelstekort ontpoppen er overal initiatieven. Maar toch is GAan in de Bouw wezenlijk anders dan bijvoorbeeld een metselopleiding bij een bouwbedrijf. Ten eerste omdat leerlingen in tegenstelling tot andere bouwopleidingen een Europese certificering krijgen, een NLQF-certificering. Dat regelt dat opleidingen over heel Europa op hetzelfde niveau worden opgeschaald. En dat is hard nodig, stelt voorzitter Wim van der Maas, ‘omdat de bouw steeds meer te maken krijgt met Poolse, Hongaarse, Roemeense en Tsjechische medewerkers of zzp’ers’.

Wim van der Maas opent GAan in de Bouw. Foto’s: Kees Stuip

Niet vast aan een strak rooster

Daarnaast is de opleidingsstructuur modulair, wat ook vrij uniek is in ons land. Leerlingen worden niet voor twee jaar lang dag in dag uit in de schoolbanken gezet, maar kunnen zelf kiezen welke cursussen ze volgen. Ze zitten dus niet vast aan een strak rooster, maar bepalen zelf wanneer en op welke locatie (er zijn er twintig over het hele land) ze de modules willen volgen. De lessen duren enkele dagen en voor elke module kunnen leerlingen certificaten halen. Met die certificaten kunnen ze uiteindelijk een volwaardig MBO-diploma halen.

“Dit stukje flexibiliteit is nodig om de opleidingen aantrekkelijker te maken”, verklaart Van der Maas. “Veel jongeren en zij-instromers kiezen tegenwoordig niet meer voor die ene tak in de bouw, zij willen van alles wat weten. Als je bijvoorbeeld denkt aan isolatiewerk, dat heeft veel elementen in zich, het is niet alleen werk voor een voeger of voor een dakdekker. Het is daarom aantrekkelijk voor jongeren om meerdere disciplines te kunnen volgen.”

‘Flexibiliteit van wezenlijk belang’

Onderzoeksinstituut EIB stelde in haar laatste rapport ook al dat flexibiliteit van wezenlijk belang is om meer leerlingen te trekken. Veel bouwopleidingen zitten nu te strak georganiseerd in elkaar, zei EIB-directeur Taco van der Hoek. Van der Maas is het daar compleet mee eens. “Het scheelt enorm als leerlingen een opleiding niet in een keer hoeven te doen. Dan kunnen ze in gesprek met hun werkgever welke tijd het beste uitkomt om een paar dagen vrijaf te krijgen. Het speelt daarmee veel meer in op behoeften van zij-instromers en dat is toch de doelgroep waar onze sector het de komende jaren van moet hebben.”

Dat het opleidingssysteem van GAan in de Bouw zo wezenlijk anders is dan bestaande ROC-opleidingen, is jaren geleden ontstaan, toen bleek dat ROC’s en het bedrijfsleven niet wilden investeren in de stichting, vertelt de voorzitter, met wat frustratie in zijn stem. “Dat heeft ons een hoop tegenslagen opgeleverd en daardoor heeft het zo lang geduurd voordat we van start konden gaan. Het noopte ons tot een aanpak die wezenlijk verschilde van de klassieke en reguliere bbl- of boltrajecten. We bedachten een systeem waarin de bedrijven en leerlingen zelf de kosten zouden ophoesten.”

Wet Kwaliteitsborging in opleidingsprogramma

Het opleidingsprogramma focust zich in eerste instantie natuurlijk op het kundig opleiden van nieuwe vakmannen, maar gaat ook de Wet Privatisering Kwaliteitsborging behandelen. Van der Maas is er namelijk, ondanks alle achterhoedegevechten die er spelen, van overtuigd dat die wet er uiteindelijk komt. “Die wet gaat  heel wat teweeg brengen, en de vraag is of onze mensen, ondernemers en medewerkers, daar voldoende op zijn voorbereid. Wij willen leerlingen er al bewust van maken wat de consequenties kunnen zijn als ze in hun werk nalatig zijn”, verklaart hij.

Daarnaast staat ook de duurzaamheidsopgave in de cursussen centraal. Want ook dat is een onderwerp waar de Gespecialiseerde Aannemerij de komende jaren veel mee te maken krijgt.

295 euro per dag

Voor een cursus moeten leerlingen of bedrijven daarom nu 295 euro per dag aftikken. En dat is nog niet veel, stelt Van der Maas, omdat de stichting allerlei manieren heeft bedacht om de kosten zo laag mogelijk te houden. Zo maakt GAan in de Bouw gebruik van bestaande locaties en krijgen ze materialen van toeleveranciers aangeleverd. “Maar we gaan proberen dit nog goedkoper te maken. Want eigenlijk komt onze opleidingsstructuur in aanmerking voor overheidsfinanciering, want leerlingen kunnen bij ons een volwaardig MBO-diploma halen. Dus gaan we hierover binnenkort in gesprek met de overheid.”

‘Niet de illusie dat we het hele tekort oplossen’

Met de nieuwe opleidingsstructuur hoopt GAan in de bouw een flinke instroom te bereiken. Maar of het ook gaat zorgen voor die 7600 nieuwe arbeidskrachten die de sector volgens het EIB nodig heeft, daar twijfelt Van der Maas over. “Volgens het onderzoeksinstituut is het vrijwel onmogelijk om de instroomaantallen op zo’n hoog niveau te krijgen dat het personeelstekort wordt opgelost, want zelfs in de hoogtijjaren voor de crisis waren er niet duizenden bouwleerlingen. Dus hebben wij ook niet de illusie dat we er echt zoveel kunnen opleiden. Toch hopen we een eind te komen. GAan in de Bouw heeft nu al zoveel belangstelling gekregen. Veel bedrijven vonden dat we al veel eerder hadden moeten beginnen”, zegt hij trots.

De voorzitter sluit niet uit dat, als de opleidingen metselen, voegen, dakdekken en lijmen, succesvol blijken te zijn, meer cursussen te starten voor beroepen in de gespecialiseerde aannemerij. “Denk bijvoorbeeld aan wapeningsstaal, of tegelzetters. Maar misschien ook wel aan infra. Er is veel mogelijk”, aldus Van der Maas.

 

Reageer op dit artikel