nieuws

Stoelendans rond de klimaattafels: Wie doet wat? En kan de bouw dat aan?

bouwbreed Premium 1552

Stoelendans rond de klimaattafels: Wie doet wat? En kan de bouw dat aan?

Bij het klimaatakkoord zijn alle ogen gericht op de bouwsector. Veel aandacht gaat uit naar het klimaatneutraal maken van huizen en wegen. Maar de bouw is ook hard nodig bij de grote klappers die moeten komen vanuit de industrie en het anders opwekken van elektriciteit.

Dinsdag presenteert Ed Nijpels de hoofdlijnen van het Klimaatakkoord. Dan wordt de voorzet gegeven van alle maatregelen om te komen tot 49 procent minder CO2-uitstoot. Er is gewerkt volgens het beproefde concept van polderen aan tafels. Afgelopen maanden is veel vergaderd en overlegd aan de vijf klimaattafels. Stapje voor stapje kwam het akkoord dichterbij.

Van plan tot uitvoering

De lasten zijn niet gelijk verdeeld over de tafels. De gebouwde omgeving en de landbouw gaan elk 7 procent bijdragen. Voor mobiliteit ligt het ambitieniveau op 15 procent, maar de industrie moet 29 procent gaan reduceren en 42 procent moet komen van het anders omgaan met energie.

Per tafel ligt er nu een plan op hoofdlijnen met bijbehorende oplossingen. Of al die mooie ambities worden waargemaakt valt of staat met de uitwerking en uiteindelijk met de uitvoering van al die plannen.

Tempo

Het tempo wordt grotendeels bepaald door de bouw- en installatiesector. Voor het verduurzamen van woningen moet de bouw volop aan de slag, maar dat geldt ook voor een klimaatneutrale infra. Maar ook bij het sluiten van de kolencentrale en het aanleggen van windparken en zonnepanelen is input vanuit de bouw nodig. Datzelfde gaat gelden voor aanpassingen die bij de industrie worden doorgevoerd.

Want de uitvoering begint weliswaar niet morgen, maar wel vanaf 1 januari 2019: Zo’n vaart loopt het dus wel. De bouwagenda signaleert niet voor niets dat er nog minder dan 8000 werkdagen zijn te gaan tot 2050.


Klimaatberaad Ed Nijpels

Vijf klimaattafels met het Klimaatberaad

Elke sector heeft zijn eigen tafel om optimaal te kunnen polderen. Het zijn grote gesprekstafels met veel deelnemers die een concrete bijdrage leveren aan de transitie, kennis over hun sector hebben en over mandaat beschikken om afspraken te maken. De sectortafels maken samen afspraken over thema’s die belangrijk zijn voor alle sectoren, zoals innovatie, financiering en de arbeidsmarkt. Rasbestuurder Ed Nijpels van het overkoepelende Klimaatberaad moet al het gepolder in goede banen leiden en houdt de voortgang en samenhang in de gaten.

Ed Nijpels houdt het overzicht over de vijf tafels. Foto:  EZK Mylène Sopacua


De harde beloftes

  • 49% CO2 in 2030, 55% met meerdere landen
  • Klimaatakkoord
  • Klimaatwet
  • Minimum CO2 prijs elektriciteit
  • Kolencentrales dicht in 2030
  • Aansluitplicht gas wordt warmterecht
  • Kilometerheffing vrachtverkeer, -auto’s in 2030 emissieloos
  • Eind kabinetsperiode 30-50.000 huizen per jaar gasvrij
  • Vergroten aantal kavels wind op zee

Gebouwde omgeving 7 Mton (7%) Diederik Samsom

Oplossingen: aardgasvrije gebouwen

Als de gebouwde omgeving in 2050 CO2-arm moet zijn en dus bijna geen CO2 meer mag uitstoten, betekent dit dat er gemiddeld 200.000 woningen en andere gebouwen (zoals kantoren, ziekenhuizen, scholen, bedrijven, restaurants, winkels) per jaar aardgasvrij gemaakt moeten worden tot 2050.

Het is de bedoeling dat nieuwe gebouwen helemaal niet meer op aardgas worden aangesloten. Verwarmen moet in het vervolg met aardwarmte, elektriciteit en door warmte van de industrie en de landbouw te gebruiken. Daarnaast wordt er geïsoleerd en bespaard op zowel gas als elektriciteit. Ook alle 8 miljoen bestaande gebouwen zullen zich stapje voor stapje moeten aanpassen. “Sterkte Diederik”, kreeg hij te horen toen hij de klus accepteerde.

Diederik Samson gaat de 8 miljoen woningen en gebouwen aanpakken. Hij wil beginnen met de corporatiewoningen. Foto:  EZK Mylène Sopacua


Transport 7 Mton (15%) Annemieke Nijhof

Oplossingen: duurzamer vervoer en betere logistiek

Om de CO2-uitstoot flink te verminderen denkt de sectortafel Mobiliteit onder andere na over elektrisch vervoer en gebruik van waterstof en biobrandstoffen, zodat geen benzine en diesel meer nodig is. Verder is brandstof en energie te besparen door zuinigere banden en slimmere verbranding. Het energieneutraal aanleggen met asfalt en beton  is nog wel lastig, maar ook daar wordt over nagedacht.

Verder zijn er ideeën voor betere logistiek, zowel voor vervoer van mensen als van goederen. Daarvoor is ook de inzet van werkgevers nodig, zodat niet iedereen in de spits hoeft te reizen en ander vervoer dan de auto wordt gestimuleerd. Ook moeten bedrijven hun eigen wagenpark of vloot aanpassen.

Annemieke Nijhof buigt zich over energieneutrale infrastructuur. Foto:  EZK Mylène Sopacua


Landbouw en Landgebruik 3,5 Mton (7%) Pieter van Geel

Oplossingen: minder vervuilende productie en CO2-opslag

Om de uitstoot van broeikasgassen flink te verminderen denkt de sectortafel Landbouw en landgebruik vooral na over minder vervuilende productieprocessen in de land- en tuinbouw, zoals klimaatneutrale glastuinbouw. Ook is een andere aanpak nodig in de veeteelt zodat minder methaan in de lucht terecht komt.

Aan de andere kant biedt de landbouw en het landgebruik ook veel mogelijkheden voor andere sectoren. Planten hebben juist CO2 nodig om te groeien en kunnen helpen op CO2 op te slaan in zichzelf en in de bodem. Ook is de land- en bosbouw hard nodig voor de productie van andersoortige grondstoffen voor de industrie.

Pieter van Geel ziet heil in CO2-opslag. Foto:  EZK Mylène Sopacua


Elektriciteit 20 Mton (42%) Kees Vendrik

Oplossingen: schoner opwekken en besparen van stroom

Om de CO2-uitstoot flink te verminderen heeft de regering besloten dat de kolencentrales uiterlijk in 2030 moeten sluiten. De sectortafel Elektriciteit denkt nu na over het opwekken van elektriciteit op een schonere manier. Dat kan met windmolens en zonnepanelen.

Deze weersafhankelijke elektriciteitsopwekking heeft gevolgen voor het elektriciteitssysteem: die moet flexibeler en moet meer pieken en dalen kunnen verwerken voor als de zon niet schijnt of de wind niet waait. Daarom wordt nagedacht over het opslaan van elektriciteit. Verder denkt deze sectortafel na over energiebesparing.

Kees Vendrik zet in op schoner opwekken ven energie en moet de grootste bijdrage leveren. Foto:  EZK Mylène Sopacua


Industrie 22 Mton (29%) Manon Janssen

Oplossingen: duurzamere productie en recycling

De grootste CO2-uitstoot in de industrie komt door het gebruik van kolen, gas en olie (fossiele brandstoffen) in productieprocessen. Het gaat dan vooral om de warmte die nodig is voor de productie van materialen zoals staal, papier, glas, kunststoffen, maar ook grondstoffen voor meststoffen, verven, coatings, medicijnen en de bereiding van voedingsmiddelen.

Om de CO2-uitstoot in de industrie te verminderen denkt de sectortafel Industrie onder andere na over efficiëntere productieprocessen en recycling (van materialen en warmte). Ook het gebruiken van andere grondstoffen kan helpen. Verder denkt de sectortafel na over het opvangen, opslaan en hergebruiken van de vrijgekomen CO2. Pikant detail: 75 procent van de uitstoot wordt veroorzaakt door slechts 12 bedrijven, zoals Shell, Tata, Dow Chemicals en Akzo Nobel.

Manon Janssen is vooral in onderhandeling met 12 bedrijven. Foto:  EZK Mylène Sopacua


 

 

Reageer op dit artikel