nieuws

Hennep booming business: ‘bouwers worden er vrolijk van’

bouwbreed 3447

Hennep booming business: ‘bouwers worden er vrolijk van’
200718 OUDE PEKELA - Businessline manager Gertjan Bruins van Hempflax op het hennepveld. Is voor Thomas van Belzen

Hennep neemt een vlucht in de Nederlandse bouw. Kwekers en isolatieleveranciers zien omzetten jaarlijks verdubbelen. Ook het aantal toepassingen neemt toe. Van prefabelementen tot hele constructies. Al blijven er grappen. “Hennep? Daar word je zeker blij van?”

Zaaien en dan vooral met rust laten. Honderd dagen later heb je een vier meter hoge plant als grondstof voor bouwblokken, isolatiematerialen én constructies. Hennep, steeds meer bouwers worden er blij van.

Want, niet alleen de plant zelf groeit als kool. Ook de bedrijven die er bouwmaterialen van maken gaat het voor de wind. Het Belgische Isohemp ervaart dat (zie kader onderaan) en in Nederland timmert Hempflax uit Oude-Pekela aardig aan de ‘groene’ weg.

“In acht jaar tijd gingen we van 5 naar 50 man personeel en naar een omzet van ongeveer 11 miljoen euro”, licht ‘bouwchef’ Gertjan Bruis van Hempflax toe. En met het oog op het Klimaatakkoord en circulair bouwen, ziet ook de toekomst er ‘hennepkleurig’ uit, verwacht hij.

Tekst loopt onder het kader door

Gertjan Bruins verkocht EPS tót hij plastic balletjes zag wegwaaien 

Gertjan Bruins in de hennepvelden. Foto: Jos Schuurmans

In een grijs verleden verkocht Gertjan Bruins voor een ander bedrijf isolatiematerialen van EPS. Hij zweert nu bij hennep. “EPS is prima als funderingsmateriaal en met rc-waarden van 8.0 maak je er iedereen blij mee. Maar op een dag was een pasdak te groot. De dakdekker pakte de kettingzaag en zaagde er 5 centimeter van af. Allemaal plastic pareltjes vlogen zo het natuurgebied in en ik dacht verdikkeme. Al dat afval maken wij. Dat kan toch niet waar zijn?  Maar niemand keek op of om.”

Ook nieuwe generaties materiaaldeskundigen zijn in toenemende mate nieuwsgierig naar de plant die toch nog vooral wordt geassocieerd met wiet roken en jointjes.

“Maar dat is een andere soort”, haast Bruins zich te zeggen. Zijn baas, de oprichter van het Groningse bedrijf, Ben Dronkers, houdt wel van een jointje. Hij wordt zelfs de Cannabis godfather genoemd. Alsof ze het opzoeken. Ook beelden van de televisieserie Hollands hoop werden geschoten bij de plantage in Oude Pekela.

‘Space-huizen? Onzin’

“Maar nogmaals. Wij verbouwen geen marihuana. In onze plant zit slechts 0,2 procent THC en niet 14 procent (de belangrijkste psychoactieve stof in cannabis, red). Voor je hier high van wordt, moet je er wel 800 kilo van roken.”

Misverstanden over ‘bouwhennep’ zijn er nog steeds. “Maar, het wordt wel minder,” weet Bruins. Hij herinnert zich de dagen dat boeren hun velden bewaakten, omdat onwetenden jacht maakten op de toppen van de planten die zoals gezegd niets van doen hebben met chillen en blowen.

Hennep-top blijft onbenut in NederlandHempflax heeft hennepvelden in Groningen (800 hectare) Duitsland (800 hectare) en Roemenië (1200 hectare). Er zijn nog wel wat probleempjes. Het Groningse bedrijf investeerde miljoenen voor het oogsten van de toppen, ware het niet dat in Nederland alleen de bast en de houtkern van het plant mogen gebruikt.

Dure meststof
“De top is een soort meststof geworden, maar wel een dure”, lacht Gertjan Bruins. “Ik denk dat het vooral met een gebrek aan kennis te maken heeft. Mensen nemen beslissingen, terwijl ze de verschillen tussen hennep en marihuana niet kennen. Hopelijk mogen we de toppen van de plant vanaf volgend jaar wel gewoon oogsten.”

“In het begin dacht men ook nog dat wij ook marihuana verbouwden. Met heel veel politie en helikopters vlogen ze over onze velden heen.”

Bruins heeft niets te verbergen en neemt geen blad voor de mond. Waarom zou hij? Natuurlijk worden er nog altijd grappen gemaakt over hennep in huizen. “Het brandt zeker snel?”, hij hoort het wekelijks.

Bouwers aarzelen, boeren kijken er niet meer van op

De emancipatie van hennep in de bouw. Ondanks de goede cijfers, ondanks de boeren die hennep dolgraag als goedbetaald tussengewas verbouwen, zit Hempflax er middenin.

“Hennep is hip”, zegt de man in groen poloshirt. Als je in hem een boef ziet, is het knap. Hij prijst zijn product de hemel in. Ook het aantal toepassingen neemt namelijk hard toe.

Van hennep worden al jaren isolatiematerialen en blokken gemaakt. Nu beproeft zijn bedrijf (1993 opgericht) prefab-hsb-wanden met isolerende werking in een woning in Almere.

Prefab bouwen met Hennep

Met aannemer Apoll Bouwconnect bouwt Hempflax voor het een vrijstaande woning met prefabelementen van hennep.

Zo komt de woning in Almere er uit te zien

“En we leveren ook vezels voor dashboarden van BMW’s, voor deurpanelen van Mercedes en hoedeplanken van de Audi A6.”

De bouw volgt vanzelf, dat is een kwestie van tijd, denkt Bruins.

“De na-isolatie-opgave is ontzettend groot. Wij denken dat daar veel kansen liggen met complete gevelsystemen, prefab daken en wanden.”

Hennephype

Hij noemt tal van voordelen. “Hennep slaat CO2 op, heeft een goede faseverschuiving (zie kader onderaan de tekst, red), een goede warmte-opslag, neemt vocht op en is geluidsdicht. En het groeit heel snel. Isoleren met hennep maakt tal van installaties ook overbodig. Dat gaan we ook testen in Almere met een gezaghebbend instituut uit Bremen.”

Hennep heeft nog een andere mooie eigenschap, gaat Bruins door: “Na sloop kun je het materiaal prima hergebruiken. Bij EPS is dat anders. EPS is recyclebaar, zeggen ze, maar uit ervaring weet ik hoe dat eraan toe gaat: wil je het dak terugnemen? Nee.”

Kortere winters, langere en warmere zomers. Daar gaan we naartoe, benadrukt Bruins. “Het wordt niet kouder, het wordt steeds warmer. Dan moet je niet alles potdicht maken. Dan is hennep reuze-interessant.”

Groene groei. Dubbele omzetcijfers. Toch komen de meeste aanvragen nog altijd van particuliere bouwers, geeft Bruins toe. “Aannemers zijn nog wel huiverig, zien de voordelen er nog niet van in, en zijn bang dat natuurproducten niet tegen vocht kunnen. Maar ook dat is een groot misverstand.”

Vrolijke bouwers

De honderd dagen zijn bijna voorbij. Binnenkort begint het oogsten. En dan. Zaadjes planten én doorgroeien.

“Wij denken dat we 100.000 vierkante meter per jaar kunnen verkopen. Met een aanlooptijd van twee tot drie jaar. We moeten nog wel wat professioneler worden. Meer laten zien wat we kunnen.”

Nog een grapje dan? “Hennep. Daar word je toch vrolijk van? Hahaha.”


Isohemp: “Hennep slaat C02 op”

“Hennep slaat meer co2 op dan er tijdens de productie vrijkomt”, zegt Dirk van Impe. Hij werkt als vertegenwoordiger in Nederland van het Belgische Isohemp. “In één pallet blokken zit al 125 kilo opgeslagen. Dat is vergelijkbaar met duizend kilometer rijden met een auto.”

Ook Van Impe signaleert dat hennep steeds populairder wordt in de bouw. “De afgelopen drie jaar zag ik elk jaar onze omzet verdubbelen. In 2016 begonnen we met 1300 vierkante meter per jaar, dit jaar eindigen we met 12.000 vierkante meter gevel of wand.”

Een kerk wordt uitgerust met blokken van kalkhennep. Foto: Isohemp

Isohemp gebruikt het hout van de plant. “Daar maken wij bouwblokken van. We mengen het met kalk. Sommigen noemen het hennepbeton, maar wij vermijden de term beton een beetje. De voordelen? Ze gelden als hoge vocht- en warmtebuffer en ze zijn vooral zeer geluidswerend.”

Voorzetwanden voor binnen en buiten. Gevelisolatie. Stucwerk en vloeren. Het kan allemaal met kalkbeton, zegt Van Impe. “Je kunt het zelfs in het dak toepassen maar dan heb je wel een zwaardere constructie nodig.”

Torens van Hennep

Over constructies gesproken. Het is volgens Van Impe slechts een kwestie van tijd of de constructie van hennep is een feit.

“Torens van hennep? In theorie is dat mogelijk. Of hennep in een vlucht zit? Absoluut. Dat heeft ook met al die olies en geneeskrachten van de plant te maken. Ineens is er een soort hype ontstaan, nog los van alle bouw-fysische voordelen. Daar profiteren wij ook van. Hennep heeft ook iets avontuurlijks.”

Hip?
“Dat ervaren we vooral op beurzen. Vooral particuliere bouwers tonen interesse. De projectontwikkelaar wacht nog wat af. Die bouwen voor de anonieme consument en is er dus nog niet aan toe. Vooral de eigenaar heeft een direct belang bij een aangenaam binnenklimaat.”

Grapjes, ook Van Impe hoort ze nog dagelijks. Om met een misverstand af te rekenen: “Het brandt niet. Zelfs niet na een uur in een brandkamer.”


Groene bouwhandelaar: ‘men is minder sceptisch’ 

Hennep, leem, houtvezel. Worden groene bouwmaterialen inderdaad steeds populairder? “Ja”, bevestigt Thomas Pijnenborgh volmondig. Hij is eigenaar van de webshop groenebouwmaterialen.nl. “Jarenlang steeg onze omzet gestaag, maar nu gaat het snel richting een paar miljoen.”

Hoe komt dat? 
“Ik ben brutaal, kan naast zzp-ers en aannemers ook grote partijen overtuigen dat ze mee moeten doen, omdat ze anders de boot missen, en je merkt ook dat men steeds minder sceptisch is over biobased bouwen. En de problemen met de levering van PUR- en PIR helpen alternatieve isolatiematerialen ook in het zadel. Toen die chemische grondstoffen fabriek in brand vloog, kochten ineens ook reguliere dakdekbedrijven houtvezelisolatie.”

Is hennep inderdaad zo populair?
“Jawel, maar kalkhennep doet het beter en houtvezelisolatie is helemaal in trek. Dat komt omdat het makkelijker is in de verwerking. Er zijn ook al meer producten van; drukvaste isolatie platen, flexibele isolatiedekens en inblaasisolatie. Flexibele hennepisolatieplaten zijn net als vlasisolatie nog te lastig op maat te maken, daar vallen bouwvakkers over.”

Waarom is hennep een mooi bouwmateriaal?
“Het is veelzijdig. Van fijne, lange vezels tot houtachtige korte vezels. En ze kunnen die fracties goed scheiden. En van de bladeren maken ze biobased composieten en biobrandstoffen. Het groeit snel, er zijn geen bestrijdingsmiddelen nodig en het slaat in korte tijd veel CO2 op.”

Zijn er nog andere avontuurlijke alternatieven?
“Zeker. Denk aan bouwproducten van Olifantsgras, een schimmel ongevoelige vezel. En ze zijn ook druk in de weer met kunststoffen op basis van hars die ze uit een specifieke palmboom halen uit het tropisch gebied. In de toekomst stel ik me ook isolatieproducten voor die gemaakt zijn van een combinatie van verschillende soorten plantaardige vezels.”


Faseverschuiving

Een van de genoemde voordelen van isolatiematerialen van hennep of houtvezels is de zogenoemde faseverschuiving. Thomas Pijnenborgh, directeur van de Groenebouwmaterialen.nl legt uit.

“De faseverschuiving van een isolatiemateriaal wordt uitgedrukt in het aantal uren dat het duurt voordat stralingswarmte (van de zon, maar ook van vloer, wand of overige infrarood stralingswarmte) door het materiaal heen dringt. Denk bijvoorbeeld aan de tijd die de zomerzon nodig heeft om door een geïsoleerde dakconstructie de binnenruimte op te warmen.”

De faseverschuiving is volgens hem sterk afhankelijk van het type isolatiemateriaal, de densiteit en de gebruikte dikte.

Blok kalkhennep

“Hoe langer de tijd in uren, hoe koeler het binnen blijft, waardoor bijvoorbeeld een zolderruimte met Gutex houtvezelisolatie als een volwaardige werk of slaapkamer kan dienen.”

Infrarode straling

Biobased vezels als hennep, vlas en hout zijn uitermate geschikt volgens hem. “Al bij enkele millimeters indringing maken zij de infrarode straling diffuus. Reflectiefolies zijn dus niet nodig. Naast het gewicht en de warmte opslagcapaciteit draagt dit bij aan een goede faseverschuiving.”

Bij reguliere, synthetische isolatiematerialen zoals glaswol, steenwol, pur, pir, xps en eps wordt de faseverschuiving vaak niet vermeld. Pijnenborgh: “Fabrikanten geven daar liever geen informatie over omdat die niet gunstig zijn. Maar het wordt wel steeds belangrijker met de temperatuurstijging op aarde, dikkere gebouwschillen en het koelen of koel houden van gebouwen en woningen.”

Reageer op dit artikel