nieuws

Nog maar zestien steigerbouwleerlingen: ‘De regels zijn te streng geworden’

bouwbreed Premium 1598

Nog maar zestien steigerbouwleerlingen: ‘De regels zijn te streng geworden’

De steigerbouw trekt steeds minder jongeren. De cijfers liegen er niet om; in een jaar tijd halveerde het aantal leerlingen. Met nog maar zestien studenten in de schoolbanken dreigt de opleiding zelfs te verdwijnen, waarschuwde het EIB onlangs. Wat is er aan de hand? Cobouw ging langs bij een van de meest bijzondere steigerbouwprojecten van Nederland: Klim naar de Hemel in Alkmaar.

Boven op het dak, rondom de klokkentoren en langs de zijkant: overal zijn steigers geplaatst. En niet zomaar een paar: drie trappentorens, een plateau en een loopbrug. Maar liefst zes weken duurde het werk.

Aan het bijzondere project is totaal niet te zien dat de steigerbouw kampt met een probleem: te weinig jongeren die nog steigerbouwer willen worden. Toch liegen de cijfers er niet om: in een jaar tijd halveerde het aantal leerlingen die steigerbouwer wilde worden tot slechts zestien studenten in heel Nederland.

‘Ze willen allemaal de ICT in’

Sjors Bontekoning, steigerbouwer in hart en nieren, kijkt trots naar de kerk. In die zes weken heeft hij de tekeningen bouwtechnisch gemaakt, gezorgd dat de steigers op innovatieve wijze werden opgebouwd en heeft hij de collega-steigerbouwers aangestuurd.

Al zo’n twintig jaar zit hij in het vak en nog nooit eerder heeft hij zo’n bijzonder steigerbouwproject gerealiseerd. Als steigerbouwer kun je creatief bezig zijn, werk je elke dag in de buitenlucht en kom je overal en nergens. Het is een prachtig vak, zegt hij. Waarom steeds minder jongeren dat leuk vinden, is hem dan ook een raadsel. “Tegenwoordig willen ze allemaal de ICT in, met computers werken enzo. Hard werken met de handen is er niet meer bij.”

20 jaar geleden waren de eisen minder streng

Al begon Bontekoning zijn carrière wel in een andere tijd, geeft hij toe. Twintig jaar geleden waren de opleidingseisen voor steigerbouwers nog helemaal niet zo streng, en al helemaal niet verplicht. Zonder opleiding of cursus zette hij bij het restauratie- en onderhoudsbedrijf Koedooder zelf de steigerbouwtak op. Pas jaren later haalde hij zijn papieren. “Ik denk dat ik wel zo’n vijf of zes jaar zonder opleiding in de steigerbouw heb gewerkt”, vertelt Bontekoning. “Dat is nu absoluut niet meer mogelijk.”

Bontekoning doelt hiermee op regels die begin 2017 officieel zijn ingevoerd. Sinds die tijd moeten alle steigerbouwers in het bezit zijn van een MBO-diploma of persoonscertificering. Voorheen konden bouwvakkers het nog af met losse certificaten. “Dit soort regels maakt het voor jongeren lastiger voor het vak te kiezen. Een half jaartje meelopen om te kijken of je het vak wel leuk vindt, is er niet meer bij.”

‘Gevaarlijk is het écht niet’

Is het werk tegenwoordig niet gewoon te eng? Of te gevaarlijk? Ongevallen met steigers zijn vaak genoeg in het nieuws. Bontekoning denkt er even over na, maar schudt dan zijn hoofd. “Nee, je moet natuurlijk geen hoogtevrees hebben, of dieptevrees”, zegt hij, terwijl hij vanaf de kerk naar beneden wijst. De steiger waarop hij staat, bevindt zich op zo’n 40 meter hoogte. “Maar eng is het werk niet. Ook niet gevaarlijk hoor, we werken met veiligheidsharnassen en als het een keer hard waait, dan doe je vervangend werk.”

Minder vrijheid als steigerbouwer

Wel is het vak de afgelopen jaren een stuk minder ‘vrij’ geworden, stelt de steigerbouwer. Dat maakt het werk misschien minder aantrekkelijk. “Vroeger tekende je gewoon hoe jij dacht dat de steiger gebouwd moest worden. Zo werd het ook uitgevoerd. Nu zit er nog een constructeur tussen die jouw tekening op de computer zet. Daardoor is het niet meer volledig jouw ontwerp.” Maar, vervolgt Bontekoning, nog steeds is het vak ‘vrijer’ dan veel andere beroepen in de bouw. Zo word je als steigerbouwer veel minder in je nek gekeken zoals bij timmermannen of metselaars.

Al met al is het nog steeds een mooi beroep waar je echt passie voor moet hebben, zegt Bontekoning met een glimlach op zijn gezicht. “Als je dit eenmaal doet, stap je er niet zo snel uit.”

‘Steigerbouwers komen gewoonweg niet aanwaaien’

Toch is de steigerbouwer ook weer niet zo erg verbaasd dat steeds minder jongeren voor het beroep kiezen. Overal in de bouw neemt het aantal bouwvakkers af, overal zijn personeelstekorten te bespeuren. In de steigerbouw is dat niet anders. Bovendien, stelt de steigerbouwer, is het steigerbouwvak nooit heel populair geweest. “Het is altijd al lastig geweest om steigerbouwers te werven. Tien jaar geleden kwamen ze ook niet aanwaaien.” FNV Bouw heeft al eerder pogingen gedaan de steigerbouw aantrekkelijker te maken.

Bontekoning raadt andere bedrijven aan daarom zo veel mogelijk zélf jongeren op te leiden. Koedooder doet dat ook. De meeste van de 25 steigerbouwers die bij het renovatiebedrijf werken, hebben zo het vak geleerd. Het is belangrijk dat leerling-steigerbouwers zoveel mogelijk meelopen.

Leerling moet leren in de praktijk

Steigerbouw leer je namelijk het beste in de praktijk, vindt Bontekoning. “Bij dit project was ook een leerling mee, ook al was het eigenlijk een veel te ingewikkeld project. Dit is namelijk geen alledaags project. Het is niet voor iedereen weggelegd. Dat komt omdat de steigers hier in de kerk niet voor bouwvakkers zijn opgebouwd, maar voor het publiek. Dat betekent dat ze aan veel strengere eisen moesten voldoen.

Als demonstratie springt Bontekoning even op de steiger heen en weer. “Zie je? Hij beweegt nauwelijks. De belasting van deze steiger is veel groter. Er moet zo’n honderd man op kunnen staan.”


Klim naar de Hemel Alkmaar

Ter ere van het 500-jarig bestaan is de Grote Kerk in Alkmaar in de steigers gezet. Niet omdat de kerk gerestaureerd moet worden, maar omdat de gemeente de kerk aan het grote publiek wil laten zien. De steigers zijn dan ook opgebouwd voor bezoekers en niet voor bouwvakkers.De steigerbouwafdeling van het restauratie- en onderhoudsbedrijf Koedooder uit Blokker werkte mee aan dit prestigieuze project, genaamd Klim naar de Hemel.

Het was een uitdagende klus, want de steigers moesten aan veel strenge publieksvriendelijke eisen voldoen. “De belasting moest veel groter zijn dan gebruikelijk, want er moeten honderd mensen op kunnen staan”, vertelt steigerbouwer Sjors Bontekoning van Koedooder. “Ook moest het leuningwerk veiliger vanwege de publiekstoegangkelijkheid, zodat kinderen er niet zomaar af kunnen vallen.”

In dit filmpje vertelt steigerbouwer Sjors Bontekoning meer over het project:

Reageer op dit artikel