nieuws

Thomas Rau op de Praktijkdag Cobouw Circulair: ‘Duurzaamheid is idioot’

bouwbreed Premium 4685

Thomas Rau op de Praktijkdag Cobouw Circulair: ‘Duurzaamheid is idioot’

Donderdag was de eerste Praktijkdag Cobouw Circulair. Zo’n 240 opdrachtgevers, architecten, bouwers, adviseurs en toeleveranciers togen naar het Bomencentrum in Baarn en kregen de hele dag circulaire cases en inzichten voorgeschoteld. Het werd een leerzame dag. Thomas Rau zei het nog maar eens: “We moeten niet afspreken wat mogelijk is, we moeten afspreken wat nodig is”.

De Praktijkdag Cobouw  Circulair begon met de architect Thomas Rau die als een ware profeet de aardbol overtrekt en zijn circulaire evangelie overal predikt. Hij doet dat vlot, aansprekend, erg gedreven, maar ook wel met humor. Hij gebruikte in Baarn een presentatie die hij in december 2017 ook in het Vaticaan had gegeven.

Rau: ‘Ik ga u nu echt geen dromen verkopen, ik ga u uit de droom helpen’

Thomas Rau: ‘Vastgoed moet los goed worden’

Rau stak een reeks prikkelende oneliners af: ‘We kunnen niet groot denken, terwijl dat wel moet om uit deze impasse te komen. We kunnen geen afscheid nemen van onze oude, desastreuse manier van bouwen en produceren. We werken nog altijd op een sterk inzichtresistente wijze. Ik ga u nu echt geen dromen verkopen, ik ga u uit de droom helpen. Mijn boodschap: u moet zelf de verantwoordelijkheid nemen. Duurzaamheid is idioot. Want dat is het optimaliseren van het bestaande systeem. En daarmee houd je een verkwistend systeem overeind. En dan focus je niet op de echt belangrijke zaken. Je moet voordenken in plaats van nadenken. Ik vrees niets zo erg als een ‘akkoord’, want dan spreken we weer af wat mogelijk is, terwijl we nu echt moeten afspreken wat nodig is.”

Rau: ‘Duurzaamheid is idioot. Want dat is het optimaliseren van het bestaande systeem. En daarmee houd je een verkwistend systeem overeind’.

En waar gaat het dan om? Hij vat het samen in één zin: “We zijn gast op deze aarde en niet de gastheer”. Tegelijkertijd zegt hij: “Er is geen grondstoffenschaarste. Maar dan moeten we ons wel realiseren dat elke grondstof waarde heeft en niet anoniem kan blijven. Dat we elke grondstof opnieuw moeten kunnen gebruiken. Afval is anoniem. En dat kan dus niet meer.”

‘We zijn gast op deze aarde en niet de gastheer’

Rau vindt dat macht en verantwoordelijkheid nu te veel gescheiden zijn. Hij gaf het voorbeeld van een sociale huurwijk in Amsterdam waar de huishoudens volgens hem helemaal geen wasmachine nodig hadden. Ze hadden alleen behoefte aan wassen. Wat als ze nu eens een wasmachine kregen en per wasbeurt of per maand gingen betalen. Ze kregen dan een wasmachine  van Bosch, die eigendom moest blijven van de fabrikant en de huishoudens betaalden dan voor het gebruik. Bosch trok wit weg, toen ik hen dat vertelde, zegt Rau. Want dan zouden ze moeten opdraaien voor onderhoud en reparaties en dat wilden ze niet.

Uiteindelijk kregen de huishoudens, volgens Rau, de beste wasmachines ter wereld, ze hadden zo’n hoge kwaliteit dat ze zonder problemen 15 jaar mee konden. Want Bosch wilde niet steeds langs om ze te repareren. Rau: “Dat is dus macht en verantwoordelijkheid in één hand leggen. Je zorgt dat je product goed is, lang meegaat en weer uit elkaar gehaald kan worden als het op is. Je schrijft dan niet meer af, maar je schrijft op. Je weet welke machine waar staat. Dat is in de bouw heel zeldzaam, maar wel noodzakelijk. Hoe lang deed BAM er wel niet over voor ze een beetje in kaart hadden waar de bollenvloeren lagen? Dat kan dus niet meer.”

Rau: ‘Het meest revolutionaire gedachtegoed wordt bij de mensen neergelegd die het minst kunnen denken. Het zijn vaak de mannen die nog een paar jaar te gaan hebben en te duur zijn om ontslagen te worden’

Waarom loopt het dan nog niet storm met circulariteit? Rau geeft het antwoord: “Het meest revolutionaire gedachtengoed wordt bij de mensen neergelegd die het minst kunnen denken. Het zijn vaak de mannen die nog een paar jaar te gaan hebben en te duur zijn om ontslagen te worden. Ze krijgen dan te horen: ‘Ga jij maar eens nadenken over een circulair projectje’. Terwijl ze geen invloed, impact en mandaat hebben. Je moet naar de mensen die een nieuw verdienmodel herkennen en er toekomst in zien.”

Uiteindelijk is hij naar een achtbaanproducent gestapt en heeft hem gevraagd of hij een horizontale, platte achtbaan kon maken.

Rau gaf het aansprekende voorbeeld van een dak van een gebouw dat  hij van staal wilde maken. Niemand van de reguliere toeleveranciers wilde echter zorgen dat er minder staal gebruikt ging worden. Alles moest volgens de bestaande regels en de volgens hen benodigde hoeveelheden staal. Ze zaten vast in hun denken, zegt Rau en bovendien willen ze hun verdienmodel niet opgeven. Uiteindelijk is hij naar een achtbaanproducent gestapt en heeft hem gevraagd of hij een horizontale, platte achtbaan kon maken. Dat kon hij en dat werd het dak van het gebouw. Rau: “Het werd niet alleen een mooi ontwerp, maar er zat ook 35 procent minder staal in. Je moet zoeken naar een andere methode van produceren, en dan kan het. De bestaande partijen kunnen dat echter vaak niet.”

‘Materiaal met een identiteit behoudt zijn waarde’

Rau wil dat alle materiaal een identiteit krijgt en dat alles opgeschreven wordt, bijvoorbeeld in Madaster, zodat er niets afgeschreven kan worden. En wel hergebruikt. “Materiaal met een identiteit behoudt zijn waarde”, zegt Rau. “Kijk naar die vreselijke gevelplaten in Londen die brandbaar bleken te zijn. De fabrikant gaf aan dat ze 1 miljoen vierkante meter van die platen hadden geplaatst, maar ze hadden geen idee waar die nu nog zaten. Zoiets zou ondenkbaar moeten zijn.”

Hij heeft voor BMW gewerkt en daar kreeg hij ook te horen dat al die duizenden mensen die bezig waren met het optimaliseren van de verbrandingsmotor niet konden worden ontslagen.

Hij geeft toe dat het niet makkelijk is om die omwenteling te bewerkstelligen. Hij heeft voor BMW gewerkt en daar kreeg hij ook te horen dat al die duizenden mensen die bezig waren met het optimaliseren van de verbrandingsmotor niet konden worden ontslagen. BMW wilde en kon die verantwoordelijkheid ook niet nemen. Maar, zegt Rau, ze konden wel een kleinere organisatie er naast zetten die de elektrische auto ging ontwerpen en maken. “Los van alle bestaande conventies. Maar je moet wel ergens beginnen.”

Lees hier het verslag van dag. 

Reageer op dit artikel