nieuws

Interview Ingrid Zeegers: ‘Friese bouwers maken grote circulaire stappen’

bouwbreed Premium 1600

Interview Ingrid Zeegers: ‘Friese bouwers maken grote circulaire stappen’

Ze werkte als directeur duurzame innovatie bij Philips en leidde een programma voor circulaire stofzuigers en koffiezetapparaten. Nu, tien jaar later druppelen ze op de markt. Om maar aan te geven: wie circulair wil zijn, moet over een lange adem beschikken. Een interview met Ingrid Zeegers, programmadirecteur bij Vereniging Circulair Friesland. “Friese bouwers maken grote sprongen.”

Practice what you preach. Dat is wat Ingrid Zeegers(47) doet. Ze woont in Huizen. In een oud huis (1925), en wat niemand voor mogelijk hield: het is nul op de meter nu. “Het is heerlijk wonen.”

Dinsdag 6 maart is ze één van de gasten aan tafel tijdens het ‘circulaire Cobouw Café in Drachten. Een voorgesprek met een enthousiaste koploper die bouwbedrijven inspireert en achter de broek aan zit om te kantelen.

Wat is circulair bouwen eigenlijk?
“Het begint bij na te denken wat er allemaal gaat gebeuren op die plek: de essentie van circulair ontwerpen is dat je alle consequenties van je keuzes in de tijd doorredeneert. Een circulaire economie noem ik dan ook liever een gezond-verstand-economie. Dat klinkt abstract misschien, maar nu ontwerpen we producten of woningen vaak voor slechts een enkele toepassing. We kiezen bijvoorbeeld voor een lekker wooncomfort en nog steeds denkt men dat we daar gas voor nodig hebben, terwijl we ons niet realiseren dat de gaskraan binnen afzienbare tijd dichtgaat. Hetzelfde geldt voor regenwater dat nu wegstroomt in het riool, terwijl we het kunnen afvangen in grijs, zwarte en blauwe watercircuits met ieder hun eigen toepassingen. En wil je dat goed nul-op-de-meter doen, dan betekent het dat je bijvoorbeeld niet voor een al te grote douchekop moet kiezen.”

Geen grote douchekop! Wat als je van douchen houdt?
“Dat maakt niets uit. Er zijn al prima technieken, waarmee je heerlijk kunt douchen. De meeste mensen weten dat echter nog niet.”

Ik begrijp dat in Friesland aan een definitie van circulair bouwen wordt gewerkt…
“Dat klopt, daar zitten we middenin. Bouwgroep Dijkstra Draisma (BGDD) en Van Wijnen zijn daar bijvoorbeeld ook voorstander van (beide vertegenwoordigd met deskundigen tijdens het Cobouw Café van 6 maart, red). Dit voorjaar betrekken we studenten bij die ingewikkelde opgave. Maar die definitie is wel van belang omdat je daarmee het speelveld makkelijker maakt, anders praat je te snel langs elkaar heen: ‘Oh, als ik maar over mijn afval nadenk, zegt de één,’ maar dat is bijna oude economie, of stap 0.1 onderweg naar een circulaire economie. Nadenken over terugname van materialen gebeurt gelukkig al steeds meer. Van Wijnen denkt bijvoorbeeld na over statiegeld voor huizen.”

Doe eens een eerste poging voor een definitie van circulair bouwen?
“Circulair bouwen gaat over demonteren, hergebruik, het op orde krijgen van de grondstofbalans en eigenlijk moet iedereen betrokken zijn. Maar als je het echt helemaal uitwerkt, dan gaat dat over zelfherstellende ontwerpen, waarmee je uiteindelijk de aarde in een betere staat achterlaat.”

Bouwen we nu verkeerd dan?
“We bouwen met de wetenschap die we nu hebben. Educatie is nodig om slimmer en innovatiever te gaan ontwerpen. Gelukkig pakt het onderwijs het serieus op en heeft ROC Friese Poort zelfs al de eerste volledig circulair gebouwde school van Nederland. Verder test BGDD  bijvoorbeeld eerst negen warmtetechnieken voor ze gaan opschalen. Dat is verstandig.”

Een bouwbedrijf is afhankelijk van tal van leveranciers en een product maakt (woning) als verzameling van producten. Gelooft u dat de bouw wel snel kan innoveren?
“Ja hoor. Het gaat weer wat beter in de bouw, er is weer wat geld en circulair bouwen is de toekomst. Wel zie ik een extreem tekort aan vaklui ontstaan. Ik begrijp dat Maxime Verhagen dinsdag ook naar het Cobouw Café komt? Dan zou ik hem graag willen oproepen dat we dit probleem samen snel handen en voeten kunnen geven. Verder vind ik dat een gasaansluiting bij nieuwbouw echt uit den boze is. Bouwers zouden zelf moeten zeggen: dat doen we niet meer.”

Friesland wil in 2025 de meest circulaire regio van Europa zijn. Wat zijn de grootste obstakels?
“De vraag is; waar zit energie en waar niet. Daar kijk ik liever naar. In de bouw varieert dat enorm en ook het onderlinge vertrouwen is niet altijd optimaal. Veel spelers houden de kaarten tegen de borst en ook door de soms stroeve verhouding tussen aannemers en onderaannemers gaat veel creatieve energie verloren. Onderaannemers worden soms als leverancier behandeld en niet als partner. En er is lef en doorzettingsvermogen nodig om het allemaal mogelijk te maken. Of je nu wilt of niet, we gaan naar een circulaire economie. Overheden kunnen en willen ook een grotere, sturende rol spelen. Bestekken anders opschrijven of minder star omgaan met oude denkpatronen. Een welstandscommissie, die bij een nul-op-de-meter-woning nog steeds een schoorsteen vraagt, dat hoeft toch niet? Een schoorsteen is een symbool van een ander tijdperk.”

Liever geen gasketels meer, wat is verder niet bepaald circulair?

“Kitten met pur en dat soort zaken passen niet bij een circulaire economie. Daarnaast gaat tijdens de sloop nog veel verloren: 95 procent van het afval wordt gerecycled, maar voornamelijk in gedegradeerde vorm. Zonde. Gelukkig zie ik ook mooie voorbeelden. Zo kwam er in Friesland een tweedehandsbrug, een brug van biocomposieten en wordt er met cellulose geëxperimenteerd voor allerlei bouwtoepassingen.”

Hoe circulair bouwt Friesland al?
“Bedrijven maken hier grote stappen. Modulair, als legostenen, met robotten produceren. De regio loopt voorop. Meer en meer overheden bewegen richting circulair aanbesteden. Verder wordt er nagedacht over gebiedsgerichte, circulaire ontwikkelingen met materialenpaspoorten of zelfs kavelpaspoorten. Je kunt daar heel ver mee gaan. In Engeland bouwde men jaren geleden een bibliotheek. Omdat ze wisten dat ze die houten balken na honderden jaren moesten vervangen legden ze daar speciaal een bos voor aan. Helaas zijn de meeste bomen daarvan weer gekapt.”

Materialen uit de regio? Zelfvoorzienend zijn. Is dit een poging om Friesland onafhankelijk te krijgen?
“Haha. Die vraag ga ik niet beantwoorden. Het leuke aan Friesland is, de gezonde eigenwijze trots. Dat helpt met creatieve, innovatieve oplossingen. Men kent elkaar, de lijnen zijn kort.”


Cobouw Café 6 maart in Drachten
Ingrid Zeegers is één van de gasten tijdens het Cobouw Café in Drachten op 6 maart. U kunt daarbij zijn. Meer informatie vindt u hier.

Praktijkdag circulair bouwen
Op 22 maart organiseert Cobouw een praktijkdag circulair bouwen. Meer informatie.

 

 

Reageer op dit artikel