nieuws

Haken en schroeven in de prullenbak? Nee, naar De Bouwkringloop

bouwbreed 1381

Haken en schroeven in de prullenbak? Nee, naar De Bouwkringloop

Kleine restpartijen, zoals schroeven, bakstenen en dakpannen: wat moet je er na een klus nog mee? Het zijn spullen die vaak direct bij het afval verdwijnen. Ondernemers Gijsbert Jansen en Bas Slager willen deze materialen een tweede leven geven en hebben daarvoor het concept De Bouwkringloop bedacht.

Het lijkt op een gewone kringloopwinkel, met tweedehands boeken, cd’s en meubels. Maar niets is minder waar: ‘KLUS, de Bouwkringloop’ in Amersfoort is een kringloopcentrum met tweedehands bouwmaterialen van particulieren én aannemers. Bouwers en slopers die na een project materialen over hebben kunnen het naar het centrum brengen, of laten ophalen. Daar worden de producten voor een klein prijsje weer doorverkocht aan particulieren.

‘Voor grote restpartijen komt een industrie op gang, voor kleine niet’

Het gaat dan vooral om de verkoop van kleine restpartijen. Deze bouwmaterialen verdwijnen volgens de ondernemers namelijk het meest bij de vuilstort, omdat voor een paar overgebleven bakstenen of dakpannen nauwelijks een markt is. “Voor grote restpartijen, zoals een twintigtal deuren, komt langzaam een industrie op gang”, vertelt Jansen, die samen met Slager al langer bezig is met hergebruik van bouwmaterialen. “Als je deze partijen doorverkoopt, kun je er echt wat aan verdienen. Maar drie doosjes met tegels verkopen is de tijd, energie en transportkosten gewoon niet waard. Dat levert bedrijven niets op”, legt Jansen uit.

Samenwerking met Kringloopcentrum Amersfoort

Toch zijn ook schroeven en bakstenen nog goed her te gebruiken, is hun mening, en daarom bedachten ze voor deze reststromen een andere oplossing: doorverkoop aan particulieren. “Het idee ontstond om op één locatie losse restmaterialen te verzamelen en ze vanuit daar door te verkopen aan particulieren. Want thuisklussers kunnen deze kleine restpartijen vaak nog wél goed gebruiken.” De ondernemers vonden in Kringloopcentrum Amersfoort een partner die hen daarbij kon helpen. Directeur van dit centrum, Mieke Bleij, had al plannen om iets met bouwmaterialen te doen vanuit de particuliere sector en besloot direct te investeren in extra winkelruimte. “We zijn nu een pilot gestart om te kijken of het model werkt”, vertelt Bleij. “Want het moet wel een win- win-situatie worden. De materialen moeten wel verkocht kunnen worden.”

Het team achter De Bouwkringloop.

‘Bouwers willen helemaal geen materialen weggooien, maar kunnen vaak niet anders’

Het klinkt als een prachtig idee, maar staan bouwers eigenlijk wel op een kringloopcentrum te wachten die hun ‘troep’ op komt halen? “Jazeker”, stelt Jansen. “We hebben al een aantal partners die hun materialen leveren, Van Wijnen bijvoorbeeld (zie kader). Daarnaast zijn we in gesprek met andere bouwers, slopers en bouwmarkten. Er zijn eigenlijk geen bouwers die het idee niet goed vinden. Tegenwoordig zijn veel bouwbedrijven bezig met circulariteit en dit is een vrij tastbare manier om hieraan gestalte te geven. Bovendien vindt niemand het leuk om iets weg te gooien, maar er is vaak geen andere optie. Wel geven veel bouwers aan dat ze er geen extra handelingen voor willen uitvoeren en geen extra tijd in willen steken. Het is aan ons om het proces dus zo makkelijk mogelijk te maken”, legt Jansen uit.

Een van de zaken die het voor bouwers aantrekkelijk moet maken is dat ze minder stortkosten gaan betalen als ze restpartijen bij het Kringloopcentrum brengen. Dit is ook het geval als het materiaal daar niet verkocht wordt, want dan brengt het centrum het zelf naar de vuilstort. Jansen: “We hebben in eerste instantie overwogen om de aannemers de helft van de opbrengst van de materialen uit te betalen, maar dat is bewerkelijk en maakt de materialen duur, dus we hebben uiteindelijk toch besloten dit niet te doen. Er valt voor aannemers toch nauwelijks iets mee te verdienen en veel vinden het juist belangrijk iets goeds te doen voor de maatschappij. Dat er door dit concept werkplekken gecreëerd zijn voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, is een van de redenen dat bouwers graag meewerken.”

Bouwers mogen zelf bepalen hoeveel ze leveren

Voor het aanleveren van de materialen worden bovendien nauwelijks voorwaarden gesteld. Zo zitten bedrijven niet vast aan een maandelijkse of wekelijkse levering: ze mogen zelf bepalen wanneer en hoeveel restpartijen ze aan het Kringloopcentrum schenken. De enige voorwaarde is dat het Kringloopcentrum niet zomaar alle materialen aanneemt. Bleij: “Het moet hier natuurlijk geen voorraadopslag worden. Sommige aannemers hebben wel 3.000 overgebleven dakpanhaakjes. Die verkopen we hier natuurlijk nooit. Dus we voeren wel een selectie uit wat we wel en niet kunnen gebruiken.”

Zelf wegbrengen, laten ophalen of container op bouwplaats

Er zijn diverse logistieke systemen opgericht op overgebleven bouwmaterialen te verzamelen. Zo kunnen bouwbedrijven zelf materialen afgeven. Bij grotere partijen materiaal, grote projecten of constante materiaalstromen kunnen deze ook verzameld worden op locatie en opgehaald door het Kringloopcentrum. Daarnaast kan er ook een container geplaatst worden op de bouwplaats, of op het hoofdkantoor waarin de producten worden verzameld. Eens in de zoveel tijd wordt deze dan geleegd door het Kringloopcentrum.

Voor sloopprojecten is een ‘Reddingteam’ (bestaande uit werknemers van het Kringloopcentrum), opgericht dat zelf materialen komt demonteren. Een idee dat nogal wat voeten in de aarde had, vertelt Jansen. “Opdrachtgevers zijn verantwoordelijk voor de veiligheid in een pand en daarom willen ze niet zomaar een team met onervaren krachten een gebouw in sturen dat gesloopt moet worden. Toch gaan we de komende tijd kijken of het werkt of niet. Het team sloopt vooral de kleine materialen weg, zoals schroeven die blijven zitten of zeepbakjes die blijven hangen. Van elektra blijven ze natuurlijk af als de stroom er niet af is.”

Plannen voor volgende Bouwkringloop in Hilversum

Op dit moment is het concept van de Brouwkringloop nog in de pilotfase. Als de test goed wordt doorlopen, is het de bedoeling dat straks ook op andere plaatsen bouwmaterialen op deze manier worden verzameld en doorverkocht. Verwacht wordt dat de Bouwkringloop vanaf volgend jaar in meerdere gemeenten kan worden opgestart. Plannen voor een nieuw Bouwkringloopcentrum in Hilversum zijn er zelfs al. “Het kan natuurlijk ook blijken dat het concept niet goed werkt, maar daar is tot nu toe weinig reden voor. Eigenlijk is het niet de vraag óf het verzamelen van restmateriaal moet, maar hoé het precies moet.”

‘We kunnen niet de hele reststromenproblematiek oplossen’

Zelfs als in de toekomst circulair bouwen de norm wordt, geloven de oprichters van Brouwkringloop dat het concept nog steeds van waarde kan zijn voor de bouwwereld. “Het zou natuurlijk prachtig zijn als we onszelf opheffen, maar ik heb niet de illusie dat er in de toekomst geen restmateriaal meer is. Ook met de Bouwkringloop kunnen we niet de hele reststromenproblematiek oplossen. We hopen hiermee dat we zoveel mogelijk materiaal een tweede leven kunnen geven”, besluit Jansen.


Kijkje in Kringloopcentrum Amersfoort

Maar liefst 600 vierkante meter heeft Kringloopcentrum Amersfoort ingedeeld voor het nieuwe ruimte met bouwmaterialen. De artikelen zijn in diverse secties ingedeeld: elektrisch gereedschap, handmateriaal, deco en overige. “We noemen de nieuwe ruimte onze ‘mannenzaal”, zegt directeur Mieke Bleij met een glimlach. “Er zijn vaak veel vrouwen in ons centrum,  maar nu is er ook een ruimte waarin mannen zich kunnen vinden.”

De directeur gelooft dat er een grote markt is voor ‘tweedehands’ bouwmaterialen onder particulieren. “Thuisklussers hebben over het algemeen veel minder materiaal nodig, dus zij kunnen heel blij zijn met een paar bakstenen.” Maar speuren thuisklussers hiervoor niet gewoon Marktplaats af? “Dat kun je zeggen voor alle spullen die verkocht worden in een kringloop, maar toch zijn er dagelijks veel klanten. Bovendien moet je als je iets koopt op Marktplaats vaak naar de andere kant van het land rijden. Hier vind je alle bouwartikelen bij elkaar.”

De materialen die verkocht worden bij de Bouwkringloop zijn lager in prijs dan bij een bouwmarkt, maar zijn niet te verkrijgen voor een habbekrats. “Daarvoor moeten we teveel werk verrichten”, verklaart Bleij. “We moeten de materialen namelijk ophalen, selecteren en verkoop klaar maken.” Het assortiment kan de ene dag compleet anders zijn dan de andere dag. Het is namelijk afhankelijk van het aanbod. “We passen de ruimte aan aan de spullen die we krijgen. Het kan zijn dat de zaal de ene keer propvol bouwmateriaal is en de andere keer voor de helft gevuld met aanverwante artikelen.”


Van Wijnen laat container plaatsen op bouwplaats in Amersfoort

Restanten van plaatmaterialen, tegels dakpannen: het zijn materialen die Van Wijnen nog regelmatig overhoudt bij bouwprojecten. De bouwer wil hier vanaf en heeft de ambitie om in 2025 afvalvrij te worden. Daarom werkt Van Wijnen sinds kort samen met De Bouwkringloop.

“Voor ons is dit een manier om eens goed te kijken hoeveel afval we nou hebben en vooral hoeveel afval we op deze manier uit de stort kunnen redden. Daarnaast scheelt het ons stortkosten en past het in onze ambitie om circulair te werken”, verklaart Dick van Ginkel, innovatiemanager bij Van Wijnen.

Van Wijnen heeft door het Kringloopcentrum een container laten plaatsen op een bouwplaats in Amersfoort. Daar wordt het afval verzameld en opgehaald door het Kringloopcentrum. Voorlopig gaat het alleen om dit project, maar als de Bouwkringloop zich uitbreidt naar andere steden, staat Van Wijnen er ook voor open om ook daar restpartijen aan te leveren.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels