nieuws

Gerard Sanderink: ‘Ik ben als mens ontzettend geraakt door problemen RIVM’

bouwbreed 7336

Gerard Sanderink: ‘Ik ben als mens ontzettend geraakt door problemen RIVM’

Gerard Sanderink, grootaandeelhouder van Strukton en Antea, had schoon genoeg van de ruzie rond het RIVM-project. Waarom Strukton niet, net als Heijmans en Hurks, het ingewikkelde project liet voor wat het was? “Dan ken je me nog niet.”

Gerard Sanderink (1948) is een onconventioneel mens. Hij praat niet veel, maar als hij wat zegt, neemt hij geen blad voor de mond. Ook bij de viering van de start bouw van het nieuwe RIVM-complex, afgelopen woensdag in Utrecht, zal hij kleur bekennen. “Het maakt me geen hout uit wat anderen ervan vinden”, zegt hij schuchter in de bouwkeet, met zijn blik naar de beneden gericht. Tientallen mensen, waaronder veel toekomstige gebouwbewoners en vertegenwoordigers van opdrachtgever Rijksvastgoedbedrijf, staan daar aan borreltafels versierd met bloemboeket te wachten op de festiviteiten. Minister Hugo de Jong van VWS komt op bouwlaarzen om aan een touw te trekken, ten teken dat de bouw door Strukton (nummer 5 in de Cobouw50) kan beginnen. Sanderink heeft als enige in de keet een bouwhelm op.

Het RIVM-project is een soap

Heijmans en Hurks ontbreken. Zij hebben zich vorige maand teruggetrokken uit het project. Ze hebben miljoenen euro’s verlies moeten slikken. Het RIVM-project is een soap. “Een bijzonder project, ja”, beaamt Sanderink grijzend. “Het bijzondere is: ik wilde het project eigenlijk niet. Ik was de enige die dacht: goh, moeten we dit wel gaan doen? Is dit een project wat ons op het lijf geschreven is?”

Maar ja, hij gaat er niet alleen over, zegt hij. De rest van de directie wilde het project wel. En zo’n dominante positie heeft hij nu ook weer niet. Dus ging Strukton in 2013 in zee met Heijmans en Hurks. Voor grote projecten, zoals deze publiek-private samenwerking, heb je immers grote financieel krachtige partners nodig.

De specialisten van de bouwers gingen rekenen en tekenen. Het consortium won. Op 17 juli 2014, de dag dat de MH17 neerstortte, tekende het consortium het bouwcontract met Rijksvastgoedbedrijf. Een DBFMO-contract voor een periode van 25 jaar, met een netto contante waarde van 267 miljoen euro. Strukton en Heijmans worden ieder voor 37,5 procent betrokken en Hurks voor 25 procent. In vier jaar tijd moet 70.000 vierkante meter kantoren en laboratoria gebouwd worden. De bedoeling was dat de bouw in 2015 startte en dat het gebouw in 2018 zou worden opgeleverd.

De plan moest snel worden bijgesteld. De ontwerpfase gaf direct hoofdbrekers. Het eerste ontwerp werd afgekeurd door de opdrachtgever vanwege de trillingseisen die gelden voor zogeheten high containment labs.

Sanderink: ‘Ik nam de projectstukken door en werd lichtelijk triester.’

Sanderink is inmiddels naar de bouwplaats gelopen, en vertelt op een verhoging tegen de genodigden dat hij na anderhalf jaar ontwerpproblemen nog meer twijfels kreeg over het project: “Ik dacht: god ja, laat ik eens gaan lezen wat we nu aangenomen hebben. Waar hebben we ons toe verplicht?” De kerstperiode van 2015 was inmiddels aangebroken. “Toen heb ik alle stukken doorgelezen om te kijken: Wat houdt het project in en waar hebben ons aan verbonden? Toen werd ik toch lichtelijk triester. Het is best een uitdaging om hier wat van te maken, dacht ik.”

Strukton had zijn lesje toen eigenlijk al geleerd. Het rampproject A15 en het problematische tunnelproject bij de A2 in Maastricht. Strukton verloor er vele miljoenen mee. En de zakken van Sanderink raakten steeds leger. Nooit meer zo’n ingewikkeld project. “Dat hadden we begin 2015 al besloten”, zegt Sanderink terug in de keet.

Nee, het ondernemersleven van de Tukker, die groot geworden is in de ICT-wereld en in 2010 Oranjewoud (nu Antea Group) en Strukton overnam, verloopt in de bouw vooralsnog stroef. Eind 2015 kreeg Sanderink ook nog eens op zijn kop van Dik Wessels himself. Sanderink? “Hij moet eerst leren wat aannemerij is. De man zit in de computers”, sneerde de recent overleden Wessels over zijn concullega.

Sanderink: ‘Ik vind het gewoon leuk om te ondernemen.’

Of de bouw hem nog bevalt na die zware projecten? Jazeker. “Ik vind het gewoon leuk om te ondernemen. Het is wel ingewikkeld. Maar dat is de ICT ook. Het is mooi om samen met andere mensen je positie te bepalen als onderneming.” Minder risico nemen is dus zo’n keuze. Verder wil Sanderink blijven ondernemen met “rollend materieel” en “betonbouw” en wat daartussenin zit. En het bedrijf moet meer doen met technologie. “Meer innoveren”, klinkt het onder zijn bouwhelm.

Minister Hugo de Jonge (rechts) en Gerard Sanderink (tweede van links) bij de start bouw.

Minister Hugo de Jonge (rechts) en Gerard Sanderink (tweede van links) op 29 november 2017 bij de start bouw.

Waarom heeft hij bij het RIVM-project niet, net als Heijmans en Hurks, er de brui aan gegeven? “Dan ken je me nog niet”, kijkt hij strijdvaardig op. Wie A zegt moet B zeggen.  “Als ik ergens mijn schouders onder zet, dan zet ik door“, zei hij een paar jaar geleden tegen Cobouw, vlak nadat Ballast Nedam zich had teruggetrokken uit het A15-project, en Strukton doorging. Een doorzetter dus.

En de risico’s op het RIVM-project dan, die zijn nu te overzien? “Dat zeg ik niet.” Strukton had in 2016 al een verliesvoorziening van 18 miljoen euro genomen op het RIVM-project. Hoeveel miljoenen euro’s daar nog bij komen, zegt het bouwconcern niet.

Heijmans was volgens de Strukton-baas helemaal over de rooie

De stap van A naar B zette Sanderink trouwens niet zonder slag of stoot. De discussie rond het nieuwe ontwerp werd op het scherp van de snede gevoerd. Sanderink: “Er was een discussie of vijf fronten.” De fundering moest steviger: meer en dikkere palen; het gebouw moest twintig meter opschuiven; de financiering viel duurder uit; hoe om te gaan met de indexatie? En wie betaalde de vertraging?

Nadat het consortium begin dit jaar het zoveelste ontwerp had afgerond en eindelijk goedkeuring kreeg, weigerden de bouwers te starten met bouwen. Eerst moest de rekening voor het nieuwe ontwerp en de vertraging verdeeld worden. Een speciale geschillencommissie boog zich erover en deed voor de bouwvak van dit jaar een bindende uitspraak. Alle partijen moesten flink in de buidel tasten. Na de uitspraak zijn de onderhandelingen tussen de bouwers en de opdrachtgever begonnen over hoe de rekening moest worden verdeeld.

“Ik zal maar niet zeggen hoe ik die periode zelf beleefd heb. Want hoe het gegaan is, heeft me best als mens ontzettend geraakt. Maar ik wil daar overheen stappen. Dit soort dingen gebeuren nu een keer.”

Sanderink was het ruzie maken op een gegeven moment beu. “Ik ben degene die heeft gezegd: stoppen met ruzie maken. Ik ga gewoon heien. Heijmans was daar helemaal van over de rooie. Maar dat interesseerde me niet.”

In juli escaleerde de sfeer: ‘Dit wordt niks’

De situatie in het bouwconsortium escaleerde in juli van dit jaar. Sanderink “Ik kom in de keet. En daar zijn ook mijn participanten in het consortium. Ik heb het gevoel: dit wordt het echt niet. Dit gaat niet. Ik ben weggegaan, ik heb een collega gebeld, en zei: dit wordt niks zo. We moeten echt een besluit nemen. Een van de partijen moet alleen door.”

Dat moest Heijmans worden of Strukton, was de conclusie van Sanderink. “Uiteindelijk zijn wij het geworden. We hebben daarna in twee maanden tijd de zaak uitonderhandeld.”

Echte ruzie met Heijmans was er niet, benadrukt Sanderink. “Er was een gebrek aan chemie.”

Een aandenken aan de tijd dat Heijmans nog op het RIVM-project werkte.

Een aandenken aan de tijd dat Heijmans nog op het RIVM-project werkte.

Strukton trekt nu alleen de kar. Sanderink is er alles aan gelegen om van het project een succes te maken. Zo zijn er twee partijen aangetrokken die verstand hebben van high containment labs. Als er andere deskundigheid nodig is, staat Sanderink borg, verzekerde hij woensdag zijn toehoorders.

Een ingewikkeld project blijft het wel, liet Sanderink doorschemeren. De specificaties van het gebouw zijn op sommige punten gebrekkig. “Tot mijn grote verbazing zijn een aantal processen niet beschreven. Dus dat wordt straks een feest tijdens de validatie.”

Hij hoopt dat de opdrachtgever zich niet blindstaart op de letters van het contract, maar ruimte geeft. “Het is een contract dat weinig ruimte laat. Maar we hebben het hier wel over high containment labs. Dat is ingewikkeld. Dan verwacht ik van de overheid: neem nou stappen. Ga met ons praten, ga geen brieven sturen, want brieven zorgen niet dat er een gebouw gaat komen. Dat kunnen we alleen maar als we echt gaan bouwen.”


Financiering RIVM
De bouw van het RIVM-project kent nog een onzekerheid. De financiers moeten nog definitief goedkeuren dat Strukton het project alleen trekt, verklaart Strukton. “Wij onderzoeken als consortium de mogelijkheden dat alleen Strukton verder gaat, en dat Heijmans en Hurks zich uit het project terugtrekken. Onderling als consortiumpartners hebben we daar de afspraken over rond en we hebben toestemming van de opdrachtgever om als alleen Strukton verder te gaan. Maar het is nog niet helemaal formeel afgewikkeld met onder andere de lenders; het is immers een pps-project, wat betekent dat de opdrachtnemer ook de financiering doet. Dat proces loopt goed, maar is nog niet afgerond. Over de extra kosten van de vertraging is al wel overeenstemming.” De financiers zijn BNG Bank, Dekabank Deutsche Girozentrale en AG Insurance SA/NV.
Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels