nieuws

Gewiekste koopman Dik Wessels kon zijn VolkerWessels nooit loslaten

bouwbreed 12584

Gewiekste koopman Dik Wessels kon zijn VolkerWessels nooit loslaten

Dik Wessels (1946-2017) was de grootste bouwondernemer die Nederland gekend heeft. De Twentenaar vond dat de bouw te conservatief was. “Zijn er nou echt grote innovatieve dingen gebeurd? Nee.”

Dik Wessels heeft die dag zijn mooiste, goud-wit gestreepte das om. Een slordig pochetje hangt uit zijn driedelig pak. Met een hand nonchalant in zijn broekzak maakt hij grapjes voor de camera’s. Op donderdagmiddag 8 oktober 2015 komt de grootste bouwondernemer die Nederland ooit heeft gekend de opening van de 250-ste Morgenwonen-woning aan de Diedenweg in Ede luister bij zetten. Zo’n beetje alle Nederlandse pers is verzameld. Het wordt een van de laatste publieke optredens van Dik Wessels. Hij heeft een ontstoken oog, voor de rest oogt hij monter. Na ruim een half uur voor de camera’s te hebben gestaan en ontspannen grapjes te hebben gemaakt, neemt hij plaats aan de keukentafel van de door hem bedachte woning en steekt de eerste van een reeks Lucky Strike-filtersigaretten op. Er volgt een uur lang een verhaal over de sores en de vreugde in de bouw. Vreugde, dat woord zal hij die middag vaker gebruiken.

Holtenaar Dik Wessels (71), dinsdag overleden nadat hij vorig week in het ziekenhuis werd opgenomen, was een fenomeen in de bouwsector. Op zijn vijftiende leerde hij timmeren en metselen in het bedrijf van zijn vader Arend. Ruim vijftig jaar later behaalt VolkerWessels een omzet van 5,5 miljard euro, is het bedrijf beursgenoteerd en in Nederland de grootste bouwer. Dik Wessels was twintig toen hij door zijn vader voor de leeuwen werd gegooid en het bedrijf mocht runnen. Je ziet maar dat je jezelf redt, zei vader Wessels.

Het avontuur van Dik aan de Nijverheidsstraat in Rijssen wordt niet een doorlopend succesverhaal. In 1978 heeft het bedrijf het even benauwd, dat voor een faillissement gevreesd moet worden. “Ik had zó veel meer schuld dan bezit dat je kon zeggen: je bent kapot. Dat was héél kritiek”, zei Wessels vorig jaar tegen Quote. Door snel posities te verkopen, kwam hij boven jan. Hij leerde snel en werd een gewiekste koopman. Een advies van een kennis nam hij ter harte: Je moet kopen en verkopen én het juiste momentum vinden.

Je moet nooit vertragen….dat is duur geld, zei Dik Wessels

Dat kopen kon hij als de beste. Tijdens de crisis kwam menige wankele bouwer in de Twentse stal terecht. Uit honderdtwintig ondernemingen bestaat het concern inmiddels. De onderhandelingen over de overnames liepen vaak door tot diep in de nacht, vertelde Wessels in 2015 tegen het FD. “Je moest wel snel op papier zetten wat was afgesproken. Want de volgende dag zien ze altijd alles anders. Er is een succesformule en dat is alles versnellen. Je moet nooit vertragen … Dat is duur geld.”

Het werd een gouden formule die leidde tot de zegepraal van de self made ondernemer. Na de overname van het Leidse IBB-Kondor in 1990 ging Wessels als Kondor Wessels naar de beurs. Het bedrijf groeide verder toen in 1997 een fusie plaatsvond met de Rotterdamse wegenbouwer Volker Stevin. Maar de aandelenmarkt en Dik Wessels bleken geen vrienden; zes jaar later kocht Wessels het bedrijf terug. Ook kwam hij in 2014 terug van de verkoop van een belang van 42,5 procent door de Britse durfinvesteerder CVC, die in 2007 was gesloten.

Steek je kop boven het maaiveld uit als het mistig is

Dik Wessels bleef ondertussen wie hij was. Zijn doel was niet rijk te worden, maar te ondernemen. Voor het publiek en de media hield hij zich schuil. Pas de laatste jaren liet hij zich enkele keren uitgebreid interviewen. “Je kan best je kop boven het maaiveld uitsteken, als je het maar doet wanneer het mistig is”, herinnert Guus de Groot, bouwdirecteur van Van Omme & De Groot zich een vuistregel van Wessels. De Groot ging een keer mee naar het optrekje van Wessels in Schotland om te jagen. “Zelfs als hij jaagde, stond hij nog te bellen en bemoeide zich met zakelijke details waarvan je je afvroeg: bemoeit hij zich daarmee?” De tocht ging met het privé-vliegtuig. Toen Wessels niet meer in gewone vluchten mocht roken, kocht de verstokte roker een eigen vliegtuig.

Hoewel groot geworden in de bouw, begon hij zich steeds meer in andere takken van sport te bekwamen. Olie, telecom, internet (WorldOnline). Maar de investering waar hij met meest trots op was: glasvezel. Hij stapte met Reggefiber in de markt toen gemeenten de snelle internetkabel net aan het ontdekken waren. Inmiddels zijn alle aandelen verkocht aan KPN voor 610 miljoen euro. De les had hij in zijn oren geknoopt: Kopen en verkopen en het juiste momentum vinden.

Wessels ging in 2011 met pensioen, maar gaf de touwtjes nooit helemaal uit handen, bleek aan de keukentafel in Ede. Op de vraag of VolkerWessels niet ongeschonden door de crisis kwam door de aanwezigheid van de Dik Wessels die financieel bij kon springen, reageerde hij fel.

“Je denkt toch niet dat ik dat bedrijf alleen doe, hè? Ik word een beetje gebruikt natuurlijk. Maar ik doe dat niet alleen. Ik heb mijn mensen, zeg maar, overal, in elke tak van sport. En dan zit er nog een raad van bestuur. Dus eigenlijk moet je zeggen: ik doe niks meer.”

Dat is ook zo?

“Nee, dat is niet zo.”

Hoe zit uw werkweek eruit?

“Ik ben al 4,5 jaar met pensioen. Dus ik werk in mijn vrije tijd en dat is het leukste wat je kunt

doen.”

Hoe gaat dat? U staat normale tijd op?

“Ik sta op een normale tijd op en ga naar mijn kantoor. Drie dagen ben ik altijd op kantoor. En twee dagen doe ik wel eens leuke dingen. Maar als iemand van mijn bedrijf of wie dan ook mij wil spreken, kan dat ook. Het is allemaal iets vrijblijvender.”

Betekent dat dat u niet meer het laatste woord heeft?

“Dat is iets anders. Ik praat nog steeds mee over strategie en noem maar op. Maar met directievoering bemoei ik me niet.”

Hoe bevalt die afstand? Of is het geen afstand nemen?

“Nee, je bent ondernemer. Ik ben begonnen in dat bedrijf. En ik zal ook wel op een natuurlijke manier eindigen in dat bedrijf. Om nu te zeggen: nu doe ik niets meer, dat zit niet zo in mijn lijn.”

Wat zijn de laatste jaren de mooiste dingen waar u mee bezig bent geweest?

“Eigenlijk ben je met je hobby bezig. Daar ben je vroeger mee begonnen. Dat blijf toch zo, daar kun je niet zomaar afstand van nemen. Wat ik vandaag kom doen, dat noem ik geen werken.”

Dik Wessels keek mee met calculaties

Wessels kon geen afstand nemen van zijn bedrijf. Hij bemoeide zich tijdens de crisisjaren met aanbestedingen en keek mee met de calculaties, terwijl hij sinds 2007 commissaris was. Misschien had het te maken met een andere gevleugelde uitspraak van hem: “Je mag best eens de oogst verspelen als je de boerderij maar houdt.” Zijn boerderij.

Op concurrenten die tijdens de crisis onder kostprijs werk aannamen, gaf hij hard af. Over de A15, die een strop werd voor Ballast Nedam en Strukton, zei Wessels: “Je kunt ook zeggen, nadat je de prijs hebt opgegeven: Ik geef de opdracht toch terug. Als je de opdracht toch gaat aannemen, ha ha, dan zijn de gevolgen desastreus natuurlijk voor jou als ondernemer.” Gerard Sanderink van Strukton? “Hij moet eerst leren wat aannemerij is. De man zit in de computers.” Ballast Nedam en Heijmans deden het ook niet goed. Ze hadden onder de druk van de aandelenmarkt ongezond veel projecten onder kostprijs binnengehaald.

Hoe VolkerWessels het gevaar van prijsduiken uit de weg ging? Dat kon Wessels wel uitleggen: “Als je elke dag schreeuwt: wij nemen geen werken aan met verlies, dan bedenken de mensen binnen je bedrijf zich wel een keer.”

Dik Wessels kon goed boos worden

De wanden van zijn kamer waren niet voor niets met kurk behangen. Dat materiaal kon oprispende decibellen binnenskamers houden. Wessels kon goed boos worden. Het kon knetteren, herinneren collega’s zich. Zijn onafscheidelijke secretaresse Sini Wijnen moet last van haar oren hebben. Functioneel boos worden, noemde Wessels het zelf graag.

Over zijn rol in de bouwfraude is Wessels altijd vaag gebleven. Ja, VolkerWessels had prijsafspraken gemaakt, bekende hij in 2015 in het FD. “Dat de aannemerij het deed terwijl het verboden was, dat was natuurlijk niet goed.” Maar zelf waste hij zijn handen in onschuld.  “Ik heb me nooit aan bouwfraude schuldig gemaakt. Daar kreeg ik ook niet mee te maken. Er gebeurden allerlei gekke dingen in die voorbestedingen. Ik ben daar nooit bij geweest. Ik heb dat ook nooit meegemaakt.” Hoe het kwam dat hij er niet bij betrokken was?  “Dat werd stilgezwegen.”

Minder vaag is de rol van Dik Wessels bij het faillissement van Eurocommerce van Ger Visser, de vastgoedontwikkelaar die van pensioengeld tientallen kantoren liet bouwen door VolkerWessels. Een groot deel van de kantoren kwam snel leeg te staan omdat Visser de huurders naar andere nieuwe kantoren lokte. De crisis zorgde voor een genadeloze waardedaling van het Eurocommerce-vastgoed. De Rabobank eiste dat Visser zou aflossen, maar die slaagde daar onvoldoende in. Bij VolkerWessels had Eurocommerce een schuld van 42 miljoen euro.

Dik Wessels vroeg faillissement Eurocommerce aan

In het restaurant De Roskam in Gorssel kwamen in de herfst van 2011 de belangrijkste schuldeisers bijeen. Visser hoopt dat hij uit de penarie zou raken. Zijn beste zakelijke vriend Dik Wessels rookte nog een sigaretje met hem voor de deur. Daarna trokken de schuldeisers zich terug en werd Visser er na een tijdje bijgehaald. Visser in een gezamenlijk interview met Vastgoedmarkt en Cobouw: “Dik gaat staan: “Beste Ger, ik heb vanmorgen je faillissement aangevraagd.” Wat zeg je? “Ik heb vanmorgen je faillissement aangevraagd” Hij zegt: en ik ga nu ook weg. En hij stapt op, en hij loopt naar me toe, geeft me een hand, hij zegt, een beetje kortademig: “het allerbeste. Ik kon niet anders.” En loopt zo weg. Nooit meer gezien.” Visser werd eind 2016 veroordeeld voor 3,5 jaar cel wegens het vervalsen van huurcontracten. Wessels had door de zaak hooguit een smetje, maar vooral omzetverlies.

Ondernemer Dik Wessels kon zulke krasjes hebben. Hij was rond die tijd al met zijn volgende plannetje bezig. Het Morgenwonen-concept. Dat was even slikken bij VolkerWessels toen hij het idee opperde. “We hebben er intern discussie over gehad. ‘Dik, wat jij wil, dat kan niet’, werd gezegd.” Maar Wessels zette door. Ook in de sector is er nooit veel “sympathie” geweest voor fabriekswoningen. “Zo’n huis brengt voor een bouwondernemer niks, he. Als dat huis in een dag gebouwd wordt door vijf jongens wat heeft een aannemer er dan aan? Dus dat idee vindt wel wat weerstand in de bouwmarkt.” De bouw was te conservatief, meende hij, terwijl hij nog wat rook uitblies. “Zijn er nou echt grote innovatieve dingen gebeurd? Nee. Hetzelfde deurtje hangt daar nog. Toen ik een kleine jongen was hing het er ook al.”

Inmiddels zijn er 700 Morgenwonen-woningen verkocht. Wessels droomde in Ede ook al over fabrieksmatige appartementen. Dat was iets voor de toekomst, zei hij. De toekomst die hij niet meer mee zal maken.

 

Door Marc Doodeman en Ad Tissink

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels