nieuws

Deze bouwer heeft de robot omarmd. Nu de rest nog

bouwbreed 4899

Deze bouwer heeft de robot omarmd. Nu de rest nog

Bouwgroep Dijkstra Draisma heeft een robot aangeschaft voor zijn gevelfabriek. Blijft er wel werk voor de metselaar over? “Jaha! Tuurlijk”, zegt Biense Dijkstra, algemeen directeur van Bouwgroep Dijkstra Draisma.

Heeft de bouw robots nodig?

“Er ligt een gigantisch volume op ons te wachten, in Friesland alleen al 9.000 woningen per jaar. Dus moet er een business model komen dat uit kan. De prijs van ons product moet naar beneden. Manuren zijn een hoge kostencomponent in je product. In Nederland passen we veel steen toe. In het aanbrengen van steenstrips zit veel tijd. Wat een gemiddelde man aan kan brengen, kan die robot veel sneller en efficiënter. Die kan veel meer tempo inbrengen. Het mes snijdt aan twee kanten: je kunt de productietijd fors terugbrengen en de kosten worden lager. Door te industrialiseren heb je per station maar drie kwartier nodig om je element door te zetten. Met mankracht duurt het een dag per element. Eigenlijk ga je de auto-industrie achterna.”

Voor jullie vakmensen is de robot toch een concurrent?

“Nee, helemaal niet. Je moet die robots niet zien als arbeidsvervanger. We hadden voor de crisis twintig mensen in onze houtskeletbouw- en timmerfabriek en inmiddels werken hier 44 man. Er komt veel meer werk aan dan we in de crisis hadden gedacht, dus moet je durven te investeren. Tijdens de crisis was het moeilijk om mensen aan het werk te houden. Het is nu omgekeerd, je moet nu zorgen dat je je productieproces zo inricht dat je aan de vraag kunt voldoen.”

Geen gemor van personeel?

“Nee, er was alleen een metselaar op Facebook die reageerde: ‘Blijft er wel werk voor mij over?’ Jaha! Tuurlijk. Vakmensen blijven hard nodig voor de traditionele werken, zeg maar. We hebben onder andere een afdeling Restauratie, dat zijn specialisten. Het zijn vakmensen die weten wat echt bouwen is. Die kunnen nog kalkmortels draaien, die weten nog hoe het bouwen vroeger ging. Die heb je echt nodig om die oude gebouwen in stand te houden.”

Alleen voor nieuwbouw moeten we naar robots toe?

“Nou, daar waar het toegepast kan worden, moet je het niet laten. Dus naast nieuwbouw ook bij renovatie. En het is niet alleen woningbouw, we zien ook al utiliteitsbouw waar deze componenten een oplossing bieden. Om die transitie mogelijk te maken naar Nul op de meter, hebben we een goedkoper eindproduct nodig. Daar helpt dit goed bij.”

Kunnen robots straks ook een heel huis bouwen?

“Jazeker. Maar je moet wel realistisch zijn wat we zelf kunnen. We werken samen met de betonindustrie, zij gaan hun processen automatiseren, dat hebben ze al grotendeels gedaan. Sommige collega’s zeggen: ‘ik heb mijn proces geïndustrialiseerd’, maar die verplaatsen wat ze op de bouw doen naar een werkplaats. Dat is niet industrialiseren. Industrialiseren is dat je een bewerking terug weet te brengen van 12 uur naar 47 minuten. Dat je kabelbomen erin brengt, in plaats van installaties er traditioneel in knoopt. Dat is industrialiseren! Robotiseren is de bewerking zo simpel en efficiënt maken dat het ook daadwerkelijk waarde toevoegt, terwijl je je prijs naar beneden brengt. Daar dagen we onze leveranciers in uit, maar we zijn er ook zelf mee bezig. Wij pakken die gevels en daken zelf op.”

Wanneer kunnen jullie een heel huis met een robot maken?

“Nu nog niet. Maar door te werken met componenten kun je steeds verder industrialiseren. Die woning die hier in Dokkum buiten staat, komt helemaal uit de fabriek. Er zit een prefab-badkamer in, de natte cel waar de keuken tegen aanzit. Al die onderdelen los maken kunnen we wel, maar goed op elkaar afstemmen en de knooppunten goed bij elkaar brengen is de uitdaging voor onze branche.”

Hoeveel gevels moet jullie robot maken om zich terug te verdienen?

“Dat weet ik niet. We gaan gewoon beginnen.”

Wat kost de robot dan?

”Veel geld.”

Terugverdientijd?

“We moeten eerst maar dat ding goed aan de gang krijgen. Als je het hebt over terugverdienuren: het werk dat zes timmerlieden doen, doet de machine plus een operator. Het is nu voor ons de kunst om die fabriek te optimaliseren, dat moeten we leren. We hebben 350 woningen in order. Die productie start over drie weken volop. Daar gaan we veel ervaring opdoen. Dan gaan we kijken hoe de industrie werkt, of we naar andere shifts toe moeten, we zijn volop aan het voorbereiden. En pas dan kun je zeggen: ik weet echt wat de machine kost en hoe snel je hem terug kan verdienen.”

Investeren in een robot is een gok?

“Ja, maar ik ben ondernemer, hè. Je ziet dat de markt eraan komt. Er komt heel veel aan. We kunnen het nooit aan straks. We moeten zorgen dat we oplossingen creëren dat we aan die vraag kunnen voldoen. De kwaliteit gaat omhoog, de prijs naar beneden. Daar ben ik van overtuigd. Het kost geen werkgelegenheid, het levert juist werkgelegenheid op.”


Biense Dijkstra (49)

Biense Dijkstra is algemeen directeur van Bouwgroep Dijkstra Draisma, dat één van de grootste bouwbedrijven van Noord-Nederland is. De bouwer heeft een timmerfabriek, een houtskeletbouwfabriek en sinds kort ook een geautomatiseerde gevellijn. Sinds de crisis haalt de bouwgroep meer dan de helft van zijn omzet uit het ‘buitenland’: de provincies buiten Friesland. Dijkstra Draisma doet mee met De Stroomversnelling.
Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels