nieuws

‘Onderwijspsychologie heeft vakmanschap naar de klote geholpen’

bouwbreed 4571

‘Onderwijspsychologie heeft vakmanschap naar de klote geholpen’

“Ik roep al jaren dat de ambachtsschool terug moet. Alles wat in de bouwsector misgaat, heeft te maken met de teloorgang van het bouwonderwijs sinds eind jaren zestig.” De 67-jarige filosoof, kunstenaar, ondernemer en onderwijsman Harry Verhoeven won deze week de Brabantbokaal. Alle reden voor een interview over vakmanschap in Nederland. “Dieper kunnen we niet meer zakken.”

Frank Knotter. Hij kent hem niet, en gaat hem ook niet bellen, maar dat Knotter met zijn plannen voor de terugkeer van de ambachtsschool iets in de sector heeft losgemaakt, is ook Harry Verhoeven niet ontgaan. Als iemand patent heeft op een herintroductie van de vakschool is het de oprichter van het *techniekHuys in Veldhoven.

Per mail wijst Verhoeven, voormalig columnist van Cobouw, de redactie van Cobouw op “een niet onbelangrijke Brabantse onderscheiding” die hij deze week heeft gekregen voor al zijn inzet en jarenlange pleidooi voor een herinvoering van de ambachtsschool en herwaardering van het vakmanschap..

“Spraakmakende plannen? Ik ben er al jaren mee bezig”, is het eerste wat hij zegt als we hem bellen. Hij wil niet onbescheiden zijn, benadrukt hij. “Het gaat niet om mij, het gaat om de goede zaak. Iedereen die de terugkeer van de ambachtsschool wil forceren, is welkom.”

Mogen we u eerst feliciteren met uw onderscheiding?
“Haha. Ja natuurlijk.”

Gefeliciteerd dan. Wat is het precies voor prijs?
“Het is een initiatief van het Prins Bernard Cultuurfonds, een landelijke organisatie. De provincie Brabant reikt elk jaar aan drie personen de Brabantbokaal uit. De winnaars komen in een stichting terecht. Ik word nu een van de zogenaamde Brabanthoeders.”

Waartegen moet u Brabant beschermen dan?
“Tegen cultuurverval of juist -behoud, afhankelijk waar het over gaat. Het grappige was dat ik overvallen werd door de commissaris van de koning die mij persoonlijk belde. Ik dacht dat ik in een uitzending van Bananensplit zat.”

Waarom heeft u de bokaal gekregen?
“Om drie redenen. Vanwege het boek dat ik schreef in 2007, ‘De verwondering van het maken.’ Vanwege mijn jarenlange pleidooi voor vakmanschap, de herinvoering van de ambachtsschool en het *techniekHuys dat ik oprichtte. En natuurlijk ook vanwege mijn kunst. De stalen beelden die ik maak en de gemengde panelen die ik Brabantse iconen noem.”

Harry Verhoeven

Even naar de plannen van Rijnmond Bouw die de ambachtsschool óók terug wil. Waarom is dat volgens u zo belangrijk?
“Vooral de intelligentie moet terug in de maakwereld. Dat vraagt om ambacht op Havo- en vwo-niveau. Dat wil dus ook niet zeggen dat zij allemaal timmerman moeten worden of blijven. Waar het om gaat is dat ze een goede basis hebben. Op welke wijze wordt je gevormd, dat is de kernvraag.”

Is het intellect (lees vakmanschap) nu ver te zoeken in de bouw?
“Het economische element in de samenleving is te dominant geworden. Mensen moeten weer zeggen; dit is fijn om te doen. Dat levert ook iets op. Minder faalkosten. De meeste faalkosten ontstaan door dommigheid, nonchalance, gebrek aan betrokkenheid en zijn ingegeven door mensen die hun vak niet verstaan.”

De liefde voor de bouw moet terug…
“Dit is niet alleen iets voor binnen de bouw. Dit geldt voor veel meer sectoren. Wie zit er te wachten op een stelletje domme ganzen die een nieuwe trein ontwikkelen die de eerste de beste keer de bocht uit elkaar valt? En de meeste bouwers die roepen dat er een gebrek is aan vakmensen, huilen krokodillentranen. Echte bouwers met een hart bedoelen dan ook echt vakmensen. Maar er zijn ook veel kooiboys (lees cowboys, red) die dan steensjouwers en kuilgravers bedoelen.”

Wat is precies het verschil?
“Als je het hebt over vaklui, dan moet je die echt opleiden. Vooral tussen de 12 en 16 jaar en niet pas op het mbo. Dan worden kinderen namelijk losgelaten van het kind zijn. Gaan ze abstracter denken en krijgen ze te veel jeuk aan hun snikkel. Zijn ze kortweg met veel te veel andere dingen bezig en ben je te laat. Dan kun je wel verder gaan met fijn slijpen en zo, maar de basis voor vakkennis moet eerder zijn gelegd.”

Techniek begint op de basisschool, zeggen weer anderen…
“Dat is ook zo… De wetenschap, dat is het grote probleem. De onderwijspsychologie heeft de zaak naar de klote geholpen. Breinleren. Grote flauwekul.”

Wanneer is het misgegaan met het bouwonderwijs?
“In de jaren zestig. Toen dachten ze massaal in Nederland: maken, besteden we uit aan het buitenland. Ons land gaat drijven op dienstverlening en de financiële wereld. Ik heb zelf ook lesgegeven, maar om die reden ben ik vertrokken. Er is niets mooier dan leraar zijn. Maar ik zag het verval van het onderwijs. Met onder meer de komst van de citotoets, het meest smerige instrument van allemaal. Alsof je haantjes van kuikentjes scheidt voor de voedselindustrie. Jij bent goed, en jij niet.”

Hij vervolgt.
“Dat was ook het mooie van de ambachtsschool. Een mix van alles. Of je nu een IQ had van honderdvijftig of taggetig (lees, tachtig). Die van 150 stimuleerde je als leraar. Een goede leraar heeft namelijk ook een scoutingfuncties: hier hebben we iemand die er eruit springt vanwege zijn enthousiasme en handigheid. Hij moet gecoacht en geprikkeld worden.”

Terug met de vakschool dus. Wat moet er gebeuren?
“Geef mij maar 5 miljoen en dan kunnen we vijf jaar vooruit en bewijs ik mijn gedachtegoed. Misschien kun je nog even bellen met Den Haag.”

Maar u roept het al jaren. De ambachtsschool moet terug. Het is niet gelukt.
“Het gaat erom wie dit belangrijk vindt. Als de minister van onderwijs het vindt, is dat interessanter dan als mijn buurman zegt, Harry je hebt gelijk. Maar het is ook een zaak die goed uit te leggen valt. Bij te veel instituten zitten helaas ook te veel mensen met allemaal eigen belangen.”

Wat als de ambachtsschool uitblijft?
“Dieper kunnen we niet meer zakken. Maar de teloorgang heeft geleid tot vreselijke gebouwen en verhuftering van de samenleving. Eigenlijk alles wat misgaat in de bouw kun je herleiden naar het bedenkelijke niveau van vakonderwijs. Als je geleerd hebt een mooi muurtje te metselen, zal je er nooit tegen aan pissen.”

Gebeuren er ook nog goede dingen in de bouw?

Een stilte.

“Zucht. Het feit dat ik even wacht… Natuurlijk. Vooral bij kleinere bedrijven zie ik goede dingen terug. Dat heeft vaak met de mentaliteit van een directeur te maken. Ik ken trouwens ook grote bedrijven waar mooie innovaties plaatsvinden en men aandacht heeft voor het personeel op een goede manier.”

Nog een keer. Wat moet er nu gebeuren? Tijd voor een bouwonderwijstop?
“Ja. Ik geloof dat de ambachtsschool ook zeker kan terugkomen. Als je verslaafd bent, moet je ook eerst flink wegzakken voor je clean kunt worden. Met zijn allen zijn we teveel bezig met verdienen en poenscheppen.”

U heeft het in elk geval geschopt tot Bouwhoeder van Brabant. Wat heeft u gekregen, een geweer?
“Ja, haha, en een speldje. En een bokaal.”


Meer weten over de plannen voor de terugkeer van de ambachtsschool?  

Oud-bouwdirecteur knokt voor terugkeer ambachtsschool
Interview met Frank Knotter, directeur Rijnmond Bouw 
Blog Wico Ankersmit die zich ook graag wil inzetten voor ambachtsschool
Blog Cobouwjournalist Thomas van Belzen: wie bouwt blijft  
Reacties uit het veld op plannen van bevlogen onderwijsman  

 

 

 

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels