nieuws

Bouw ontbeert dynamische competitie

bouwbreed

gouda – De bouw is veel te statisch. Zij moet toe naar dynamische efficiency. Zowel bedrijven als de organisaties verschuilen zich als meerijders in het peloton. Prof. A. Dorée poneert deze stellingen in zijn boek De bouw van morgen.

“Op dit moment ligt de nadruk sterk op de transactiegerichte benadering ten koste van een ondernemingsklimaat gerichte benadering. Op de langere termijn is dit schadelijk, want zonder dynamische competitie en een positieve marktdynamiek blijven de bouwbedrijven steken in reactieve marktposities, blijft prijsconcurrentie overheersen en zijn episodes van ruïneuze concurrentie onafwendbaar”, schrijft Dorée in zijn notitie.

Hij pleit dan ook voor het inbrengen van meer marktdynamiek. Idealiter, zo leert de Oostenrijkse econoom Schumpeter, stimuleert dit bedrijven in een ontwikkelingsspiraal die goed is voor de bedrijven en voor de klanten.

Vooruitgang

In dit concept treden twee belangrijke vormen van vooruitgang op: de opeenvolging van nieuwe (product)cycli door de introductie van nieuwe producten en nieuwe technologieën, en verhoging van de productiviteit als gevolg van leerprocessen en continu verbeteren.

Maar, zo staat te lezen in de notitie, er dreigt gevaar. In dit concept worden twee vormen van efficiency onderscheiden, de dynamische die gericht is op vooruitgang over langere termijn, en de statische, gericht op maximale rendementen op korte termijn. Deze twee kunnen strijdig zijn, omdat bij kortetermijngewin maar al te vaak alleen naar prijs en kosten wordt gekeken. Dorée illustreert dit aan de hand van de energietarieven, waarvan menigeen zich afvraagt of die wel hoog genoeg zijn om bedrijven te laten investeren in onderhoud en de bouw van nieuwe meer duurzame centrales. “De discussie over laagste prijsselectie bij aanbestedingen en inkoop van de overheid past in ditzelfde beeld”, aldus de hoogleraar.

De onvolkomen marktdynamiek is in de bouw duidelijk zichtbaar. “De problemen van de bouw met innovatie, de verschijnselen van collusie, de concurrentie en concentratie lijken symptomen van een markt in stagnatie”, meent hij. Vooral in sectoren waarin openbare aanbestedingen en selectie op prijs domineren is dit duidelijk zichtbaar.

In de �nieuwe� bouwpraktijk moet het dan ook niet langer �men vraagt en wij draaien� zijn. “De bedrijven moeten keuzes maken en zich bewust toeleggen op product-markt-technologie combinaties. Zelfscheppende bedrijven ontwikkelen producten vanuit een doorleving van de functie en het gebruik van de producten”, vindt Dorée.

Oplossingen

Als voorbeeld noemt hij scholenbouw. Aanbieders van scholen zullen moeten begrijpen hoe onderwijs en onderwijsorganisaties functioneren. Daardoor kunnen zij oplossingen bieden die de afnemer/gebruiker niet voor mogelijk had gehouden. “De producent van auto�s heeft meer kennis en inzicht over het gedrag van automobilisten dan de automobilist zelf”, vergelijkt hij met een andere bedrijfstak. De drie kernthema�s zijn in zijn visie eindproductoriëntatie, ondernemerschap en nieuwe zakelijkheid. Voor dat laatste is de bouw afhankelijk van de overheid die de spelregels moet vastleggen. Met de eerste twee kan de bouw al direct aan de slag.

Transparantie in bedrijfsvoering en marktgedrag zijn daarbij onontbeerlijk. Dat zal hoogstwaarschijnlijk ook leiden tot meer inzicht in interne kostenopbouw. Dat kan de prijzen naar buiten weer geloofwaardiger maken. Dat vindt Dorée absoluut niet erg, integendeel. “Zolang de prijzen niet geloofwaardig zijn, zal de aanbieder het ook niet worden.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels