artikel

‘De woningmarkt verzuipt’

bouwbreed 24

‘De woningmarkt verzuipt’

Om het voor middeninkomens gemakkelijker te maken een huis in de vrije huursector te bemachtigen, adviseert het Centraal Planbureau om marktpartijen vrij te stellen van verhuurdersheffing en huurprijsregels. Volgens Karin Laglas en Jeroen Frissen van Ymere is dat een heilloze weg.

Iedereen die vroeger een auto had met choke, weet hoe het voelt als je de auto verzuipt met een overdosis benzine. Je was er van overtuigd dat het gaspedaal intrappen dé manier was om de zaak op gang te krijgen, maar je wist ook dat je tijdig moest stoppen. Als het niet lukte – bij een koude motor – was het aanlokkelijk om toch nog een flinke dot gas te geven … met dat droge geluid en stilstand als gevolg: verzopen. Hetzelfde zien we op de woningmarkt. 

Tussen wal en schip

We hebben gedetailleerde huurprijsregelgeving, huurbescherming, huurtoeslag, hypotheekrenteaftrek, verhuurdersheffing, een vuistdikke Woningwet en zo kunnen we nog wel even doorgaan. Het helpt niet. Er zijn lange wachtlijsten voor een sociale huurwoning, er heerst weer totale gekte op de koopmarkt. Een grote groep mensen (leraren, agenten, verpleegkundigen), die nét teveel verdient voor een sociale huurwoning en nét te weinig voor een vrije sector huurhuis, valt tussen de wal en het schip. 

Wat adviseert

Wat adviseert
Toch wil het CPB het gaspedaal nog eens flink intrappen, in de hoop dat wat al jaren niet werkt nu wel het gewenste effect heeft. Een bijzondere gedachte. Het CPB wil een nieuwe subsidie creëren voor de vrije sectorhuur, omdat we die ook hebben voor de sociale huur (huurtoeslag) en koop (hypotheekrenteaftrek). 

Huizen zijn bijzonder. De markt van vraag en aanbod werkt er anders. Huizen staan er namelijk gewoon. Nieuwbouw is verwaarloosbaar en aan alle kanten begrensd. Wonen kan niet overal. 

Het stimuleren van de vraag door nieuwe financiële voordeeltjes leidt dan ook niet tot meer of beter aanbod, maar wel tot een stijging van de huizenprijzen en huren voor bestaande woningen. Je bent onder de streep meer geld kwijt aan wonen. Daar profiteren alleen de projectontwikkelaar, bank en verhuurder van. 

Stimuleren van aanbod is geen oplossing voor de gekte

Ook het stimuleren van het aanbod is weliswaar goed voor de economie en de doorstroming, maar geen oplossing voor gekte op de huizenmarkt. Extra aanbod leidt in populaire gebieden, zoals de metropoolregio Amsterdam, tot nog meer druk op de woningmarkt door mensen op zoek naar banen en geluk. 

Markt maakt het mogelijk 1000 euro te vragen

Het CPB wil marktpartijen vrijstellen van verhuurdersheffing en huurprijsregels. Door hen meer ruimte en voordelen te geven, wil het CPB de ongelijkheid op de woningmarkt verbeteren. Op zich opmerkelijk dat ze de gelijkheid ten opzichte van woningcorporaties wil vergroten door meer ongelijkheid te introduceren. Het is nog opmerkelijker dat het CPB verwacht dat dit een effectief middel is, terwijl de praktijk het omgekeerde laat zien. 

Er zijn inderdaad weinig huurwoningen in het middensegment. Dat heeft het CPB goed gezien. De reden is dat de markt het mogelijk maakt minimaal 1000 euro te vragen voor ieder huis dat net iets beter is dan de sociale huur. Zie daar het gapende gat tussen de wal en het schip.  

Gat wordt aan twee kanten groter

Het is te simpel om te denken dat je door het aanpassen van de regels een sociale huurwoning naar het middensegment kunt overplaatsen. Als je de vrije sectorgrens verlaagd, zijn de huren niet meer begrensd en gaan ze maximaal omhoog. Met de steeds populairdere stad, de stimulering van de vraag (hypotheekrente en huurtoeslag) en het aanbod (bouwen), gaat het in populaire gebieden zelfs niet bij die 1000 euro huur blijven. Het gat wordt dan aan twee kanten groter. 

Nog meer regels, het verlagen van de vrije sectorgrens en het bieden van financiële voordeeltjes, maken de problemen nog erger. Het lijkt er op dat de economen van het CPB zo vertrouwd zijn met wat we al decennia doen, dat ze gas blijven geven terwijl de motor allang is verzopen. 

De oplossing? Het is net als met de choke. Je moet weten wanneer je eraf moet blijven. Anders verzuipt de boel. 



Karin Laglas en Jeroen Frissen zijn respectievelijk voorzitter van de directieraad  en directeur strategie & beleid van woningcorporatie Ymere.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels