Ton Verheijen

120 miljoen euro stelt het Rijk beschikbaar om 27 wijken aardgasvrij te maken. De praktijk is weerbarstig en bewoners vinden het griezelig. "Je hebt er niks aan als je straks gasloos bent en een stroomrekening hebt van Paddepoel tot Tokio."

Batavia-Stad, Roermond en Roosendaal krijgen er een concurrent bij. Het vierde outletcentrum van Nederland heet Amsterdam The Style Outlets (ATSO) en opent in de herfst van 2020 haar deuren op een bijzondere locatie: SugarCity in Halfweg. De vrolijke bouwstijl knipoogt naar de vergane industriële glorie van de Suikerunie. De voorbereidingen waren nogal complex: "We moesten eerst een nieuw stuk polder creëren."

Veel gemeentes staan voor een stevige verdichtingsopgave en ontkomen niet aan hoogbouw. Maar de weerstand groeit onder burgers die zich gepasseerd voelen. In Leiden is de situatie precair. Als op 26 mei vijfduizend handtekeningen zijn verzameld door Actiecomité Stop LEAD, komt er een referendum. Daar zit geen ondernemer op te wachten. Wat kunnen bouwers doen die de hoogte in gaan en burgers te vriend willen houden?

Drink een biertje op een willekeurig terras in Amsterdam en de kans is groot dat je een product tegenkomt van uitvinder Erwin Croughs. De 'Doggy' bijvoorbeeld is een populair tafeltje bij caféhouders omdat hij nooit wiebelt. Toch wil Croughs niet als "tafelboer" de geschiedenis in. Sinds een tijdje zegt de uitvinder 'nee' tegen nieuwe opdrachten om zich fulltime te wijden aan zijn grote droom: golfenergie omzetten in elektriciteit.

Boxmeer wil geen middelmatig dorp zijn. In het centrum wordt gebouwd in de geest van de karakteristieke oude dorpspanden. Een bijzonder project is Nèjhof: 59 'historiserende' woningen voor starters, gezinnen en ouderen, met veel groen, een wadi voor regenwateropvang en een EPC van 0,2. De ontwikkelaar: "Dit plan is complex qua duurzaamheid en variëteit, en duur qua bouwkosten en architectuur. Door efficiënt te ontwikkelen, ontwerpen en bouwen, bleef het betaalbaar." Inmiddels zijn de bouwactiviteiten in volle gang.

Technische (proces)innovaties in de bouw komen pas tot bloei als medewerkers hun beste ideeën inbrengen. Daar ontbreekt het nu aan omdat veel bedrijven nog steeds hiërarchisch georganiseerd zijn. Effectieve instrumenten om werknemers te prikkelen zijn er nauwelijks. FNV Bouwen en Wonen organiseerde een themamiddag over sociale innovatie. Kort samengevat? Bouwondernemer, verzin iets zodat werknemers gaan meedenken, meepraten en meebeslissen.

De Sociale Innovatieprijs van FNV Bouwen & Wonen is op 14 december in het Vakbondshuis in Utrecht uitgereikt aan Vermeulen Bouwbedrijf uit Rijen. Ook BINX Smartility uit Groenlo en Ter Steege Bouw Vastgoed uit Rijssen waren genomineerd. Winnaar Vermeulen ontving een trofee en 10.000 euro uit handen van FNV-voorzitter Han Busker.

Een product vermarkten? Gyproc Nederland heeft daar uitgesproken ideeën over. Het bedrijf won de BouwKennis Marketing Jaarprijs 2018 voor het wandsysteem Habito in de woningnieuwbouw. Tom van Engelen: "In de utiliteitsbouw zijn gipswanden volledig geaccepteerd. De woningnieuwbouw bereiken kostte ons vijf jaar. Maar nu liggen we op voorraad bij zeventig dealers." Maar daarvoor moest wel de hele trukendoos open.

Gezonde gebouwen rukken op. Cobouw ondervroeg Lara Muller van Blue Building Institute en interim-directeur bij Boskalis over gezonde gebouwen op de kaart zetten in een conservatieve vastgoedwereld: "Er komt psychologie bij kijken.''

Met artificial intelligence (ai) kunnen computers menselijke functies nabootsen, scenario's voorspellen en processen verbeteren. Ook de bouw ontdekt ai, bijvoorbeeld voor predictive maintenance of om veiligheidsrisico's in de bouwput te detecteren. En het gaat verder. Het inspecteren van verkeersborden gebeurt al met beeldherkenning. "Met een camera op de auto rijden we langs de locaties." Een verhaal over nieuwe toepassingen en nieuwe kansen.