Marc Doodeman
Senior redacteur
Schrijft over duurzame (woning)bouwprojecten en is op zoek naar het huis en de huizenmaker van de toekomst.

Senior redacteur
Schrijft over duurzame (woning)bouwprojecten en is op zoek naar het huis en de huizenmaker van de toekomst.


Nederland is in Europa de snelste bouwer van nieuwe woningen, kantoren, winkels en hallen. De EU maakt zich zorgen om de biodiversiteit en wil dat landen zuiniger omgaan met natuur en landbouwgrond. Een wetsvoorstel dat in de maak is, blijkt zeer controversieel in de wereld van ruimtelijke ordenaars. "Het klinkt een beetje als landjepik."

Bouwdwang, een opkoopfonds en een minder strikte woningbouwprogrammering. Nu de woningbouw kampt met fikse tegenwind, pleiten sommigen aan de zijlijn in Den Haag voor rigoureuze maatregelen.

De bouw staat op een keerpunt. Na jaren van groei zal de sector in 2023 en 2024 inleveren. "Het hele beeld is toch wel wat somber", vat Taco van Hoek, directeur van het Economisch Instituut voor de Bouw, de verwachtingen over het nieuwe jaar samen. Al is er wel een lichtpuntje: de spectaculaire stijging van de investeringen in duurzaamheid.

De een heeft beton vaarwel gezegd en zet in op houten conceptwoningen. De ander heeft bouwbedrijven met veel grondposities overgenomen. Weer anderen zetten in op flex- en fabriekswoningen. Dit zijn vijf woningbouwers om in de gaten te houden in 2023.

BAM gaat zijn duurzame doelen meetbaar maken en in concrete acties omzetten. Het bedrijf heeft naar eigen zeggen alleen een toekomst als het duurzaam bouwt en onderhoudt.

Woningborg komt voor de helft in handen van de Franse verzekeraar SMABTP. Voor de afbouwverzekeraar uit Gouda komt er zo een einde aan een onrustige periode. "We zien dat de uitdagingen in de markt enorm aan het toenemen zijn", zegt directeur Wytzejan de Jong.

De verkoop van nieuwbouwwoningen keldert. De gemiddelde verkoopprijs daalt fors mee. Nieuwe CBS-cijfers bevestigen de donkere wolken die makelaarsvereniging NVM vorig week al waarnam boven de markt voor nieuwbouwwoningen.

Het ene woningbouwproject is binnen een paar kwartalen opgeleverd, het andere pas na ruim tien jaar. Waar ligt dat aan? Enkele nieuwe wetenschappelijke onderzoeken duiken in het "dramatische" verschil in bouwtijd tussen projecten.

Hugo de Jonge heeft zijn eerste jaar als minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening erop zitten. De domineeszoon ontpopt zich als een mental coach van de woningbouw. "Onze attitude moet niet zijn 'dan maar niet', maar 'hoe dan wel?'"

Projectontwikkelaars, corporaties en het Rijk staan positief tegenover het gezamenlijk inkopen van nieuwbouwwoningen, om daarmee de industriële productie van betaalbare woningen aan te jagen. Maar er moet wel verder gekeken worden dan de woningfabrieken. "Er is een cultuuromslag nodig."