Johan Nebbeling

"Sluishuis geeft smoel aan IJburg", zei stadsbestuurder Jan-Bert Vroege van Amsterdam-Oost over het in het oog springende, duurzame en energie-opwekkende wooncomplex aan de Haringbuisdijk langs het IJ. Sluishuis, gebouwd door VORM en BESIX, bestaat uit 442 energieneutrale koop- en huurappartementen, woonbootkavels, aanlegsteigers voor plezierboten, horeca, commerciële ruimtes en een geïntegreerd waterlandschap voor recreatie en watersport dat deels publiekelijk toegankelijk is. De EPC van 0.00 wordt bereikt met een combinatie van energiebesparende technieken, waaronder warmte- en koudeopslag en 2.200 m2 aan zonnepanelen op een drijvend eiland. Hoofdaannemer en ontwikkelaar VORM werkte voor het ontwerp samen met de architecten van het Deense BIG en Nederlandse Barcode Architects.

BPD Noordwest ontwikkelde voor Booking.com aan de Oosterdokskade in Amsterdam een gecombineerd kantoor- en woongebouw met een totale oppervlakte van 72.500 m², waarvan 65.000 m² kantoorruimte. De tweelaagse ondergrondse parkeergarage is goed voor 1.800 parkeerplekken. In het pand, een ontwerp van UNStudio en gebouwd door Züblin Nederland, heeft Booking.com zijn internationale hoofdkantoor gevestigd. De 41 koopappartementen die deel uitmaken van de 'Booking Campus' hebben oppervlaktes variërend van 67 tot 300 m² en bieden vrij uitzicht over het IJ en de stad. Het gebouw is met warmtepompen, zonnepanelen en ledverlichting zeer duurzaam en draagt daarom het Breeam Excellent-certificaat.

Onder de naam Tower Ten stripte aannemer Ballast Nedam in opdracht van CBRE Global Investors de verouderde D-toren van het World Trade Center op de Amsterdamse Zuidas, tuigde hem weer op, zette er tien verdiepingen bovenop en bouwde er een nieuwe kantoortoren van 22 verdiepingen tegenaan. Zo ontstond 49.000 m² aan moderne kantoorruimte, waarvan 32.000 m² nieuw en 17.000 m² gerenoveerd. Bovendien werd de ondergrondse parkeergarage uitgebreid (tot 7.800 m²) en gemoderniseerd. Onder een golvende overkapping realiseerde Ballast Nedam voorts drie nieuwe paviljoens. Ook kreeg Tower Ten, ontworpen door PLP Architecture en OZ, een nieuwe, transparante gevel. Tower Ten, opgeleverd in november 2022, verwierf het Breeam Excellent-certificaat.

Park 070 is een duurzaam 'autovrij' woningbouwproject in Voorburg op de plek van het voormalige CBS-gebouw. Het bestaat onder meer uit 160 koopwoningen en zestig koopappartementen midden in het groen en grenst aan park 't Loo. Bij de bouw van de wijk zijn onderdelen van het ontmantelde CBS-kantoor hergebruikt. De parkeerkelder van het CBS-gebouw is behouden gebleven en biedt plaats aan 350 auto's, negen elektrische deelauto's en negen deel e-bikes. De woningen zijn energieneutraal en de groene omgeving is klimaatadaptief ingericht. De 160 koopwoningen en zestig appartementen zijn ontworpen door Architektencombinatie Bos Hofman en gebouwd door Van Wijnen Haarlemmermeer. VSM Sloopwerken verzorgde de circulaire sloop van het voormalige CBS-gebouw, waardoor ruim 90 procent daarvan kon worden hergebruikt.

Op de plek van de parkeergarage van de voormalige 'Bijlmerbajes' bouwde Hegeman Bouw & Infra de Daltonschool voor voortgezet onderwijs 'Spinoza20First'. Het gebouw dat geschikt is voor ongeveer duizend leerlingen krijgt ook een sportzaal en een jongerencentrum en maakt deel uit van het transformatieproject Bajeskwartier. Door de toepassing van betongranulaat, een hoogwaardige thermische schil, lage temperatuur vloer-/luchtverwarming, CO₂-gestuurde ventilatie, een aansluiting op de lokale wko en extra zonnepanelen is het ontwerp voor Spinoza20First bijna energieneutraal (BENG) en bijzonder duurzaam. In de ontvangsthal van de sportvoorziening kreeg de oude houten vloer van de Amsterdamse Apollohal een tweede leven. Op het dak is een tuin aangelegd. BDG Architecten Ingenieurs maakte het ontwerp.

Op de locatie van het gesloopte pand van Auto Lichtstad - veelal de lelijkste locatie van Eindhoven genoemd - verrees De Bakermat: een complex met 220 huurappartementen, 1.600 m² commerciële ruimtes, 300 m² horeca en een parkeergarage. Het winnende ontwerp van een prijsvraag van SDK Vastgoed uit 2015 voor De Bakermat is het resultaat van een ongebruikelijke samenwerking tussen Van Aken Architecten en industrieel ontwerper Martin Baas. Dat leidde tot een opmerkelijke vormgeving, een 'ensemble van huisjes' met een maximale hoogte van 74 meter. Overigens wijkt de definitieve uitvoering als gevolg van regelgeving op een aantal punten sterk af van het oorspronkelijke ontwerp. Het gebouw is onder meer duurzaam door de aansluiting op een lokaal warmtenet. Bouwer was Stam + De Koning Bouw.

Aan de Karspeldreef in Amsterdam Zuidoost ontwikkelde projectontwikkelaar Wonam de twee woontorens van het project De Karsp. De 50 en 70 meter hoge woontorens herbergen 28 sociale huurwoningen, 164 middenhuurwoningen en 82 vrijesectorhuurwoningen. Op de begane grond is plaats voor commerciële ruimtes. De parkeergarage heeft 101 plaatsen, de fietsenstalling 808. In de parkeergarage staan twee elektrische auto's die de bewoners via een app kunnen reserveren. Op de parkeergarage is een daktuin met waterberging aangelegd. Minstens een kwart van de bewoners komt uit Zuidoost en heeft gebruikgemaakt van een voorrangsregeling. De woningen, variërend in grootte van 55 tot 80 m², hebben het energielabel A tot A++. Bouwer van De Karsp is UBA Bouw.

Van Wijnen Amsterdam bouwde aan de Klaproosstraat in Amsterdam-Noord, aan de rand van de NDSM-werf, woongebouw Het Dok: 314 vrije sector- en 135 sociale huurappartementen, verdeeld over drie torens op een plint met commerciële ruimten en een ondergrondse parkeergarage naar een ontwerp van de Architekten Cie. De woningen variëren van 505 tot 106 m². Het gebouw met drie torens met een maximale hoogte van 74 meter is geheel opgetrokken uit prefab elementen en geldt als een showcase voor snel en betaalbaar bouwen met grootschalige prefab woningbouw. Het Dok, met een bvo van 50.000 m², verrees in een record bouwtijd van nog geen drie jaar. Het Dok markeert de toegang van de werf vanuit Noord.

Wereldleider op het gebied van landbouwautomatisering Lely in Maassluis 'bestelde' bij Dura Vermeer Bouw Zuid West een nieuwe bedrijfshal van 25.000 m². In een moeite door werd ook de bestaande kantoorruimte uitgebreid met 15.000 m². De nieuwbouw is een uitbreiding (fase 2) van de in 2015 geopende Lely Campus, het hoofdkantoor van Lely. Duurzaamheid is een belangrijk aspect van het complex, dat in juni 2022 werd geopend door koning Willem-Alexander. Die duurzaamheid zit 'm in de toegepaste materialen en energiebesparende technieken, maar ook in de sensoren die continu energieverbruik en uitstoot meten, wat een uiterst efficiënt beheer mogelijk maakt. Kropman Installatietechniek leverde de installaties. Het complex heeft een Breeam Outstanding-certificaat.

Hergebruik, (sociale) duurzaamheid en gezondheid waren voor de architecten van Gortemaker Algra Feenstra de uitgangspunten voor het ontwerp van de ingrijpende renovatie van scholengemeenschap De Goudse Waarden in Gouda, waarbij ook een nieuwe sportzaal werd gerealiseerd. Dat resulteerde in een gasloos, circulair en Bijna Energie Neutraal Gebouw (BENG) dat genkemerkt wordt door veel licht en veel ontmoetings- en verblijfsruimte. Bij de renovatie van het schoolgebouw bleef alleen het skelet van gewapend beton overeind. De opbouw gebeurde zoveel mogelijk met duurzame materialen. Zo zijn in de gevel als isolatiemateriaal dekens gebruikt die zijn gemaakt uit 6.000 gerecyclede spijkerbroeken. Bouwer was J.P. van Eesteren, constructeur Swinn.