verslaggever Techniek
Jean Quist (1958) is gespecialiseerd in elektro- en installatietechniek. Hij volgt en duidt trends en ontwikkelingen op deze vakgebieden. Schrijft als redacteur Techniek met regelmaat ook over productinnovaties.
Een vermogen van 200 megawatt en een jaarlijkse productie van minstens 800 gigawattuur zijn de verwachtingen voor het windpark Horns Rev 2 dat de Deense aannemer Aarsleff en het Duitse Bilfinger Berger voor de Deense kust bouwen. Opdrachtgever Dong Energy, een Deens staatsbedrijf, laat 70 kilometer buiten de kust van Esbjerg 92 windturbines plaatsen. Deze komen op 40 meter hoge stalen buispalen met een diameter van 4 meter en een gewicht tot 200 ton. De fundering bestaat uit een stalen buis die tot 20 meter in de bodem steekt. Een 18 meter lange en 130 ton zware mof verbindt de paal met de fundering. Het windpark moet in 2009 in bedrijf komen.
Nog tot 28 september kunnen gegadigden uit het onderwijs en het bedrijfsleven voor de Hoge Sterkte Staal Award de jury advies vragen over hun inzending.
Elektriciteit uit een tankwagen? Dat kan, zeggen Jilles Raadschelders en Mereille Schreurs van Kema. De energie wordt opgeslagen in een vloeistof om er vervolgens een afgelegen evenemententerrein mee of een wijk die door een kapotgetrokken kabel stroomloos is geworden te bedienen, of een fabriek tijdelijk van extra energie te voorzien.Raadschelders en Schreurs onderzoeken het Redox-3 proces; een elektrochemische methode om elektriciteit op te slaan in een elektrolytische vloeistof. "Het systeem werkt in grote lijnen hetzelfde als een accu," legt Schreurs uit. "De geladen gelijkstroom wordt later weer omgezet in wisselstroom en via een elektronische regeling aan het net afgegeven." De twee eerdere varianten lieten zien dat het Redox-principe werkt en dat er een praktische installatie mee kan worden gemaakt. De energiedichtheid van het systeem, het aantal kilowattuur per kubieke meter, kan tot ruim drie keer hoger uitvallen vergeleken met de huidige loodzwavelzuuraccu's. De Redox-methode slaat 'overtollige' elektriciteit op. Die komt bijvoorbeeld uit windturbines die meer stroom genereren dan op dat moment nodig is. Het systeem geeft de opgeslagen energie weer af bij windstil weer of wanneer de vraag naar elektriciteit groter is dan het aanbod. Het systeem kan ook het teveel aan energie opslaan uit zonnepanelen en de micro warmte/krachtkoppelaars die op termijn de HR-ketel moeten vervangen. "Al die restjes kleinschalig opgewekte energie bieden ook met elkaar te weinig vermogen om dat met enig rendement ergens anders te gebruiken," zegt Raadschelders. Zo'n beperkt vermogen kan daarentegen wel de elektravoorziening in een wijk in goede banen leiden. Raadschelders: "Mede door de liberalisering biedt de markt mogelijkheden om de elektravoorziening per wijk te regelen."Overschotten van bijvoorbeeld 50 of 100 kilowatt kunnen met elkaar pieken in de levering gladstrijken. De energieleverancier beloont dat weer met een lager tarief. "Het systeem spaart ook op de ontwikkeling van bedrijventerreinen," stelt Raadschelders. Een gemeente kan bijvoorbeeld besluiten een terrein exclusief te reserveren voor de ICT-industrie. Die vergt mede een uitgebreide bekabeling die een flink vermogen kan transporteren. De benodigde investering rendeert niet als de ICT-bedrijven onverhoopt niet komen. Raadschelders: "Met een energieopslag hoeft niet van begin af aan een uitgebreid en zwaar netwerk de grond in en raakt de lichtere bekabeling niet beschadigd door incidentele pieken."Een Redox-systeem houdt de opgeslagen energie lang vast. "Eeuwig is een te groot woord, maar het is zeker geen kwestie van uren of dagen", vinden Raadschelders en Schreurs. Daarmee ontstaan mogelijkheden om de opslag mobiel te maken; niet in de laatste plaats omdat het Redox-3 proces waarover Kema zich nu buigt een compactere installatie moet opleveren. Toepassingen te over; van noodstroom tot tijdelijk extra vermogen voor de industrie en de onafhankelijke energievoorziening van militaire installaties. Daarvan profiteert ook het milieu, want veel van die toepassingen maken nu nog gebruik van dieselgeneratoren. Brussel zegt daar ook het nut van in te zien en subsidieert het onderzoek naar een praktische toepassing van de 'rijdende batterijen'. De studie moet leiden tot een praktijkproef waarbij de opslag aan een bestaand net wordt gekoppeld.Het Europese project loopt in 2010 af; hetzelfde jaar waarin Kema gereed hoopt te zijn met zijn Redox-3 systeem.
Vakantiecomplex Relax in het Slowaakse Poprad belooft milieuneutraal vakantie vieren. Zonnecellen wekken nagenoeg alle elektriciteit op, terwijl aardwarmte het zwembadwater op temperatuur houdt.
Als de één wordt genoemd volgt de ander al snel: het plan van ingenieursbureau Haskoning voor een ondergrondse pompaccumulator en dat van ir. Lievense voor een bovengrondse pompaccumulator. Beide plannen voorzien in de opslag van elektriciteit en komen sinds een kwart eeuw met enige regelmaat in het nieuws.
Iets duurder dan de bekende metalen regels maar gemakkelijker te verwerken. Zo kwalificeert PontMeyer de houten regels van het Zweedse Södra. De SödraSmart houdt niet-dragende tussenwanden overeind en is te gebruiken als vloer-, plafond- en wandregel.
Nanne Fioole twijfelt er niet aan: "Herverwerkt gips wordt een veelgevraagd product." Gips wordt steeds meer gebruikt in de bouw, weet de directeur van gipsrecycler Gipsnet; tegelijk neemt het aanbod van nieuw gips af.
"Voor 99,9 procent goed!", noemt Chiel de Nijs van C.G. de Nijs Bouw de bouten waarmee de balkons van de Castricumse Offenbach-flat zijn bevestigd. Vanwege die 0,01 procent twijfel worden die bouten vervangen.
Houtmot verstoken spaart de portemonnee en het milieu. Een timmerfabriek en een houthandelaar in Woerden ontdekten dat het probleem van de één dat van de ander kon oplossen.
Pas na 13 augustus mogen de bewoners van twaalf appartementen in de Offenbachflat in Castricum weer op hun balkon staan. Op die datum eindigt in Noord-Holland de bouwvakantie en kan aannemer Bouwcombinatie de balkons borgen met zwaardere bouten.
