Harm Valk

Er wordt door de regering serieus nagedacht over het sluiten van kolencentrales. Het is met afstand de belangrijkste maatregel om de CO2-uitstoot van de Nederland drastisch te beperken. Als de voortekenen niet bedriegen is het meer de vraag 'wanneer' dan 'of'. Maar dan komt wel een ander beleidsvoornemen in de knel: terugdringen van het gebruik van Gronings gas. Zonder ingrijpende maatregelen wijzigt onze energiebehoefte niet als er centrales dicht gaan.

Hoe nemen we afscheid van fossiele energie? Dat is de centrale vraag als je nadenkt over de klimaatdoelstellingen en de energievoorziening voor de BV Nederland in de komende jaren. Weet je wat een doorslaggevende factor is? De bestaande gebouwvoorraad. Beter gezegd, een goed geïsoleerde bestaande voorraad. Want zonder een thermische schil die vergelijkbaar is met nieuwbouw verdwijnt de beoogde CO2-reductie ver achter de horizon.

Een prikkelende gedachte: veel minder bouwregels. En nog wel uit onverdachte hoek, namelijk in een gastblog van Hajé van Egmond in Cobouw vorige week. De impact zou groot zijn. Wat we nu als vanzelfsprekend ervaren, komt ter discussie. Het voelt een beetje als voor de eerste keer zonder bandjes zwemmen in het diepe.

Het lijkt zo logisch: begin met besparen als je wilt bezuinigen. Maar als het aanbod overweldigend groot is of de kosten heel laag, waarom dan zuinig doen? Dit dilemma speelt ook bij de aanpak van (bestaande) gebouwen. Waarom isoleren als je elektrisch kunt verwarmen en die elektriciteit op het dak met zonnepanelen opwekt? Bovendien veel goedkoper en weinig gedoe.

Heb je ook goeie herinneringen aan cowboytje spelen? Vergeet de volstrekt politiek incorrecte context en hou de vrijheid en simpele regels voor ogen. Zou het daarom zijn, dat ik ze nog steeds tegenkom, zulke cowboys? Bijvoorbeeld als ze ogenschijnlijk simpele oplossingen presenteren voor complexe problemen.

Wie met zijn neus op een probleem zit, heeft geen oogkleppen nodig. Dat is zo'n aforisme waar je even over moet nadenken. Een stapje terug doen voor een breder perspectief helpt vaak als je je hebt ingevreten in een lastige kwestie. Niet zelden is sprake van een gordiaanse knoop van argumenten, belangen en vooringenomenheid. Zo ook met de discussie over energie in de gebouwde omgeving.

Als u deze week, net als ik, de VSK bezoekt zult u regelmatig innovaties zien: nieuwe ventilatie-units, warmtepompen en ketels, nieuwe beugels, nieuw design, betere rendementen, enzovoorts. Alles onder het motto 'kennis omhoog, verbruik omlaag'.

In de week voorafgaand aan het grote klimaatcongres in Parijs kondigde het KNMI code oranje af voor het klimaat zelf. De boodschap: klimaatadaptatie is nog mogelijk, maar dan wel nu beginnen.

Als consument kun je blijkbaar nergens op vertrouwen. Na 'dieselgate' blijken nu ook koelkasten voorzien te zijn van sjoemelsoftware. Het zal niet lang meer duren totdat de bouw- en installatiesector aan de beurt is. En we hebben het vertrouwen van de consument wel nodig om nul-op-de-meterconcepten (NOM) te realiseren.

Juichende berichten over nieuwe energieneutrale projecten met innovatieve elektrische verwarming. U heeft ze vast ook voorbij zien komen de laatste tijd. Fantastisch toch! Met de zonne-energie die op de lange zomerdagen op de pv-panelen is ingevangen, zien innovatieve ondernemers kans om in de winter het huis te verwarmen en het bad dampend vol te laten lopen. En nog wel zonder warmtepomp.